Cơ hội để phát triển văn hóa Đồng Nai
- Thứ tư - 09/07/2025 15:34
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) - Với nền tảng truyền thống vững chắc và không gian mở rộng, Đồng Nai mới đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển văn hóa trở thành nguồn lực, động lực quan trọng cho phát triển toàn diện và bền vững.
Bằng cách tận dụng hiệu quả sự giao thoa văn hóa, phát huy bản sắc và đầu tư cho sáng tạo, Đồng Nai không chỉ khẳng định vị thế là địa phương phát triển kinh tế năng động, mà còn từng bước xây dựng môi trường văn hóa phong phú - nơi các giá trị truyền thống được bảo tồn, nuôi dưỡng và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống hiện đại.
Phát huy sức mạnh nội sinh từ văn hóa
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Lê Thị Ngọc Loan cho biết, ngay sau sáp nhập 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai, ngành VHTTDL Đồng Nai mới tiếp tục xác định nhiệm vụ trọng tâm là phát triển văn hóa, con người Đồng Nai toàn diện và xây dựng nền văn hóa tiên tiến, giàu bản sắc dân tộc, đúng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Đây sẽ là nền tảng để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển và bảo vệ đất nước.
“Từ định hướng chiến lược đó, Đồng Nai mới đang và sẽ tiếp tục triển khai nhiều chương trình hành động cụ thể. Một trong những điểm nhấn quan trọng là đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cấp thiết chế văn hóa đã xuống cấp hoặc ở vị trí thuận lợi về giao thông, dễ kết nối liên xã, phường. Chú trọng đẩy mạnh hợp tác công - tư trong bảo tồn, phát triển văn hóa nghệ thuật, huy động nguồn lực xã hội hóa, nguồn vốn của các tổ chức, cá nhân vào đầu tư cho các công trình, dự án trong lĩnh vực văn hóa” - bà Loan chia sẻ.
Thời gian qua, ngành VHTTDL đã và đang chú trọng khôi phục và phát huy các lễ hội truyền thống, bảo tồn giá trị văn hóa dân gian. Từ tỉnh đến cơ sở đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử, văn hóa cho các đối tượng học sinh, sinh viên, giúp người trẻ nói riêng, nhân dân nói chung hiểu rõ giá trị văn hóa truyền thống, từ đó chủ động giữ gìn và tham gia hoạt động lễ hội một cách có ý thức. Các đơn vị, địa phương đã chủ động mở những lớp bồi dưỡng nghệ nhân, hạt nhân văn hóa cơ sở để duy trì các loại hình văn hóa dân gian, tạo sân chơi phong phú, nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Giám đốc Sở VHTTDL Lê Thị Ngọc Loan nhấn mạnh: “Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, ngành VHTTDL tiếp tục đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ đồng bộ, hiện đại đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đặc biệt, ngành ưu tiên phát triển một số sản phẩm văn hóa chủ lực, có tiềm năng, lợi thế của tỉnh như: nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, du lịch văn hóa… từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp văn hóa, phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới”.
Theo tiến sĩ Nguyễn Văn Quyết, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tỉnh Đồng Nai, để phát huy sức mạnh nội sinh từ văn hóa, bên cạnh việc bảo tồn, gìn giữ giá trị truyền thống, cần “kiến tạo” các không gian văn hóa sáng tạo, hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân trong thời đại số. Đây là một xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa từ vị thế thụ động trở thành nhân tố chủ động thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Đã có nhiều mô hình thư viện mở, không gian đọc cộng đồng, không gian văn hóa công cộng được triển khai, nhân rộng tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, nhiều nhà văn hóa có thời điểm chưa phát huy hết công năng thì hiện nay đang được “hồi sinh” nhờ việc tích hợp đa chức năng: từ địa điểm tổ chức sinh hoạt cộng đồng, luyện tập thể dục thể thao đến nơi biểu diễn văn nghệ, chiếu phim lưu động, thậm chí là nơi mở các lớp tập huấn chăn nuôi, trồng trọt… cho người dân ở cơ sở.
Văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ, mà là tài sản của tương lai. Đồng Nai mới hôm nay, với không gian rộng mở và tiềm lực con người ngày càng mạnh mẽ, đang tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển một nền công nghiệp văn hóa năng động, nơi giá trị truyền thống được phát huy, sự sáng tạo được tôn vinh và hội nhập quốc tế trở thành động lực phát triển bền vững.
Gìn giữ bản sắc, lan tỏa giá trị văn hóa Đồng Nai mới
Đồng Nai mới đang đứng trước giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành VHTTDL, mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, của các cá nhân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việc xác định rõ vai trò “trụ cột mềm” - con người là trung tâm và là động lực của văn hóa trong phát triển bền vững là bước đi chiến lược, khẳng định tầm nhìn dài hạn của tỉnh trong tiến trình hội nhập sâu rộng.
Chị Điểu Thị Xia (ngụ xã Bom Bo) cho hay, là một trong những người trẻ tuổi của cộng đồng dân tộc S’tiêng của tỉnh Đồng Nai mới, chị cảm thấy rất tự hào về quê hương mình, nơi đã từng là cái nôi của cách mạng, nơi có nghề truyền thống nấu rượu cần và dệt thổ cẩm được công nhận là di sản văn hóa.
“Chúng tôi, thế hệ trẻ ở Bom Bo, đang cố gắng từng ngày để giữ gìn những nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Không chỉ bảo tồn, trao truyền lại nghề truyền thống, mà còn tích cực mang rượu cần, thổ cẩm giới thiệu trong các sự kiện văn hóa, du lịch của địa phương, của tỉnh. Qua đó, tạo ra thu nhập cho cộng đồng người S’tiêng từ chính văn hóa của mình” - chị Xia chia sẻ với niềm tự hào.
Cũng theo Giám đốc Sở VHTTDL Lê Thị Ngọc Loan, để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển, ngành đang tiếp tục triển khai xây dựng mô hình “cộng đồng quản lý - Nhà nước hỗ trợ”, phân cấp quản lý và huy động sự tham gia của cộng đồng, giao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền cấp xã, phường và cộng đồng dân cư trong việc gìn giữ di sản và quản lý thiết chế văn hóa. Ngoài ra, tăng cường hợp tác, đào tạo nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Ca múa Tiếng chày trên Sóc Bom Bo do Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn, phục vụ khán giảở công viên Quảng trường vào tối 30-6. Ảnh: L.Na
Bằng cách tận dụng hiệu quả sự giao thoa văn hóa, phát huy bản sắc và đầu tư cho sáng tạo, Đồng Nai không chỉ khẳng định vị thế là địa phương phát triển kinh tế năng động, mà còn từng bước xây dựng môi trường văn hóa phong phú - nơi các giá trị truyền thống được bảo tồn, nuôi dưỡng và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống hiện đại.
Phát huy sức mạnh nội sinh từ văn hóa
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Lê Thị Ngọc Loan cho biết, ngay sau sáp nhập 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai, ngành VHTTDL Đồng Nai mới tiếp tục xác định nhiệm vụ trọng tâm là phát triển văn hóa, con người Đồng Nai toàn diện và xây dựng nền văn hóa tiên tiến, giàu bản sắc dân tộc, đúng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Đây sẽ là nền tảng để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển và bảo vệ đất nước.
“Từ định hướng chiến lược đó, Đồng Nai mới đang và sẽ tiếp tục triển khai nhiều chương trình hành động cụ thể. Một trong những điểm nhấn quan trọng là đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cấp thiết chế văn hóa đã xuống cấp hoặc ở vị trí thuận lợi về giao thông, dễ kết nối liên xã, phường. Chú trọng đẩy mạnh hợp tác công - tư trong bảo tồn, phát triển văn hóa nghệ thuật, huy động nguồn lực xã hội hóa, nguồn vốn của các tổ chức, cá nhân vào đầu tư cho các công trình, dự án trong lĩnh vực văn hóa” - bà Loan chia sẻ.
