Kiên trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, năm 2025, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; bội chi, nợ công được kiểm soát tốt. Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới; quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, lên vị trí thứ 32 thế giới. Lạm phát được kiểm soát tốt; thị trường tiền tệ và mặt bằng lãi suất cơ bản ổn định.

Thu ngân sách nhà nước tăng cao so với dự toán. Vốn FDI thực hiện đạt kỷ lục 27,6 tỷ USD; khách quốc tế tăng mạnh; kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 18,2%, thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD. Thương mại điện tử tăng 25%. Chỉ số phát triển Chính phủ điện tử tăng 15 bậc so với năm 2020, xếp thứ 71/193.

Từ đầu năm đến nay, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Tăng trưởng GDP quý I/2026 ước đạt 7,83%, có 4 địa phương tăng trưởng trên 10%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 3,51%. Thu ngân sách Nhà nước 3 tháng ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, tăng 11,4%; thu hút vốn FDI tăng mạnh, vốn FDI thực hiện đạt 5,4 tỷ USD, tăng 9,1%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23%.

Phân tích về nội dung kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài; mục tiêu tăng trưởng "2 con số" là thách thức rất lớn, Thủ tướng nhấn mạnh đến nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026, thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số".

Thủ tướng yêu cầu các đồng chí Bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và đề nghị các đồng chí Bí thư, Ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt trên tinh thần "Lựa chọn đúng-Triển khai nhanh-Làm đến nơi, đến chốn-Đo lường bằng kết quả và trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện".

Nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng nhấn mạnh là thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là bảo đảm nguồn cung dầu thô, khí đốt.

Chính phủ xác định huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển là giải pháp đặc biệt quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng "2 con số", trong đó tập trung phấn đấu thu ngân sách Nhà nước tăng 10%; tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên...

Tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế gắn với triển khai hiệu quả các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Trong quý 1/2026, hoàn thành Đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động hội nhập quốc tế. Đổi mới kinh tế nhà nước, trọng tâm là quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế, tăng cường hiệu quả và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng xác định đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các thành phần kinh tế, các mô hình kinh tế mới. Trong đó, xác định trong quý III/2026 hoàn thành rà soát, điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách, đề án, kế hoạch phát triển các mô hình kinh tế mới. Đẩy mạnh xây dựng và đưa vào khai thác các cơ sở dữ liệu trọng yếu, nhất là đất đai, y tế, giáo dục và đào tạo, an sinh xã hội, công chức, viên chức…, đưa dữ liệu trở thành tài nguyên; phát triển thị trường tín chỉ carbon và vận hành thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số, triển khai từ quý II/2026.

Về tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, trong năm 2026, tổng rà soát hệ thống pháp luật và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới; thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù tại một số địa phương được thực tiễn chứng minh là đúng, có hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Cùng với đó, hoàn thành rà soát, điều chỉnh, phê duyệt và triển khai các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với yêu cầu tăng trưởng “2 con số”. Hoàn thành rà soát, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất trong quý II/2026; sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn trong năm 2026.

Phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm 2026-2030 từ 10% trở lên

Trình bày Tờ trình về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu, tầm nhìn phát triển đến năm 2030 và năm 2045, vượt qua bẫy thu nhập trung bình, Chính phủ xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm 2026-2030 từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD, gấp 1,7 lần năm 2025; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển.

Trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn và với quyết tâm cao, Chính phủ trình Quốc hội 5 quan điểm chỉ đạo, điều hành, 59 chỉ tiêu chủ yếu, 11 nhóm giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026-2030 và 92 nhiệm vụ cần thực hiện ngay trong năm 2026.

Riêng trong năm 2026, các nhiệm vụ trọng tâm tập trung nhấn mạnh vào: công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật; cắt giảm tối thiểu 50% chi phí, thời gian tuân thủ thủ tục hành chính của năm 2026 so với năm 2024; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế-kỹ thuật trong các ngành, lĩnh vực; phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khai thác các động lực phát triển mới; tháo gỡ các dự án tồn đọng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan theo dõi sát tình hình, dự báo, đánh giá tác động để có các giải pháp điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; bảo đảm thực hiện mục tiêu đề ra.

