Chủ động phòng, chữa cháy rừng mùa khô

Mùa mưa, các trảng cỏ rộng hàng trăm ha của Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên (thuộc xã Đắc Lua, huyện Tân Phú) trở nên tươi tốt và trở thành nguồn thức ăn dồi dào cho các loài thú móng guốc. Nơi đây đã được Vườn thành lập tour du lịch, phục vụ du khách đến xem thú vào ban đêm từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, vào mùa khô, cây cỏ nơi đây trở nên khô héo và trở thành một trong những điểm nóng về nguy cơ xảy ra cháy rừng; chỉ cần một tàn thuốc nhỏ cũng có thể bén cháy làm thiêu rụi hoàn toàn khu vực, thậm chí có nguy cơ cháy lan qua các khu rừng khác. Vì vậy, Vườn luôn xác định đây là một trong những địa bàn quan trọng cần được bảo vệ nghiêm ngặt, nhất là vào mùa khô.

Phó hạt trưởng Hạt kiểm lâm VQG Cát Tiên Trần Văn Bình cho biết, hiện Vườn quản lý, bảo vệ trên 82.000 ha, với 32.509 cây gỗ lớn có giá trị và nhiều loài thú quý hiếm. Vườn có hơn 140 cán bộ kiểm lâm công tác tại 18 trạm kiểm lâm đóng khắp nơi trên địa bàn. Vườn xác định, công tác PCCCR là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo vệ rừng.

Vì vậy, ngay từ cuối mùa mưa năm ngoái, Hạt kiểm lâm của Vườn đã rà soát, bổ sung, trình phê duyệt phương án PCCCR mùa khô 2018 - 2019 với phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ để triển khai thực hiện. Cụ thể, củng cố kiện toàn Ban chỉ huy PCCCR gồm 9 người (Giám đốc Vườn làm trưởng ban) và 4 Đội PCCCR cơ sở (gồm 1 đội trung tâm, 3 đội PCCCR quản lý địa bàn) với tổng số 207 người; có phân công nhiệm vụ và địa bàn cụ thể, bố trí lực lượng trực 24/24 vào các tháng cao điểm; xây dựng quy chế hoạt động và lịch trực cụ thể.

Bên cạnh đó, Vườn còn quan tâm mua sắm bổ sung, bảo dưỡng, bảo trì các trang thiết bị PCCCR hiện có, đảm bảo sẵn sàng chữa cháy; mở sổ cập nhật thông tin dự báo thời tiết và thông tin về cảnh báo cháy rừng thông qua website của Cục Kiểm lâm; đẩy mạnh công tác tuyên truyền công tác bảo vệ rừng và PCCCR cho 44 tổ cộng đồng (trên 1.200 lượt người tham gia), nhờ đó các tổ cộng đồng đã có ý thức và hợp tác trong việc bảo vệ VQG Cát Tiên.

Mùa khô năm nay, Khu bảo tồn Thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai (KBT) cũng triển khai nhiều cách làm hay, hiệu quả trong công tác PCCCR. Phó giám đốc kiêm Hạt trưởng Hạt kiểm lâm KBT Nguyễn Hoàng Hảo cho hay, đơn vị đã triển khai kịp thời các văn bản pháp luật, các chỉ thị, công điện về công tác quản lý bảo vệ rừng, PCCCR cho các đơn vị trực thuộc; thành lập Ban chỉ huy PCCCR và bố trí lực lượng trực cả ngày đêm tại văn phòng Hạt Kiểm lâm để tiếp nhận thông tin cảnh báo cháy rừng từ Chi Cục kiểm lâm Đồng Nai và thông báo cho Trạm kiểm lâm để xử lý kịp thời khi có cháy rừng xảy ra; tổ chức tuần tra, canh trực 24/24 giờ tại 66 điểm gác.

KBT chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai phối hợp với cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tổ chức 20 hội nghị tuyên truyền pháp luật ở các cụm dân cư; xây dựng kế hoạch tổ chức 24 đợt tuyên truyền bằng xe lưu động đến các ấp và khu vực sản xuất nông nghiệp sát vùng giáp ranh KBT, tích cực tuyên truyền Luật Bảo vệ và phát triển rừng, Luật Phòng cháy và chữa cháy và các quy định của Nhà nước đối với công tác quản lý bảo vệ rừng, PCCCR.

Đến nay đã có 403 hộ ký cam kết thực hiện quy ước bảo vệ rừng, PCCCR, an ninh trật tự trong cộng đồng dân cư thôn - ấp trên địa bàn. KBT còn mua sắm, sửa chữa, bố trí các phương tiện, trang thiết bị, dụng cụ hiện có phù hợp nhằm chủ động hơn trong công tác PCCCR và luôn trong tư thế sẵn sàng tác chiến chữa cháy rừng theo phương châm 4 tại chỗ. Ngoài ra, KBT bố trí 38 điểm chứa nước phục vụ công tác chữa cháy rừng, các điểm chứa nước được bố trí hợp lý trên các khu vực và luôn đảm bảo nguồn nước phục vụ công tác PCCCR trong suốt mùa khô. “Để nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành, xử lý các tình huống trong mùa khô 2018 - 2019, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch tổ chức 1 đợt diễn tập chữa cháy rừng cho công chức, viên chức KBT và người dân địa phương. Dự kiến đợt diễn tập sẽ thực hiện trong tháng 3-2019”, ông Hảo nói.

