Giữ gìn hồn cốt dân tộc để phát huy sức mạnh nội sinh, phát triển bền vững đất nước

Cùng dự buổi gặp mặt có đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương và 124 đại biểu là các các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu.

Tại buổi gặp mặt, đồng chí Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch báo cáo công tác văn hóa dân tộc giai đoạn 2021-2025. Các đại biểu phát biểu ý kiến, chia sẻ tâm tư, nguyện vọng đối với công tác bảo tồn văn hóa dân tộc, góp phần gìn giữ bản sắc, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng và biết ơn sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ, thầm lặng nhưng hết sức to lớn của các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số trên cả nước, những người đang gìn giữ cái gốc của dân tộc, giữ gìn những giá trị làm nên bản sắc, chiều sâu và sức mạnh bền vững của đất nước Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đối với cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, văn hóa không chỉ là bản sắc riêng của từng dân tộc, mà còn là sợi dây kết nối, làm nên sự thống nhất trong đa dạng. Vì vậy, giữ gìn văn hóa các dân tộc không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn là giữ gìn nền tảng tinh thần của xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nên sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước một cách bền vững. Các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là những người lưu giữ ký ức cộng đồng, mà còn là điểm tựa tinh thần, nơi hội tụ niềm tin, góp phần giữ vững sự ổn định và gắn kết từ cơ sở.

Đánh giá công tác văn hóa dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, nỗ lực của các địa phương và đồng bào, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến tích cực cả về nhận thức và đời sống xã hội. Công tác bảo tồn văn hóa ngày càng gắn bó chặt chẽ với cộng đồng. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ ngay trong đời sống hằng ngày, được thực hành trong cộng đồng, được trao truyền giữa các thế hệ một cách tự nhiên, bền bỉ và có chiều sâu.

Ở nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình, những cách làm rất thiết thực và giàu ý nghĩa. Trong những kết quả chung đó, có sự đóng góp rất quan trọng, bền bỉ và đầy trách nhiệm của các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín - những người gắn bó mật thiết với cộng đồng, hiểu dân, gần dân và luôn đồng hành cùng nhân dân trong từng bước phát triển của bản làng. Tuy nhiên, sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới, có những vấn đề mang tính lâu dài, tác động trực tiếp đến nền tảng phát triển bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín hãy tiếp tục phát huy vai trò đặc biệt quan trọng của mình, là chỗ dựa vững chắc của cộng đồng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; trước hết, cùng nhau giữ gìn “hồn cốt dân tộc”, tiếp tục “truyền lửa” cho thế hệ trẻ, truyền dạy tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề truyền thống và tạo điều kiện để văn hóa các dân tộc được thực hành trong đời sống, có không gian để gìn giữ và lan tỏa, mỗi người dân, mỗi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể của quá trình bảo tồn và phát triển văn hóa.

Bằng uy tín, bằng trách nhiệm và tình cảm gắn bó với nhân dân, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiếp tục nêu gương, vận động bà con cùng giữ cho bản làng bình yên, không để các yếu tố tiêu cực xâm nhập cộng đồng, góp phần giữ ổn định từ cơ sở; vận động bà con phát huy tinh thần tự lực, chủ động vươn lên, phát triển kinh tế gia đình, xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn minh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, bảo tồn văn hóa cần gắn chặt với phát triển sinh kế, nhất là du lịch cộng đồng, để người dân vừa gìn giữ bản sắc, vừa nâng cao thu nhập, từ đó tạo động lực lâu dài cho việc bảo tồn và phát huy văn hóa. Phát triển không chỉ là có thêm cái mới, mà còn là giữ gìn và phát huy được những giá trị tốt đẹp vốn có của mình. Chính phủ, các bộ, ngành và các cấp ủy, chính quyền địa phương cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới; coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Chính phủ cần tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách về văn hóa theo hướng đồng bộ, sát thực tiễn; ưu tiên nguồn lực cho văn hóa cơ sở, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; bảo đảm văn hóa thực sự đi vào đời sống, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần chủ động tham mưu các giải pháp mang tính chiến lược; đẩy mạnh bảo tồn, phát huy giá trị di sản; quan tâm hơn nữa đến đội ngũ nghệ nhân, người có uy tín; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số để các giá trị văn hóa được lan tỏa mạnh mẽ hơn trong xã hội hiện đại.

* Sáng cùng ngày, Đoàn đại biểu các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và báo công với Bác.