Nhiều tuyến đường ùn tắc giao thông

​Tắc đường, kẹt xe trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người dân vào mỗi dịp lễ, Tết. Tuy nhiên, tình trạng ùn tắc giao thông dịp Tết 2022 trở nên nghiêm trọng hơn. Tình trạng phương tiện nối hàng dài chờ đợi trên đường xảy ra thường xuyên, thậm chí ngay cả trên đường cao tốc.

   Kẹt xe trên quốc lộ 1 (đoạn qua H.Thống Nhất) những ngày sau Tết Nguyên đán.
​

​Quá tải trên đường cao tốc

Ông Đỗ Văn Công (ngụ P.Tam Phước, TP.Biên Hòa) cho biết, sáng 2-2, gia đình ông đi du lịch Đà Lạt từ sớm nhưng vẫn không thoát cảnh ùn tắc khi lưu thông trên đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Ùn tắc nghiêm trọng nhất là khu vực trước trạm thu phí Dầu Giây, đoàn xe nhích từng chút một. Càng về trưa, lượng phương tiện đổ về đây càng đông, hàng ngàn phương tiện chen chúc nhau di chuyển trên đường.

“Kẹt xe kéo dài gần 2 cây số, đường cao tốc trở thành đường thấp tốc. Nguyên nhân do nhân viên thu phí tại đây trả lại tiền thừa bằng kẹo, thao tác thực hiện chậm nên mỗi xe phải mất 7-10 phút mới qua được trạm thu phí” - ông Công nói.

Ông Chu Văn Hoàng (ngụ TP.Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ, chiều 6-2, tuyến đường cao tốc này tiếp tục xảy ra ùn tắc hơn 1km hướng từ Đồng Nai về TP.HCM. Lưu lượng giao thông tăng nhanh, công tác tổ chức giao thông trên tuyến chưa tối ưu, khiến hàng loạt “điểm đen” ùn tắc giao thông tồn tại kéo dài như: trạm thu phí Long Phước, Trạm Dầu Giây, trạm thu phí quốc lộ 51, nút giao đường cao tốc với quốc lộ 51. Trong dịp cao điểm Tết vừa qua, đây là những khu vực “nóng” nhất về giao thông, gây ùn tắc, ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình hình giao thông.

Ông Hoàng phân tích, bất cập trong vấn đề thu phí đã khiến tình trạng kẹt xe trên tuyến đường này xảy ra thường xuyên. Dù xe của ông dán thẻ thu phí không dừng (loại thẻ Epass) nhưng khi qua làn thu phí tự động không dừng (ETC) của đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây vẫn bắt trả tiền mặt. Nhân viên trạm giải đáp chủ xe phải mua thiết bị và thẻ của đường cao tốc mới trừ tự động được. “Xe tôi đã dán thẻ ETC nhưng không thể sử dụng bất cứ trạm thu phí nào trên đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Nếu sử dụng dịch vụ ETC thì không phải đứng lại chờ mà đi ngay, từ đó không phải xếp hàng” - ông Hoàng nói.

Ông Đinh Hồng Hà, Tổng giám đốc Công ty CP Phát triển đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (BVEC) cho biết, dịp Tết Nguyên đán 2022, tuyến quốc lộ 51 đoạn qua Đồng Nai cũng có lượng phương tiện tăng cao so với ngày thường. Trong 2 ngày 2 và 3-2, các trạm thu phí trên tuyến quốc lộ 51 do đơn vị quản lý đã phải nhiều lần xả trạm chiều về Vũng Tàu vì lượng xe quá đông.

Thống kê sơ bộ của BVEC cho thấy, ngày 3-2, có khoảng 43 ngàn lượt xe qua các trạm thu phí trên quốc lộ 51; trong ngày 4-2, lượt xe cũng tăng cao tương tự. Lượng xe qua các trạm thu phí trên tuyến đường này tăng khoảng 50% so với ngày thường. Phương tiện tăng cao buộc đơn vị phải huy động nhân viên phối hợp với lực lượng chức năng tăng cường điều tiết, phân luồng. Tuy nhiên, có những thời điểm phương tiện đổ dồn về đông buộc đơn vị phải xả trạm để tránh ùn tắc kéo dài.

