Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy

Cùng dự có các đồng chí: Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi, thảo luận tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu kết luận lưu ý, sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị mà chỉ đánh giá giảm được bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý được bao nhiêu trụ sở, phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ thì chưa đủ mà phải đánh giá được chất lượng vận hành của mô hình mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cần trả lời các câu hỏi: Bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn có rõ hơn không, trách nhiệm cụ thể hơn không, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp có tốt hơn không; mô hình mới có tạo thêm ra động lực phát triển hay không và quan trọng nhất là có nâng cao được hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị hay không. Đây là tinh thần, tư tưởng xuyên suốt khi hoàn thiện báo cáo, cũng là mục tiêu cơ bản để các ngành, các cấp, các địa phương kiểm điểm lại, đánh giá lại hoạt động thực chất vừa qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận, bước đầu cho thấy đã triển khai được một khối lượng công việc rất lớn, phạm vi rộng, yêu cầu cao. Nhưng thành công của các giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công đầy đủ của các giai đoạn vận hành. Từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang đảm bảo năng lực thực thi.

Chỉ ra một số những nội dung cần phải tiếp tục làm rõ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải nhìn thẳng, đánh giá đúng vào những điểm nghẽn lớn đang đặt ra.

Về thể chế và cơ chế vận hành, một số các quy định, quy trình hướng dẫn tuy đã được ban hành nhưng chưa thực sự đồng bộ, chưa theo kịp với yêu cầu vận hành mô hình mới.

Về phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực; giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, giao tài chính, giao nhân lực, giao dữ liệu có công cụ thực hiện. Nếu chỉ giao việc mà không giao đủ những điều kiện, cấp dưới rất khó làm, cán bộ rất khó thực thi. Nếu phân cấp mạnh mà thiếu kiểm tra, giám sát thì dễ phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực, thậm chí dẫn đến vi phạm và thậm chí không dám làm, không dám thực hiện.

Về chính quyền cấp xã, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện thì nay chuyển xuống cấp xã nhưng năng lực cán bộ, hạ tầng số, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn còn chưa đồng đều.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý điểm nghẽn về chuyển đổi số và dữ liệu; về năng lực tổ chức thực hiện. Chủ trương đúng, thể chế đúng, mô hình đúng nhưng nếu tổ chức thực hiện yếu thì kết quả không đạt yêu cầu. Do đó, báo cáo phải chỉ rõ nơi nào làm tốt, nơi nào làm còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm, trách nhiệm của người đứng đầu đến đâu, cụ thể đến các ngành, các địa phương.

Đối với một số nội dung định hướng để hoàn thiện báo cáo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục theo hướng nâng cao hơn nữa tầm khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục. Trong báo cáo phải có luận điểm trung tâm rõ ràng, từ sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn hệ thống chính trị. Cách viết báo cáo cũng cần phải chuyển mạnh từ liệt kê kết quả, sang phân tích tác động; từ mô tả công việc sang đánh giá chất lượng vận hành; từ nêu những thuận lợi, khó khăn sang nhận diện đúng những điểm nghẽn; từ kiến nghị chung sang những kiến nghị rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình, rõ địa chỉ.

Đặc biệt, báo cáo cần phải bổ sung sâu hơn nội dung: Đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; đánh giá năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là cấp xã, trong đó chú trọng chất lượng cán bộ cơ sở; đánh giá hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; đánh giá chuyển đổi số dữ liệu, khả năng quản trị dựa trên dữ liệu; đề xuất bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới trong giai đoạn mới; phải rà soát chức năng nhiệm vụ để điều chỉnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cải cách về tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ là đối với hiện tại mà còn đối với tương lai phát triển của đất nước. Điều hướng tới không phải chỉ là một bộ máy ít đầu mối hơn mà là một bộ máy phải mạnh hơn, thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn; không phải chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc, phương thức tổ chức thực hiện, không phải chỉ là giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng trong mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới./.