Quy định quyền sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài

(CTT-Đồng Nai) - Người Việt Nam định cư ở nước ngoài (gọi tắt là kiều bào) là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài. Vậy theo chính sách pháp luật về nhà ở hiện nay thì kiều bào có được phép chuyển nhượng, sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam hay không? Đây là vấn đề được rất nhiều kiều bào ở nước ngoài, cũng như thân nhân của họ muốn biết.


Kiều bào muốn về nước mua nhà ở

Bà D.T.N. (ngụ huyện Định Quán) trình bày, do người hàng xóm gần nhà bà có nhu cầu chuyển nhượng căn nhà và đất đang ở (đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Vậy em gái của bà hiện định cư ở nước ngoài có được phép về nước chuyển nhượng nhà, đất và đứng tên chủ sở hữu, sử dụng nhà đất nói trên khi chuyển nhượng lại được không?

Trong khi đó, ông N.L. (Việt kiều Mỹ, có người thân cư trú tại thành phố Biên Hòa) cho hay, sau thời gian định cư tại nước ngoài, nay ông muốn về nước mua đất xây nhà để mỗi lần về thăm quê hương ông có chỗ ở, không phải thuê khách sạn hay ở nhờ nhà người thân. Vậy ông có thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam theo quy định của pháp luật đất đai, nhà ở hiện nay hay không?

Vấn đề ông N.L. và bà D.T.N. thắc mắc cũng là vấn đề nhiều kiều bào Việt Nam ở nước ngoài hay thân nhân của họ đang ở trong nước muốn biết khi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-8-2024.

Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Phan Văn Châu cho biết, Đảng, Nhà nước luôn coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của dân tộc Việt Nam. Đảng, Nhà nước hiện có chính sách chăm lo, hỗ trợ để kiều bào ổn định, hội nhập tốt vào xã hội sở tại; đồng thời, khuyến khích, tạo điều kiện để kiều bào hướng về quê hương, đóng góp cho đất nước. Trên tinh thần đó, Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã tạo điều kiện cho kiều bào sở hữu nhà ở trong nước.

Điều kiện để kiều bào được sở hữu nhà ở tại Việt Nam

Tại điểm b, khoản 2, Điều 8 Luật Nhà ở năm 2023 có quy định, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai. Đồng thời, tại khoản 1, Điều 9 Luật Nhà ở năm 2023 còn có quy định, cá nhân có đủ điều kiện và có nhà ở hợp pháp quy định tại Điều 8 Luật Nhà ở năm 2023 được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận quyền sở hữu nhà ở thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (trừ trường hợp nhà ở thuộc tài sản công). Trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận cho chủ sở hữu nhà ở được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Cũng theo luật gia Phan Văn Châu, như vậy, một khi kiều bào đủ điều kiện được quyền sở hữu nhà ở trong nước theo quy định pháp luật thì được nhận chuyển nhượng và đứng tên quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất.

Tại Điều 8 Luật Nhà ở năm 2023 có quy định đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam trong đó có người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về quốc tịch. Điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam trong đó có người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai.

Luật sư Vũ Duy Nam (Đoàn Luật sư tỉnh) cho hay, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 95/2024/NĐ-CP ngày 24-7-2024 quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở năm 2024 (gọi tắt là Nghị định 95, có hiệu lực từ ngày 1-8-2024), hướng dẫn khoản 3, Điều 8 Luật Nhà ở năm 2023.

Theo đó, tại điểm b, khoản 2, Điều 3 Nghị định 95 có quy định, giấy tờ chứng minh đối tượng là cá nhân được sở hữu nhà ở tại Việt Nam đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài thì phải có hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế theo pháp luật về xuất nhập cảnh và giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam theo quy định của pháp luật về quốc tịch.

Còn tại điểm b và c, khoản 3, Điều 3 Nghị định 95 quy định, giấy tờ chứng minh điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam thì phải có hộ chiếu Việt Nam còn giá trị có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm tạo lập nhà ở quy định tại khoản 2, Điều 8 của Luật Nhà ở năm 2023; đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài thì phải có hộ chiếu còn giá trị có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm ký kết giao dịch về nhà ở.