Giúp học sinh phòng ngừa tội phạm mạng, vi phạm pháp luật trên không gian mạng

(CTT- Đồng Nai)- Sáng 30-9, Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề dưới cờ về nội dung “Kỹ năng nhận biết và phòng ngừa tội phạm mạng, vi phạm pháp luật trên không gian mạng”. Nhà báo Đặng Thị Ngọc Thư, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Pháp luật – đời sống – bạn đọc Báo Đồng Nai, báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh đã chia sẻ về nội dung này.


Trong xu thế bùng nổ của mạng xã hội (MXH), đa phần hiện nay học sinh tham gia ít nhất 1 MXH như: Facebook, Zalo, Youtube, Tiktok … Trên những trang MXH này, hàng ngày, hàng giờ đều đăng tải rất nhiều thông tin về các vấn đề xã hội, có thông tin bổ ích song cũng không thiếu những thông tin giật gân, sai sự thật, nhằm thu hút sự chú ý của công chúng. Đây cũng là môi trường được các loại tội phạm công nghệ cao lợi dụng đề tiếp cận, thực hiện hành vi lừa đảo học sinh. Ngược lại, nếu không thận trọng, học sinh có thể trở thành nạn nhân của tội phạm mạng, thậm chí trở thành người vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Theo nhà báo Ngọc Thư, trên thực tế tội phạm mạng có rất nhiều hình thức lừa đảo mà đối tượng hướng đến là học sinh, phụ huynh học sinh. Trong đó, hình thức mà rất nhiều phụ huynh đã trở thành nạn nhân là đối tượng đóng giả nhà trường, giáo viên thông báo con đang gặp tai nạn cần chuyển tiền gấp để chữa trị. Nếu không chuyển hoặc chậm nộp thì con của họ sẽ nguy hiểm đến tính mạng.

 
Ngoài ra, đối tượng đã sử dụng thủ đoạn lừa đảo giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân tuyển người mẫu, cầu thủ nhí, người đại diện thương hiệu tổ chức các cuộc thi dành cho học sinh để dụ dỗ phụ huynh cho con tham gia.Các đối tượng tiếp tục hướng dẫn người dân vào trang web của chương trình để làm nhiệm vụ tăng tương tác, tăng lượt bình chọn, sau đó yêu cầu chuyển tiền để hoàn thành nhiệm vụ chiếm đoạt số tiền này.

Đối với học sinh, các đối tượng tội phạm lôi kéo, dụ dỗ học sinh, sinh viên đã được cấp căn cước công dân mở tài khoản ngân hàng và trả công cho người mở rừ 200 – 500 ngàn đồng/thẻ. Các tài khoản này sau đó thường được lợi dụng vào các mục đích vi phạm pháp luật như rửa tiền, trốn thuế, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tài trợ khủng bố.

 
Lợi dụng sự nhẹ dạ cả tin và tâm lý hám lợi, các đối tượng tung ra chiêu trò lừa đảo mới chơi game show “nạp tiền làm nhiệm vụ, nhận hoa hồng” để chiếm đoạt tài sản của nạn nhân.

Các đối tượng thường yêu cầu kết bạn qua các tài khoản MXH, đặc biệt là các ứng dụng hẹn hò (Facebook, Zalo, Tinder,...). Sau đó lừa đảo tình cảm sau đó dụ gửi ảnh khỏa thân. Dùng ảnh này để tống tiền hoặc tống tình. Vụ việc này đã xảy ra tại một huyện miền núi ở Đồng Nai. Không loại trừ trường hợp đối tượng nam giả danh là nữ để làm quen, chat với các học sinh nữ, luôn thổ lộ thiếu thốn, trắc trở về tình cảm, sau khi học sinh nữ tin tưởng, các đối tượng xoay quanh chat về sự phát triển cơ thể, yêu cầu coi hình nhạy cảm. Các nữ sinh nghĩ là nữ nên không cảnh giác sẵn sàng tâm sự, chia sẻ với bạn nữ trên MXH này mà không biết các thông tin, hình ảnh của mình đang bị 1 nam giới theo dõi, có thể sử dụng để đe dọa gây áp lực tống tiền, tống tình.​​

Để tránh vi phạm pháp luật, nhà báo Ngọc Thư đã đưa ra một số khuyến cáo dành cho học sinh, bao gồm: Không tiết lộ quá nhiều thông tin các nhân lên MXH, đăng bài viết ở chế độ bạn bè hoặc riêng tư; cần phải cân nhắc và hạn chế chia sẻ hình ảnh và cảm xúc riêng tư, cá nhân lên mạng; cần thận trọng khi kết bạn với những người lạ, có thể hủy kết bạn nếu không phải là người thân, người không quen biết; bình luận, sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng mọi người trên MXH; không đăng tải, lan truyền những thông tin không chính thống, những bài viết sai sự thậ; không tham gia các hoạt động bạo lực ngôn ngữ, bắt nạt trên MXH; không sử dụng các phần mềm như: hacker, viurus có ảnh hưởng đến cộng đồng; không tin vào các chiêu trò lừa đảo trên MXH; không tham gia vào bất cứ nhóm nào kích động, có yếu tố phạm tội; không tự tiện đăng ảnh của người khác, nói xấu, bốc phốt, kèm những thông tin không đúng sự thật; hãy ủng hộ những thông điệp tích cực trên MXH.