Đằng sau những kết quả đó là tầm nhìn chiến lược, các quyết sách đầu tư đúng hướng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, cộng đồng góp phần xây dựng đô thị xanh, phát triển bền vững.

Những chuyển động thực chất

BVMT từ lâu đã trở thành một trong những tiêu chí quan trọng trong định hướng phát triển của Đồng Nai. Thành phố đã ban hành nhiều chính sách, dành các nguồn lực đầu tư hạ tầng nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm môi trường và bảo vệ hệ sinh thái. Nhờ đó, chất lượng môi trường đất, nước ngầm và không khí cơ bản tốt, nằm trong giới hạn quy chuẩn cho phép.

Là trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, Đồng Nai đặc biệt chú trọng công tác BVMT tại các khu, cụm công nghiệp giúp kiểm soát nguồn phát thải ngay từ đầu.

Thành phố chi ngân sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng xử lý nước thải, đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư đảm bảo toàn bộ nước thải sản xuất phải được thu gom, xử lý đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Đến nay, 42/43 khu công nghiệp đang hoạt động đã hoàn thành đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn; trong đó 40 khu vận hành ổn định hệ thống quan trắc tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý để giám sát liên tục. Tại 10/23 cụm công nghiệp đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Không chỉ nước thải, các cơ sở phát sinh khí thải quy mô lớn cũng phải lắp đặt hệ thống quan trắc tự động. Các doanh nghiệp buộc phải phân loại và quản lý chất thải nguy hại đúng quy định. Ngoài ra, Đồng Nai là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện chuyển đổi công năng một khu công nghiệp lâu đời tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm.

Đối với chất thải sinh hoạt, quan điểm xuyên suốt của Đồng Nai là thu gom tối đa, xử lý triệt để và giảm tỷ lệ chôn lấp xuống mức thấp nhất. Hiện tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt trên địa bàn đạt gần 80%. Thành phố yêu cầu các khu xử lý chất thải từng bước chuyển đổi sang công nghệ hiện đại, phát thải thấp nhằm nâng cao hiệu quả xử lý.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, nhiều chuyển biến tích cực  được ghi nhận. Hàng ngàn cơ sở chăn nuôi không phù hợp đã chấm dứt hoạt động hoặc di dời khỏi khu vực không được phép chăn nuôi, giúp giảm áp lực môi trường tại các khu dân cư và đô thị. Các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, chuỗi liên kết sản xuất tiếp tục được khuyến khích phát triển.

Bên cạnh đó, Đồng Nai cũng là một trong những địa phương đi đầu trong bảo tồn tài nguyên rừng. Từ gần 30 năm trước, thành phố đã thực hiện chủ trương đóng cửa rừng tự nhiên, đồng thời triển khai nhiều chính sách bảo vệ, phát triển rừng và bảo tồn các loài động, thực vật quý hiếm. Hiện Đồng Nai sở hữu khoảng 370 ngàn hécta rừng, lớn nhất khu vực Đông Nam Bộ, đóng vai trò như “lá phổi xanh” của cả vùng.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Trọng Toàn đánh giá: Công tác BVMT trên địa bàn đã có những chuyển biến thực chất. Tư duy quản lý đã chuyển sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát, bảo vệ. Đây chính là hiệu quả của chiến lược đầu tư dài hạn đối với hạ tầng môi trường.

Chung tay xây dựng thành phố xanh

Để có được những chuyển biến nêu trên, ngoài vai trò định hướng, điều tiết và quản lý nhà nước, công tác BVMT còn có sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Thành Phương cho rằng: Quá trình đô thị hóa nhanh đang đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải, chống ngập và phát triển không gian xanh. Chính vì vậy, Sở Xây dựng tham mưu UBND thành phố sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật môi trường, đẩy nhanh các dự án xử lý nước thải đô thị, nâng cấp hệ thống thoát nước và tăng diện tích công viên, cây xanh đô thị. Cùng với đó là các giải pháp tiết kiệm năng lượng, chiếu sáng thông minh, giao thông xanh, xử lý rác thải nhựa; phát triển các đô thị xanh và thông minh.

Các tổ chức đoàn thể trở thành lực lượng tích cực trong công tác BVMT. Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Nguyễn Thanh Phương cho hay: Công tác tuyên truyền, vận động về BVMT, ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của hội. Thời gian tới, các cấp hội tiếp tục duy trì, nhân rộng những mô hình, chương trình thiết thực như: phân loại rác tại nguồn, giảm rác thải nhựa, sáng - xanh - sạch - đẹp…

Một số hoạt động chính tại Lễ phát động Tuần lễ Đồng Nai xanh và hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới diễn ra ngày 5-6 tại phường Đồng Phú là: diễu hành xe cổ động kết hợp đạp xe tuyên truyền; đổi chất thải tái chế, chất thải nguy hại lấy nhu yếu phẩm; trồng cây xanh; ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom rác…

Ông Trần Minh Đức, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Bất động sản Thành Phương (phường Đồng Xoài) cho biết: Doanh nghiệp đang đầu tư và vận hành tổng cộng 7 khu, cụm công nghiệp. Định hướng xuyên suốt là phát triển bền vững. Chính vì vậy, trong quá trình xây dựng và vận hành các khu, cụm công nghiệp, doanh nghiệp chú trọng đầu tư đồng bộ hạ tầng xử lý nước thải, hệ thống quan trắc. Việc thu hút đầu tư phải có chọn lọc, không chạy theo số lượng hay thu hút bằng mọi giá. Cùng với đó, tăng cường kiểm soát rủi ro môi trường, yêu cầu các doanh nghiệp tuân thủ nghiêm quy định về quản lý chất thải, khí thải và nước thải.

BVMT là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và liên tục. Việc thành phố tổ chức Tuần lễ Đồng Nai xanh và hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5-6) không dừng lại ở một sự kiện hay chiến dịch ngắn hạn, mà là hoạt động góp phần hình thành lối sống xanh, đưa trách nhiệm bảo vệ môi trường trở thành hành động tự giác, thường ngày của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và người dân.