Mở thêm không gian công cộng ven sông Ðồng Nai

Trong quy hoạch tỉnh, khu vực đô thị ven sông Đồng Nai sẽ trở thành trục phát triển chiến lược trong tương lai gần.

Tạo chuỗi không gian ven sông

Thời gian gần đây, dọc sông Đồng Nai, diện mạo đô thị của tỉnh dần thay đổi nhờ các không gian công cộng lần lượt hình thành. Từ chỗ chỉ có công viên Nguyễn Văn Trị, đến nay, bức tranh ven sông đã rõ nét hơn với sự xuất hiện của tuyến đường ven sông Đồng Nai, đường ven sông Cái, công viên quảng trường Aqua City… và tới đây sẽ có một số dự án khu đô thị, công viên quy mô lớn khác để tạo nên một chuỗi không gian liên hoàn.

Hoạt động đua thuyền trên sông Đồng Nai, đoạn qua công viên Nguyễn Văn Trị. Ảnh: Hoàng Lộc

Công viên Nguyễn Văn Trị dài hơn 1,5km (ở phường Trấn Biên) đã trở thành không gian ven sông quen thuộc của người dân. Từ một công viên cây xanh đơn thuần, nơi đây được tổ chức linh hoạt thành phố đi bộ vào mỗi cuối tuần, được đầu tư con đường ánh sáng và tổ chức đa dạng hoạt động văn hóa, thể thao, ẩm thực nhằm hình thành không gian sinh hoạt cộng đồng sôi động bên sông.

Tiếp nối đó, tuyến đường ven sông Đồng Nai dài hơn 5km (từ cầu Hóa An, phường Trấn Biên đến đoạn giáp ranh xã Tân Triều) mới thông xe kỹ thuật vào đầu năm 2026 không chỉ tạo thêm trục giao thông mới mà còn góp phần cải tạo cảnh quan đô thị ven sông, tạo điều kiện phát triển các hoạt động dịch vụ, thương mại, du lịch và không gian sinh hoạt ven sông.

Cũng trong đầu năm 2026, tuyến đường ven sông Cái dài khoảng 4,6km nối từ đường Hà Huy Giáp (phường Trấn Biên) đến điểm cuối tiếp giáp đường Trần Quốc Toản (phường Tam Hiệp) đã chính thức khởi công xây dựng. Phát biểu tại buổi lễ này, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cho biết: Khi hoàn thành, công trình không chỉ mở rộng không gian ven sông và tăng cường kết nối giữa các khu vực mà còn góp phần hình thành hành lang cảnh quan liên tục, kiến tạo không gian đô thị ven sông xanh - sạch - đẹp; đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với cải thiện môi trường và khai thác hiệu quả giá trị tự nhiên của lưu vực sông Đồng Nai.

Không dừng lại ở các dự án hiện hữu, trong quy hoạch tỉnh và các định hướng phát triển kinh tế - xã hội, khu vực ven sông Đồng Nai được xác định là trục cảnh quan đô thị chiến lược. Đáng chú ý, dự án công viên quảng trường ven sông dự kiến triển khai tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1 đang chuyển đổi công năng. Theo Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà, cùng với các khu đô thị và trung tâm chính trị - hành chính mới, công viên này sẽ góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, tạo điểm nhấn cảnh quan và hình thành không gian sinh hoạt cộng đồng quy mô lớn.

Tại một số dự án bất động sản đã hình thành, chủ đầu tư cũng tận dụng không gian ven sông tạo điểm nhấn mở không gian công cộng cho người dân. Điển hình như tại khu đô thị Aqua City, phường Long Hưng, dự án công viên quảng trường nước và bến thuyền đã hình hành để bổ sung thêm một không gian ven sông hiện đại, kết hợp giữa cảnh quan, giải trí và dịch vụ. Đảo Kim Quy tại phường Biên Hòa cũng có công viên, bến du thuyền.

Một không gian, nhiều giá trị

Nhìn vào những công trình đã có, sắp hình thành và sẽ triển khai theo kế hoạch, có thể nói, Đồng Nai đang từng bước hình thành một chuỗi không gian công cộng ven sông. Những công trình này là sự thay đổi về hạ tầng; đồng thời là sự chuyển dịch trong tư duy phát triển đô thị mở hướng ra sông, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của cảnh quan tự nhiên.

Việc hình thành các không gian công cộng ven sông bên cạnh yếu tố cảnh quan, còn góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân, tạo động lực phát triển đô thị. Đối với người dân đô thị, các công viên, tuyến đường ven sông đã và đang trở thành những “khoảng thở” quý giá. Khi đô thị hóa ngày càng tăng, sự xuất hiện của các không gian công cộng, đặc biệt, lại ở khu vực ven sông sẽ tạo thêm điểm cho người dân đi bộ, tập thể dục, vui chơi và thư giãn, góp phần nâng cao đáng kể chất lượng sống và sức khỏe tinh thần. Không gian ven sông cũng tạo điều kiện để tăng cường sự gắn kết cộng đồng, quảng bá hình ảnh và du lịch địa phương thông qua tổ chức các hoạt động như đường hoa ngày Tết, đua thuyền trên sông, chạy bộ...

Ở góc độ đô thị, các không gian ven sông đóng vai trò quan trọng trong việc định hình diện mạo cảnh quan. Điển hình khu vực Dự án Đường ven sông Đồng Nai, trước đây cây cỏ um tùm, tồn đọng rác, nay nhờ có tuyến đường, một “mặt tiền” đô thị thông thoáng, hiện đại đã hình thành. Không dừng lại ở đó, giá trị kinh tế mà các không gian ven sông mang lại rất đáng kể. Thực tế cho thấy, những khu vực có cảnh quan ven sông thường có sức hút lớn đối với các dự án bất động sản, thương mại và dịch vụ. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, giá trị đất đai được nâng lên, kéo theo sự phát triển của nhiều ngành nghề liên quan như: du lịch, ẩm thực, giải trí.

Ngoài những lợi ích hiện hữu trước mắt, việc phát triển không gian ven sông còn góp phần định hình mô hình đô thị xanh, bền vững. Dòng sông bên cạnh vẻ đẹp tự nhiên, còn điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường sống. Các khu vực ven sông được quy hoạch hợp lý, kết hợp hài hòa giữa xây dựng và bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa, lịch sử, đô thị sẽ có thêm dư địa để phát triển.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa những giá trị này, không gian ven sông cần được quy hoạch theo một tổng thể thống nhất, tránh tình trạng phát triển manh mún, thiếu kết nối. Đồng thời công tác quản lý, vận hành cũng cần được chú trọng để giữ gìn cảnh quan, môi trường. Làm được như vậy, dòng sông Đồng Nai sẽ thực sự trở thành trục không gian đô thị chiến lược, là nơi phục vụ đời sống người dân, là nền tảng để xây dựng đô thị hiện đại, đáng sống trong tương lai.