Nhiều phương tiện không dùng dịch vụ thu phí không dừng

Theo đánh giá của các lực lượng chức năng, lượng phương tiện trên các tuyến đường tăng cao trong những ngày vừa qua là bởi tình hình dịch bệnh Covid-19 cơ bản được kiểm soát do tỷ lệ tiêm vaccine ngừa Covid-19 đã rất cao, nhiều địa phương nới lỏng quy định cách ly y tế đã tạo điều kiện cho người dân từ các tỉnh, thành về quê, đi du lịch. Bên cạnh đó, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài 9 ngày, thời tiết khí hậu khá thuận tiện nên lưu lượng phương tiện tăng lên.

Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho hay, các trạm thu phí chưa chủ động bố trí con người, phương án để chống ùn tắc tại trạm thu phí gây nên ùn ứ kéo dài. Ngoài ra, các trạm thu phí BOT chưa có hệ thống ETC hoặc hoạt động không hiệu quả. Chưa kể, hiện còn rất nhiều ô tô chưa dán thẻ ETC nên vẫn phải xếp hàng qua trạm và trả phí bằng tiền mặt dẫn đến phương tiện đổ dồn về trạm thu phí, gây quá tải.

Cụ thể, tại 3 trạm thu phí trên quốc lộ 51 hiện chưa triển khai dịch vụ ETC. Nguyên nhân chính theo Bộ GT-VT, dự án BOT mở rộng quốc lộ 51 dài 73km do BVEC làm chủ đầu tư với số tiền gần 4 ngàn tỷ đồng, đưa vào thu phí từ năm 2009. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền của dự án này là Bộ GT-VT. Phương án ban đầu, vào năm 2018, khi đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đưa vào sử dụng sẽ chia tải lưu lượng xe với quốc lộ 51 khoảng 60%. Nhưng đến nay, tuyến đường cao tốc chưa triển khai nên lưu lượng xe đi qua quốc lộ 51 cao hơn phương án tài chính ban đầu. Khi tính toán lại đầu vào thực tế của dự án dẫn đến thời gian thu phí thay đổi so với ban đầu. Dự kiến thời gian thu phí của dự án này kết thúc còn rất ít.

Nếu đầu tư cho việc thu phí điện tử không dừng với số tiền hơn 83 tỷ đồng mà thời gian thu phí chỉ còn 1 năm thì sẽ lãng phí, ảnh hưởng đến phương án tài chính của BOT quốc lộ 51 mở rộng nên Bộ GT-VT báo cáo Thủ tướng Chính phủ không triển khai thu phí không dừng tại 3 trạm trên quốc lộ 51.

Trong khi đó, VEC cho biết, việc các xe dán thẻ Etag, Epass không thể sử dụng được trên đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây là do công nghệ thu phí khác nhau. Theo đó, từ năm 2017, đường cao tốc TP.HCM  - Long Thành - Dầu Giây đã đưa vào khai thác hệ thống thu phí điện tử không dừng.

Điều đáng nói, công nghệ ETC trên đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây sử dụng khác biệt với những tuyến đường khác và chỉ được sử dụng riêng cho tuyến đường này. Khách hàng phải đóng phí phát hành thẻ trả trước PPC và phí mua OBU (thiết bị nhận diện phương tiện). Do đơn vị chưa liên kết với các ngân hàng, khách hàng muốn nạp tiền bắt buộc phải tới các trạm thu phí trên đường cao tốc để nhân viên nạp thêm tiền vào thẻ.

Theo Bộ GT-VT, tiến độ hoàn thành ETC trên tuyến đường này đang được đơn vị và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp xem xét, quyết định phù hợp với điều kiện nguồn vốn của dự án. Khó khăn nhất hiện nay là thu phí không dừng trên tuyến chưa đồng bộ, không liên thông với các tuyến đường khác sử dụng ETC nên lượng phương tiện sử dụng dịch vụ này đạt thấp.

Ông Tô Nam Toàn, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và hợp tác quốc tế (Tổng cục Đường bộ Việt Nam) cho hay, đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây là một trong những tuyến đường cuối cùng trên cả nước chưa có hệ thống ETC. Vướng mắc lớn nhất là do chưa có nguồn vốn dành cho hạng mục này. Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu nhà đầu tư BOT sớm thiết kế bổ sung hệ thống, mua sắm trang thiết bị để hoàn thành việc tăng số làn theo quy định vào quý I-2022.