Cần đồng bộ giải pháp điều hành kinh tế-ngân sách năm 2026

Trình bày các Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với đánh giá về bối cảnh, kết quả thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2025 như báo cáo của Chính phủ.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, trong năm 2026, bên cạnh các nhiệm vụ, giải pháp đã nêu tại Nghị quyết số 244/2025/QH15, cần tập trung: Theo dõi sát thị trường năng lượng và chính sách thuế, thương mại quốc tế; kịp thời đánh giá tác động, xây dựng kịch bản điều hành phù hợp, nâng cao năng lực dự báo và phản ứng chính sách; đẩy mạnh rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật và cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, hiệu quả; xây dựng, triển khai chương trình phát triển doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài; cải cách quy trình đầu tư, cả đầu tư công và đầu tư tư nhân, theo hướng rút ngắn thời gian, tăng tính đồng bộ, tránh dàn trải, kém hiệu quả.

Bên cạnh đó, thời gian gần đây, nhiều ý kiến phản ánh tội phạm trên không gian mạng, nhất là lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tiếp tục gia tăng, diễn biến tinh vi; tình trạng thực phẩm giả, kém chất lượng và bất cập trong quản lý khám, chữa bệnh tư nhân gây bức xúc, ảnh hưởng đến sức khỏe và niềm tin xã hội. Đề nghị có giải pháp đồng bộ, xử lý tận gốc các yếu tố phát sinh, bảo đảm kỷ cương pháp luật và an toàn xã hội; đồng thời đề nghị quan tâm hơn đến vấn đề an toàn thực phẩm, an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường.

Cũng theo Ủy ban Kinh tế và Tài chính, nhiệm vụ chi trong các tháng đầu năm 2026 cơ bản đã đáp ứng được những yêu cầu, nhiệm vụ đề ra. Tuy nhiên, để bảo đảm triển khai thực hiện dự toán ngân sách nhà nước đã được Quốc hội quyết định, đề nghị Chính phủ lưu ý một số vấn đề sau:

Chính phủ chỉ đạo các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương sớm triển khai phân bổ kinh phí theo đúng quy định; tiến độ giải ngân vốn đầu tư phát triển còn khá chậm, cùng với việc còn một lượng vốn đầu tư công chưa được phân bổ, thì thời gian triển khai thực hiện nhiệm vụ đề ra càng cấp bách, đặc biệt là đối với các địa phương cần phải giải ngân trước thời điểm vào mùa mưa sắp tới. Đề nghị sớm có giải pháp chỉ đạo khắc phục.

Đối với kiến nghị của Chính phủ về xử lý một số nhiệm vụ chi phát sinh trong điều hành ngân sách nhà nước năm 2026, đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với kiến nghị của Chính phủ về: phương án xử lý kinh phí hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo từ nguồn cắt giảm, tiết kiệm 5% chi thường xuyên năm 2024 còn dư; phương án xử lý kinh phí cắt giảm, tiết kiệm chi thường xuyên do tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy năm 2025.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận định, giai đoạn 5 năm 2021-2025 đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu, tăng trưởng bình quân khoảng 6,2%, các năm cuối cải thiện rõ rệt; phản ánh năng lực điều hành, khả năng thích ứng và sức chống chịu của nền kinh tế được nâng lên, ổn định vĩ mô được giữ vững, các động lực tăng trưởng mới dần hình thành, niềm tin thị trường được củng cố, tạo nền tảng cho giai đoạn 2026- 2030. Bên cạnh đó, vẫn còn 4/26 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2021-2025 chưa đạt hoặc chỉ xấp xỉ mục tiêu, cho thấy một số nhiệm vụ, mục tiêu phát triển còn gặp khó khăn, cần tiếp tục được phân tích, đánh giá kỹ để có giải pháp khắc phục hiệu quả trong giai đoạn tới.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý rằng, khó khăn, thách thức trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 là rất lớn, gay gắt hơn giai đoạn trước, điều này đòi hỏi việc xây dựng và triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030 phải được đặt trong bối cảnh mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với các quan điểm, mục tiêu tổng quát, chỉ tiêu chủ yếu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp nêu tại Báo cáo của Chính phủ. Một số ý kiến đề nghị lưu ý áp lực lớn đối với cân đối ngân sách, huy động và sử dụng vốn đầu tư trong bối cảnh nhu cầu nguồn lực rất cao cho tăng trưởng.

Việc xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch Kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030 cần bám sát và cụ thể hóa đầy đủ các định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị; đồng thời kiên định nguyên tắc tăng trưởng thực chất, giữ vững ổn định vĩ mô, sử dụng hiệu quả nguồn lực và gắn tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội; bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, rõ thứ tự ưu tiên, gắn với nguồn lực, lộ trình thực hiện, tạo chuyển biến rõ nét ngay từ đầu giai đoạn 2026-2030.