Xây dựng không gian văn hóa: Từ chủ trương đến hành động

(CTT-Đồng Nai) - Không gian văn hóa công cộng được xem là một trong những chất xúc tác hiệu quả để nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Tuy nhiên, để xây dựng các chương trình, kế hoạch hoạt động tại các không gian này vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Nhiều khó khăn, vướng mắc

Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Giang Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Đồng Nai, cho biết Đảng đoàn Hội VHNT Đồng Nai thời gian qua có ý tưởng và đề xuất với Thường trực Tỉnh ủy về xây dựng không gian văn hóa, công viên văn hóa. Thường trực Tỉnh ủy đã giao cho Hội thực hiện các nhiệm vụ như: xây dựng không gian văn hóa của tỉnh; không gian văn hóa đọc tại thành phố Biên Hòa; tạo sân chơi âm nhạc đường phố, tạo điểm nhấn cho các hoạt động văn hóa, nghệ thuật của tỉnh.

“Hội đã có buổi làm việc với các sở, ngành và thành phố Biên Hòa để thống nhất thực hiện các nội dung được giao. Tuy nhiên, đến hiện tại tiến độ thực hiện còn chậm, chưa đạt được kết quả như mong muốn” - NSND Giang Mạnh Hà nói.

Lý giải vì sao chưa thực hiện được và khó khăn, vướng mắc ở khâu nào, những nội dung nào, NSND Giang Mạnh Hà cho hay, hiện trên địa bàn thành phố Biên Hòa có khá nhiều công viên văn hóa phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của Nhân dân. Tuy nhiên, diện tích, mặt bằng tạo ra không gian văn hóa mang tính kết nối với nhiều hạng mục, nhiều chương trình khác nhau thì chưa có.

Ở công viên Nguyễn Văn Trị mới chỉ có sân khấu nhỏ để biểu diễn âm nhạc, nghệ thuật đường phố. Ở công viên Biên Hùng, thành phố Biên Hòa đã đầu tư, tổ chức hoạt động khá hiệu quả. Thành phố đã thực hiện hơn 10 ki-ốt về văn hóa đọc, có phòng đọc sách, tạo điều kiện cho bạn đọc trên địa bàn đọc sách, tìm hiểu kiến thức. Hội có 1 ki-ốt trưng bày, giới thiệu sách, báo và các tác phẩm VHNT, viết thư pháp, giới thiệu thơ ca...

“Tuy nhiên, điều chúng tôi quan tâm là có sân khấu cố định để tạo sân chơi hàng đêm như: biểu diễn nghệ thuật, sân khấu, giới thiệu tác phẩm, tác giả… tạo sự đa dạng, phong phú trong các hoạt động” - NSND Giang Mạnh Hà cho hay.

Cũng theo NSND Giang Mạnh Hà, tại công viên Dương Tử Giang, Hội chưa thiết kế các cụm tượng (cụm các anh hùng dân tộc, cụm các danh nhân văn hóa và cụm các trường phái nghệ thuật) do chưa có bản vẽ mặt bằng. Thành phố Biên Hòa mới được đơn vị thi công bàn giao hơn 3 tháng nay. Tại không gian này, thành phố Biên Hòa cho biết chỉ tổ chức được sân khấu lưu động chứ không xây dựng sân khấu cố định. Đây là địa điểm hàng năm sẽ diễn ra nhiều sự kiện, lễ hội tập trung đông người.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Biên Hòa Nguyễn Xuân Thanh cho biết, về xây dựng không gian văn hóa, công viên văn hóa, thời gian qua thành phố đã triển khai thực hiện. Đặc biệt là không gian sách thu hút khá đông người dân đến đọc sách, kết hợp với xem biểu diễn nghệ thuật, luyện tập thể dục thể thao. Tại các không gian văn hóa, thành phố chú trọng tổ chức các sự kiện, hoạt động mang tính chất truyền thống, gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử. Hiện, thành phố đã có thí điểm không gian văn hóa ở các phường, xã.

Xây dựng không gian gần gũi với người dân

Theo Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh Lý Thành Phương, việc xây dựng công viên văn hóa, không gian văn hóa của tỉnh là rất cần thiết. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cần phải căn cứ theo quy hoạch đô thị, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, kiến trúc đô thị… Bên cạnh đó, cần dựa vào lịch sử, truyền thống của vùng đất hơn 325 Biên Hòa - Đồng Nai; phương hướng thực hiện phải gắn với công tác bảo tồn, gắn với không gian và bối cảnh sinh hoạt đương đại.

Đại diện lãnh đạo nhiều đơn vị cho rằng, xây dựng không gian văn hóa của tỉnh cần tính toán đến nhiều vấn đề, phải có quy hoạch, phương án cụ thể. Bởi quy hoạch đô thị là quy hoạch có tầm nhìn của trăm năm. Do đó, khi xây dựng cần tính toán kỹ nguồn nhân lực để tổ chức, duy tu, bảo dưỡng các công trình; xây dựng hạng mục bãi giữ xe; hay vấn đề quản lý vệ sinh môi trường sau tổ chức các hoạt động tại các công viên…

Thực tế, đã có tình trạng một số không gian văn hóa (nhà văn hóa, một số rạp chiếu phim…) xây dựng nhưng hiệu quả hoạt động chưa cao và dần xuống cấp. Vì vậy, phải cân nhắc trong xây dựng, thiết kế nhằm tạo không gian gần gũi với người dân. Việc đa dạng các hoạt động tại những không gian này cần giữ được bản sắc văn hóa, đặc điểm lịch sử, phù hợp với điều kiện của địa phương, hướng đến sự thân thiện, hiện đại và giàu bản sắc.