Di dời Khu công nghiệp Biên Hòa 1: Khi ‘mệnh lệnh’ gắn với hành động - bài học kinh nghiệm ‘trước thềm’ lên thành phố ở Đồng Nai

Hơn 20 năm trước, Tỉnh ủy Đồng Nai đã có chủ trương di dời, chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 - có tổng diện tích 335ha, nằm sát quốc lộ 1 và bờ sông Đồng Nai - để góp phần chỉnh trang đô thị và bảo vệ môi trường sông Đồng Nai.

Ngày 28-1-2021, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận đưa KCN Biên Hòa 1 ra khỏi quy hoạch phát triển các KCN Việt Nam. Đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng để Đồng Nai có thể thực hiện các thủ tục di dời doanh nghiệp, chấm dứt hoạt động của KCN lâu đời nhất Việt Nam.

Tuy nhiên, di dời cả một KCN là việc chưa có tiền lệ đối với tỉnh Đồng Nai, thậm chí là đối với cả nước; vì vậy việc này gặp rất nhiều khó khăn rất lớn, thậm chí ở nhiều thời điểm khá bế tắc.
“Nút thắt” quyết định chỉ được tháo gỡ khi vào đầu năm 2025, Tỉnh ủy Đồng Nai chỉ đạo ban hành “mệnh lệnh” hành động đối với UBND tỉnh và từng cơ quan, đơn vị liên quan: phải hoàn thành dứt điểm việc di dời các doanh nghiệp và hộ dân ra khỏi KCN này, đồng thời giải tỏa và bàn giao mặt bằng sạch sớm nhất có thể để thực hiện các bước tiếp theo.

Phương châm hành động “nói đi đôi với làm, làm phải ra kết quả” do Tỉnh ủy đặt ra cho UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan đã mang lại kết quả cụ thể. Các nhà máy, hộ dân đã lần lượt di dời khỏi KCN Biên Hòa 1 sau hàng loạt cuộc gặp gỡ, đối thoại và công tác dân vận khéo léo của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy cùng các cấp chính quyền. Đến nay, KCN ngày nào đã là một khoảng đất trống rộng mênh mông. Chỉ còn sót lại chút bóng dáng của những nhà máy cũ kỹ, lạc hậu nhưng cũng đã dừng hoạt động và đang được khẩn trương tháo dỡ.

Đồng chí Hồ Văn Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trấn Biên chia sẻ: “Từ sự chỉ đạo quyết liệt của Thường trực Tỉnh ủy và những kinh nghiệm quý báu có được khi hoàn thành dứt điểm mặt bằng cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (đoạn đi qua phường Phước Tân, thuộc địa giới hành chính thành phố Biên Hòa cũ), Đảng ủy, UBND phường đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị liên quan bám sát đường găng tiến độ được Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao. Thành công của quá trình di dời KCN Biên Hòa 1 là minh chứng cho quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, đó là mọi việc dù khó và chưa có tiền lệ, nhưng nếu thực sự quyết tâm, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của Đồng Nai thì đều hoàn thành”.

Đồng chí Hồ Văn Nam chia sẻ thêm: “Sau khi hoàn thành di dời và giải phóng KCN Biên Hòa 1, tương lai ở đây sẽ là trung tâm hành chính mới của thành phố Đồng Nai và các trung tâm thương mại - dịch vụ tài chính, đổi mới sáng tạo đẳng cấp quốc tế, đồng thời mang lại một diện mạo mới cho thành phố. Trong đó, phường Trấn Biên tự hào góp phần làm nên thành công của khát vọng phát triển này”.

Ông Nguyễn Văn Phượng, người dân khu phố Nhị Hòa (phường Trấn Biên) phấn khởi chia sẻ: “Thời KCN Biên Hòa 1 còn hoạt động, chúng tôi sống ở sát bên, thường cảm thấy bất an với nguồn nước, khói bụi và mùi hóa chất. Chủ trương di dời KCN Biên Hòa 1 đã có từ lâu, nhưng phải hơn 1 năm nay mới thành hiện thực, cho thấy tinh thần đổi mới, nói đi đôi với làm của Tỉnh ủy Đồng Nai trong lãnh đạo, chỉ đạo. Tôi rất kỳ vọng nơi đây sẽ nhanh chóng trở thành một trung tâm hành chính, trung tâm thương mại - dịch vụ hiện đại, xứng tầm với thành phố Đồng Nai”.