Vườn quốc gia Cát Tiên đã và đang triển khai thực hiện các hạng mục công trình lâm sinh PCCCR, như: thi công phát dọn 325 ha đường băng cản lửa PCCCR, 75km đường ranh giới và 150 km đường tuần tra PCCCR; tu sửa 3 chòi canh lửa, 4 đập tạm giữ nước, cắm bổ sung 2 biển dự báo cấp độ cháy rừng. Đối với các cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, nhiệm vụ phòng cháy cũng được đặt lên hàng đầu, hỗ trợ đắc lực cho lực lượng kiểm lâm trực cháy ở khu vực trọng điểm đảm bảo duy trì trực cháy trong các tháng cao điểm.

Giám đốc Ban quản lý (BQL) rừng phòng hộ Xuân Lộc Hoàng Đình Long chia sẻ, BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc nằm ở phía Đông huyện Xuân Lộc với tổng diện tích trên 10.383 ha (hơn 10.040 ha thuộc địa phận Đồng Nai và hơn 343 ha thuộc tỉnh Bình Thuận). Trong lâm phận có 2.262 lượt hộ sử dụng đất thuộc 9 dân tộc; trong đó có 1.997 hộ có hộ khẩu thường trú tại huyện Xuân Lộc; số hộ sinh sống ổn định tại chỗ trên đất nhận khoán khoảng 500 hộ, các hộ còn lại chỉ ra vào để sản xuất, không ở cố định thường xuyên trong lâm phận.

BQL rừng phòng hộ Xuân Lộc nằm trong vùng khí hậu cận xích đạo và chịu ảnh hưởng nhiều của khí hậu Nam Trung bộ nên mùa khô thường đến sớm, kết thúc muộn hơn so với các vùng khác của tỉnh, đồng thời trong mùa khô thì mức độ nắng nóng cũng gay gắt hơn. Vì vậy, để giữ gìn đảm bảo an toàn diện tích rừng, đơn vị đã xây dựng phương án phòng chống cháy rừng và được Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn Đồng Nai thẩm định, phê duyệt, sau đó đơn vị triển khai thực hiện ngay vào đầu mùa khô. Cụ thể, đơn vị đã thành lập Ban chỉ huy PCCCR gồm 13 thành viên do Giám đốc BQL làm trưởng ban và thành lập các Tổ chỉ huy PCCCR tại các phân trường, do Phân trường trưởng làm tổ trưởng. Tại các khu vực xung yếu, khu vực có nguy cơ cháy rừng cao, các phân trường còn thành lập thêm các tổ tự quản PCCCR, phối hợp các hộ dân sử dụng đất tại chỗ, sẵn sàng tham gia chữa cháy khi có sự cố cháy rừng xảy ra.

Đồng thời, ngoài việc sửa chữa bảo dưỡng các phương tiện, dụng cụ sẵn có, BQL còn trang bị một số dụng cụ trang thiết bị (bình xịt có động cơ, loa cầm tay, ống nhòm, can đựng nước) để phục vụ công tác PCCCR; tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật, ký cam kết an toàn PCCCR đối với 1.990 hộ dân sinh sống trong lâm phận; hướng dẫn các hộ sử dụng đất, cộng đồng dân cư quy trình xử lý thực bì PCCCR và bàn biện pháp thực hiện an toàn phòng cháy. Đơn vị còn thi công xử lý thực bì với diện tích trên 9.959 ha và làm đường băng cản lửa với diện tích trên 600 ha. “Toàn bộ cán bộ, viên chức của BQL vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa kết hợp công tác tuần tra kiểm soát PCCCR, bắt đầu từ tháng 12-2018 đến hết tháng 5-2019. Trong những ngày chủ nhật, lễ, Tết, tại văn phòng BQL, các phân trường đều bố trí lực lượng tuần tra kiểm soát cháy rừng đảm bảo thực hiện phương châm 4 tại chỗ”, ông Long cho biết thêm.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lê Việt Dũng cho biết, sắp tới, Chi cục Kiểm lâm sẽ chủ trì thành lập đoàn liên ngành và tổ chức đi kiểm tra đợt 1 công tác bảo vệ rừng và PCCCR mùa khô 2018 - 2019 đối với các cơ quan, đơn vị chủ rừng đóng trên địa bàn. Mục đích của việc kiểm tra là nắm rõ xem các cơ quan, đơn vị chủ rừng có thực hiện đúng theo phương án đã được tỉnh phê duyệt hay không, có cử người đi tuần tra, canh trực đều đặn không. Đồng thời, đôn đốc, nhắc nhở các cơ quan, đơn vị chủ rừng sớm khắc phục những khó khăn, hạn chế để hoàn thành nhiệm vụ được giao.