Thời gian qua, ngành VHTTDL đã và đang chú trọng khôi phục và phát huy các lễ hội truyền thống, bảo tồn giá trị văn hóa dân gian. Từ tỉnh đến cơ sở đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử, văn hóa cho các đối tượng học sinh, sinh viên, giúp người trẻ nói riêng, nhân dân nói chung hiểu rõ giá trị văn hóa truyền thống, từ đó chủ động giữ gìn và tham gia hoạt động lễ hội một cách có ý thức. Các đơn vị, địa phương đã chủ động mở những lớp bồi dưỡng nghệ nhân, hạt nhân văn hóa cơ sở để duy trì các loại hình văn hóa dân gian, tạo sân chơi phong phú, nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Giám đốc Sở VHTTDL Lê Thị Ngọc Loan nhấn mạnh: “Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, ngành VHTTDL tiếp tục đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ đồng bộ, hiện đại đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đặc biệt, ngành ưu tiên phát triển một số sản phẩm văn hóa chủ lực, có tiềm năng, lợi thế của tỉnh như: nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, du lịch văn hóa… từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp văn hóa, phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới”.
Theo tiến sĩ Nguyễn Văn Quyết, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tỉnh Đồng Nai, để phát huy sức mạnh nội sinh từ văn hóa, bên cạnh việc bảo tồn, gìn giữ giá trị truyền thống, cần “kiến tạo” các không gian văn hóa sáng tạo, hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân trong thời đại số. Đây là một xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa từ vị thế thụ động trở thành nhân tố chủ động thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Đã có nhiều mô hình thư viện mở, không gian đọc cộng đồng, không gian văn hóa công cộng được triển khai, nhân rộng tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, nhiều nhà văn hóa có thời điểm chưa phát huy hết công năng thì hiện nay đang được “hồi sinh” nhờ việc tích hợp đa chức năng: từ địa điểm tổ chức sinh hoạt cộng đồng, luyện tập thể dục thể thao đến nơi biểu diễn văn nghệ, chiếu phim lưu động, thậm chí là nơi mở các lớp tập huấn chăn nuôi, trồng trọt… cho người dân ở cơ sở.
Văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ, mà là tài sản của tương lai. Đồng Nai mới hôm nay, với không gian rộng mở và tiềm lực con người ngày càng mạnh mẽ, đang tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển một nền công nghiệp văn hóa năng động, nơi giá trị truyền thống được phát huy, sự sáng tạo được tôn vinh và hội nhập quốc tế trở thành động lực phát triển bền vững.
Gìn giữ bản sắc, lan tỏa giá trị văn hóa Đồng Nai mới
Đồng Nai mới đang đứng trước giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành VHTTDL, mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, của các cá nhân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việc xác định rõ vai trò “trụ cột mềm” - con người là trung tâm và là động lực của văn hóa trong phát triển bền vững là bước đi chiến lược, khẳng định tầm nhìn dài hạn của tỉnh trong tiến trình hội nhập sâu rộng.
Chị Điểu Thị Xia (ngụ xã Bom Bo) cho hay, là một trong những người trẻ tuổi của cộng đồng dân tộc S’tiêng của tỉnh Đồng Nai mới, chị cảm thấy rất tự hào về quê hương mình, nơi đã từng là cái nôi của cách mạng, nơi có nghề truyền thống nấu rượu cần và dệt thổ cẩm được công nhận là di sản văn hóa.
“Chúng tôi, thế hệ trẻ ở Bom Bo, đang cố gắng từng ngày để giữ gìn những nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Không chỉ bảo tồn, trao truyền lại nghề truyền thống, mà còn tích cực mang rượu cần, thổ cẩm giới thiệu trong các sự kiện văn hóa, du lịch của địa phương, của tỉnh. Qua đó, tạo ra thu nhập cho cộng đồng người S’tiêng từ chính văn hóa của mình” - chị Xia chia sẻ với niềm tự hào.
Cũng theo Giám đốc Sở VHTTDL Lê Thị Ngọc Loan, để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển, ngành đang tiếp tục triển khai xây dựng mô hình “cộng đồng quản lý - Nhà nước hỗ trợ”, phân cấp quản lý và huy động sự tham gia của cộng đồng, giao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền cấp xã, phường và cộng đồng dân cư trong việc gìn giữ di sản và quản lý thiết chế văn hóa. Ngoài ra, tăng cường hợp tác, đào tạo nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.