Cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước: Đang kịp lộ trình

Tại Đồng Nai, tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn ở các DN nhà nước, hầu hết đều đang theo đúng lộ trình đã quy định. Những doanh nghiệp đang ăn nên làm ra hoặc có nhiều tiềm năng thì tiến trình cổ phần, thoái vốn nhanh và thuận lợi. Thực tế cho thấy ở những DN này, cổ phiếu mới chuẩn bị lên sàn đã được các nhà đầu tư “săn đón” nhiệt tình. Và cuộc đua “giành” cổ phiếu của các DN trên cũng khá sôi động.

Ông Phùng Khôi Phục, Phó tổng giám đốc Tổng công ty công nghiệp thực phẩm Đồng Nai (Dofico), cho biết: “Những công ty kinh doanh tốt thì quá trình cổ phần hóa, thoái vốn diễn ra rất nhanh. Cổ phiếu bán ra đến đâu được mua hết đến đó. Còn những công ty kinh doanh kém hiệu quả khi cổ phần, thoái vốn rất khó khăn”. Ông Phục dẫn chứng bằng việc cổ phần hóa tại Công ty cổ phần xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng Biên Hòa (công ty con của Dofico), cổ phiếu của DN này khá “hot”, vừa lên sàn đã được mua hết do nhiều năm qua công ty hoạt động kinh doanh luôn mang lại lợi nhuận cao.

“Quá trình cổ phần hóa và thoái 35% vốn nhà nước của DN khá thuận lợi. Các nhà đầu tư chiến lược đã đặt vấn đề ngay từ khi có thông tin công ty sẽ cổ phần. Một số nhà đầu tư đang mong đợi, công ty được tiếp tục thoái vốn xuống dưới 50% và sẵn sàng mua cổ phiếu với giá cao để nắm quyền chi phối hoạt động sản xuất - kinh doanh. Nguyên nhân là do lĩnh vực cấp nước sạch tại Đồng Nai đang còn rất nhiều cơ hội để phát triển” - ông Phạm Thế Tăng, Trưởng phòng Kế hoạch - kỹ thuật Công ty cổ phần xây dựng cấp nước Đồng Nai, cho hay.

Một thực tế đang xảy ra ở một số tỉnh, thành trong cả nước là trong tiến trình cổ phần và thoái vốn sẽ có những “kẽ hở”, nếu Chính phủ không sớm có hướng giải quyết thì sẽ gây ra thất thoát lớn. Đó là không chỉ DN làm ăn lợi nhuận cao, mà ngay cả những DN nhà nước bị thua lỗ nhiều năm liền, nhưng khi cổ phần, thoái vốn, cổ phiếu vẫn được nhà đầu tư tranh giành.

Lý do khiến các nhà đầu tư tranh giành cổ phiếu của những DN thua lỗ không phải vì có thể khôi phục được sản xuất, kinh doanh để có lợi nhuận, mà do các DN này đang sở hữu tài sản là các thửa đất “vàng” ở những vị trí đắc địa. Những thửa đất “vàng” này khi đưa ra định giá tài sản của DN theo quy định thường là rất thấp so với thực tế, do đó nhà đầu tư nào nắm được nhiều cổ phiếu của những DN trên trong tay thì coi như đã sở hữu được khối tài sản lớn hơn nhiều so với số tiền phải bỏ ra.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó chi cục trưởng Chi cục Tài chính doanh nghiệp Đồng Nai (thuộc Sở Tài chính), cho biết: “Hiện các văn bản của Nhà nước quy định về định giá tài sản là quyền sử dụng đất ở những DN phải cổ phần, thoái vốn vẫn chưa rõ ràng. Điều này dẫn đến “lỗ hổng” rất dễ thất thoát số tiền lớn của Nhà nước khi DN đang tiến hành cổ phần thoái vốn có những lô đất nằm ở khu vực trung tâm có giá trị cao. Vừa qua, chi cục cũng đã đề xuất với ngành tài nguyên - môi trường, sớm kiến nghị với Chính phủ ban hành quy định rõ ràng để tránh bị thất thoát vốn”.