Việt Nam - Ấn Độ: Những đột phá trên các trụ cột hợp tác

Chuyến thăm mang ý nghĩa lịch sử, khi lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước của Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, diễn ra không lâu sau khi Đại hội XIV của Đảng thành công tốt đẹp và Quốc hội Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Đây không chỉ là sự kiện đối ngoại quan trọng, góp phần làm sâu sắc quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Ấn Độ mà còn mở ra một giai đoạn hợp tác thực chất, hiệu quả và hướng tới tương lai.
Nền tảng vững chắc và tầm nhìn chiến lược tương đồng

Việt Nam và Ấn Độ đã gắn bó với nhau từ rất sớm, tạo nên một nền tảng vững chắc, vô cùng trân quý cho quan hệ hai nước với những sợi dây kết nối mang bề dày và chiều sâu lịch sử và nhiều tương đồng trong hành trình phát triển. Với Việt Nam, Ấn Độ luôn là một đối tác quan trọng, đồng thời là người bạn gần gũi, tin cậy. Ấn Độ là một trong ba quốc gia đầu tiên mà Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện (2016 -2026). 10 năm qua, quan hệ hai nước đã phát triển ngày càng sâu rộng nhưng vẫn còn rất nhiều tiềm năng.

Trong khuôn khổ chuyến thăm lần này, tại các cuộc tiếp xúc, hai bên đã khẳng định nền tảng vững chắc của quan hệ hai nước dựa trên sự tin cậy, tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau, tầm nhìn chung và hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực. Việt Nam và Ấn Độ đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập, hài hòa giữa tăng trưởng và tiến bộ xã hội. Ấn Độ đã xác định Tầm nhìn Viksit Bharat 2047, mục tiêu đưa nước này trở thành quốc gia phát triển, hướng tới cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội, bền vững môi trường, hiệu quả quản trị và nâng cao năng lực khoa học - công nghệ. Việt Nam cũng đề ra mục tiêu: Đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đó là hai mục tiêu 100 năm có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, thể hiện khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới.

Với tinh thần Việt Nam và Ấn Độ đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới, đồng thời kế thừa nền tảng vững chắc của quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong hơn 50 năm qua, hai bên nhất trí tiếp tục nâng tầm quan hệ song phương Việt Nam - Ấn Độ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường trên tinh thần “chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất”, với mong muốn biến ý chí thành kết quả cụ thể.

Để cụ thể hóa mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường, tại hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi chân thành và thống nhất những định hướng chiến lược nhằm tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa các mặt hợp tác. Theo đó, hai bên khẳng định tăng cường mạnh mẽ sự tin cậy chính trị trên cơ sở tương đồng về tầm nhìn, làm nền tảng cốt lõi và định hướng quan hệ song phương.

Theo cựu Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Preeti Saran, yếu tố then chốt giúp duy trì đà phát triển ổn định và tích cực của quan hệ song phương trong suốt thập kỷ qua chính là ý chí chính trị của lãnh đạo hai nước, cùng thiện chí và lợi ích chung rõ ràng. Cả Việt Nam và Ấn Độ đều là những quốc gia trẻ, năng động, hướng tới mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào các cột mốc kỷ niệm 100 năm thành lập nước lần lượt vào các năm 2045 và 2047, qua đó mở ra nhiều dư địa hợp tác trong tương lai.

Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn phát triển mới

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Thực tiễn hợp tác gần đây cho thấy những tín hiệu tích cực. Trên nền tảng gia tăng thương mại song phương 10 năm qua, trong chuyến thăm lần này, hai bên nhấn mạnh cần tiếp tục nâng cao hơn nữa thương mại hai chiều theo hướng cân bằng và cùng có lợi, nhất trí đặt mục tiêu đạt 25 tỷ USD vào năm 2030.

Tại cuộc tiếp xúc giữa các nhà lãnh đạo, hai bên nhất trí sẽ tạo thuận lợi hơn cho hàng hóa nước này tiếp cận thị trường nước kia; thúc đẩy chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực có chung lợi ích; sớm hoàn tất việc rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - Ấn Độ trên tinh thần bảo đảm lợi ích chung; đầu tư hai chiều, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, giao thông, sản xuất, logistics, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh, xe điện và công nghệ thông tin, y tế, nông nghiệp và chế biến nông sản, thủy sản, du lịch và dịch vụ; tăng cường liên kết giữa các hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy hợp tác giữa các trung tâm đổi mới sáng tạo; tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác; nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực thương mại điện tử và kinh tế số.

Phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam cam kết bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, tăng cường đối thoại và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Việt Nam mong muốn không chỉ là nơi các doanh nghiệp đến đầu tư, mà là nơi các doanh nghiệp có thể phát triển lâu dài và gắn bó bền vững.

Có thể thấy, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, là điểm sáng mới và đầy triển vọng. Trong chuyến thăm lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Narendra Modi nhất trí lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cho giai đoạn phát triển mới của quan hệ. Hai bên nhất trí mở rộng và thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ lõi như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, 6G, y tế, hợp tác khai thác, chế biến khoáng sản thiết yếu, năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình; thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ hai nước, hướng tới thành lập các liên doanh, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo chung.

Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm là sự kiện chiến lược thúc đẩy hợp tác công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực cao giữa hai quốc gia. Phát biểu tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược; đề nghị, hai bên xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất", hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đánh giá hợp tác công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chuyến thăm lần này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, các sự kiện về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đã diễn ra sôi nổi, thu hút nhiều đối tác của Ấn Độ làm trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, bao gồm các viện trường, các cơ sở nghiên cứu, cũng như các đối tác của Việt Nam trao đổi ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, trụ cột hợp tác mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam - Ấn Độ là một bước đi quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước cũng như của Chính phủ Ấn Độ trong việc nâng cấp quan hệ của hai nước. Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ của Việt Nam sẽ cụ thể hóa bằng kế hoạch cụ thể; trao đổi với Bộ Khoa học và Công nghệ của Ấn Độ xây dựng chương trình hành động, thực hiện đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Bên cạnh đó, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục là một trụ cột chiến lược; các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, du lịch và giao lưu nhân dân cũng được mở rộng. Một điểm nhấn quan trọng khác là kết nối hàng không. Từ chỗ chưa có đường bay thẳng vào năm 2016, hiện nay hai nước đã có gần 100 chuyến bay mỗi tuần, tạo động lực mạnh mẽ cho thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Các hoạt động trao đổi học giả, sinh viên và thanh niên giữa hai nước cũng ngày càng sôi động.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã chứng kiến lễ ký kết và trao nhiều văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, khoáng sản thiết yếu, y tế, du lịch và văn hóa, tài chính, an ninh mạng, hợp tác địa phương, kiểm toán; đồng thời chỉ đạo các Bộ, ngành khẩn trương triển khai hiệu quả các thỏa thuận, đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn phát triển mới.

Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới đặt vòng hoa tại khu tưởng niệm Mahatma Gandhi và tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thủ đô New Delhi, thể hiện sự trân trọng đối với các giá trị lịch sử và nền tảng hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc. Sau khi đặt vòng hoa tưởng niệm Mahatma Gandhi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã xúc động ghi sổ Lưu bút bày tỏ thành kính tưởng nhớ Mahatma Gandhi - vị Lãnh tụ vĩ đại, biểu tượng của hòa bình, độc lập dân tộc và tinh thần bất bạo động. Tư tưởng và ý chí của Mahatma Gandhi sẽ luôn là nguồn cảm hứng bất tận về tinh thần tự cường đối với nhân dân Ấn Độ, nhân dân Việt Nam cùng toàn thể nhân loại.

Việt Nam và Ấn Độ có mối liên hệ văn hóa và tinh thần lâu đời. Sự hiểu biết và gắn bó giữa nhân dân hai nước chính là yếu tố bảo đảm cho sự phát triển bền vững của quan hệ song phương trong tương lai. Tại cuộc gặp gỡ cộng đồng Việt Nam tại Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn, mỗi người Việt Nam tại Ấn Độ chính là một "Đại sứ nhân dân", góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, tiếp tục gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, giữ gìn tiếng Việt, nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong thế hệ trẻ; đồng thời tích cực hội nhập, tôn trọng pháp luật và văn hóa sở tại. Các gia đình Việt - Ấn cần tiếp tục là những "nhịp cầu sống", nơi hai nền văn hóa giao thoa, lan tỏa và bền vững. Các hội đoàn tiếp tục củng cố tổ chức, phát huy vai trò kết nối, xây dựng cộng đồng ngày càng vững mạnh, hướng về Tổ quốc.

Với lịch trình dày đặc tại thủ đô New Delhi và thành phố Mumbai, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Ấn Độ đã khẳng định quyết tâm làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác quốc phòng - an ninh, kinh tế, thương mại và kết nối văn hóa, hướng tới tương lai bền vững; đồng thời, là minh chứng rõ nét đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước trong kỷ nguyên mới mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra, đó là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.