Xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp

Một góc Khu công nghiệp Long Thành, đơn vị đạt tỷ lệ cho thuê đất trên 93%. Ảnh: Vương Thế

Cùng với cả nước, Đồng Nai đang thực hiện mạnh mẽ giải pháp chọn lọc thu hút đầu tư phát triển công nghiệp hiện đại, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và gia tăng liên kết, xây dựng chuỗi sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Trụ cột và động lực của kinh tế

Quy mô sản xuất công nghiệp của Việt Nam tiếp tục được mở rộng trong những năm qua. Một trong những điểm sáng của sản xuất công nghiệp là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Công nghiệp chế biến, chế tạo quyết định chủ yếu đến tốc độ tăng trưởng toàn ngành công nghiệp và là động lực chính trong tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Theo ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), năm 2025, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm khoảng 24,5% trong GDP. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt khoảng 28%. Đây là thách thức rất lớn cho việc định hướng phát triển công nghiệp của đất nước trong thời gian tới nhằm thúc đẩy tự chủ sản xuất.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, trên thực tế, mặc dù đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Việt Nam vẫn còn nhiều điểm nghẽn chưa được khắc phục như: phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền sản xuất nội địa còn rất nhiều hạn chế. Do đó, muốn vươn đến mục tiêu là nước có công nghiệp hiện đại thì đối với Việt Nam, công nghiệp không chỉ tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, mà cần nâng tầm trở thành trụ cột trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, có vai trò quyết định đến khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP.

Đối với Đồng Nai, tỉnh thuộc tốp đầu về phát triển công nghiệp của cả nước. Sản xuất công nghiệp đóng góp quyết định vào sự tăng trưởng kinh tế địa phương trong những năm qua. Tỉnh cũng đang dịch chuyển theo xu hướng hiện đại hóa, thân thiện với môi trường. Trong đó, các khu công nghiệp với hàng ngàn nhà máy, xí nghiệp đóng góp rất lớn vào giá trị sản xuất cũng như ngân sách nhà nước. Các khu công nghiệp, khu kinh tế đã đóng góp hơn 40% tổng thu ngân sách hàng năm của tỉnh và chiếm hơn 80% tổng giá trị sản lượng công nghiệp, góp phần đưa Đồng Nai vào danh sách những tỉnh, thành trọng điểm trong phát triển kinh tế của cả nước.

Phát triển công nghiệp xanh và bền vững

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Với vai trò là động lực của nền kinh tế, các ngành công nghiệp của Việt Nam cũng phải từng bước chuyển đổi để phù hợp với mục tiêu phát triển của đất nước. Theo đó, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính, tập trung phát triển các ngành công nghiệp nền tảng ưu tiên làm chủ công nghệ, các ngành công nghiệp mới nổi. Đồng thời xây dựng một số doanh nghiệp lớn trong nước có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu, có lợi thế cạnh tranh, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Sản xuất tại một doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo ở Khu công nghiệp Hố Nai, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Vương Thế

Tại Đồng Nai, từ nhiều năm qua, tỉnh định hướng thu hút đầu tư phát triển công nghiệp theo hướng xanh và bền vững. Theo Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế tỉnh Đồng Nai Phạm Việt Phương, Đồng Nai đang đẩy mạnh phát triển khu công nghiệp theo mô hình phát triển xanh và khép kín: công nghiệp - đô thị - dịch vụ. Rà soát các khu công nghiệp hiện hữu để có khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đầu tư chiều sâu, tạo thành chuỗi sản xuất khép kín. Với các khu công nghiệp mới thành lập, tập trung kêu gọi đầu tư theo hướng chuyên ngành để tạo ra chuỗi các dự án có khả năng liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Đồng Nai cũng khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tái cấu trúc, tái đầu tư, chuyển đổi mô hình hoạt động theo hướng đổi mới công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị mới, đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động, áp dụng các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính thông qua hoạt động cộng sinh công nghiệp, tiết kiệm nguyên vật liệu... Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp như: hỗ trợ ứng dụng máy móc công nghệ của ngành công thương; đào tạo tập huấn, nâng cao năng suất, chất lượng của ngành khoa học, công nghệ thường xuyên được tỉnh tổ chức. Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Minh Quang, thời gian qua, sở đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều chương trình đào tạo, giúp các doanh nghiệp nhận diện rõ hơn cơ hội chuyển đổi mô hình sản xuất, từng bước tiếp cận công nghệ cao. Qua đó, doanh nghiệp mạnh dạn tham gia các chương trình đổi mới công nghệ và hưởng các chính sách ưu đãi từ Nhà nước.

Phát triển kinh tế của Ðồng Nai trong tương lai là dựa trên nội lực, dư địa, tiềm năng của tỉnh. Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực và chuyển đổi số làm đột phá chiến lược; ứng dụng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ trong các ngành, lĩnh vực.