Triển vọng và thách thức của ngành logistics cảng biển

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều thách thức, nhất là các hàng rào thuế quan đơn phương, kết quả kinh doanh của lĩnh vực cảng biển cũng thể hiện sự phân hóa. Để tiếp tục tăng trưởng, các DN trong ngành đang nỗ lực bám sát diễn biến thị trường, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, hợp tác, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của mình.
Kết quả kinh doanh có sự phân hóa
Với các DN cảng biển, kết quả kinh doanh của nửa đầu năm 2025 có sự phân hóa khi có cảng đạt kết quả doanh thu tốt, có đơn vị chưa đạt mục tiêu đề ra.
Tại Công ty cổ phần Cảng Đồng Nai (phường Long Hưng), 6 tháng đầu năm, doanh thu của công ty đạt 746 tỷ đồng và lãi ròng gần 225 tỷ đồng, tăng lần lượt 17% và 32%, tương ứng thực hiện được 53% và 62% kế hoạch năm. Đây là năm thứ 5 liên tiếp, công ty duy trì tăng trưởng doanh thu từ hoạt động vận chuyển và xếp dỡ hàng qua cảng tăng trưởng tích cực nhờ việc khai thác thêm sản lượng hàng tôn cuộn, sắt thép, phôi thép… Nguồn hàng alumin và nguồn hàng của các đơn vị thuê bãi tại Cảng Gò Dầu được duy trì tương đối ổn định.
Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Cảng Đồng Nai, DN đang tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, bến bãi trang thiết bị xếp dỡ chuyên dụng làm hàng container kịp thời, giảm tình trạng tắc nghẽn hàng hóa tại cảng.
Tương tự, Công ty cổ phần Tân Cảng Long Bình (phường Long Bình) đạt doanh thu 248,5 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng trưởng 6,18% so với cùng kỳ. DN này thông báo, ngày 29-8 tới đây sẽ chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức năm 2024. Với gần 38,2 triệu cổ phiếu đang lưu hành, ước tính công ty sẽ chi khoảng 56 tỷ đồng để trả cổ tức cho cổ đông. Năm 2025, công ty đặt mục tiêu đạt 549 tỷ đồng doanh thu và 110 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tương ứng mức tăng trưởng 12% về doanh thu và 6% về lợi nhuận so với thực hiện năm 2024.
Đối với Công ty TNHH Cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép, kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm ghi nhận tín hiệu tích cực, với sản lượng thông qua vượt hơn 1 triệu TEU, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, vào tháng 3-2025, cảng đã cán mốc 20 triệu TEU sản lượng lũy kế kể từ khi đi vào hoạt động.
Với Công ty cổ phần Dầu khí đầu tư khai thác Cảng Phước An thì tình hình ngược lại, doanh thu gần 29 tỷ đồng trong 6 tháng, nhưng lỗ 248 tỷ đồng. Tổng lỗ lũy kế đến cuối quý II-2025 xấp xỉ 279 tỷ đồng. Dù là cảng biển lớn nhất tỉnh Đồng Nai nhưng do mới đưa vào hoạt động nên con số lỗ được công ty dự báo từ trước. Ban lãnh đạo công ty đã dự liệu khi đặt kế hoạch lỗ sau thuế năm 2025 ở mức gần 450 tỷ đồng. Trong thời gian tới, DN này kỳ vọng sẽ đón được nhiều hãng tàu cập bến hơn và cũng đang chi hơn 1,5 ngàn tỷ đồng phục vụ công tác xây dựng và khoảng 579 tỷ đồng để mua sắm thiết bị.
Triển vọng và thách thức nửa cuối năm
Đánh giá về tình hình vĩ mô ngành cảng biển năm 2025, Ban lãnh đạo Cảng Đồng Nai nhận định, trong bối cảnh chịu tác động bởi tình hình kinh tế và chính trị thế giới, ngành sẽ có nhiều cơ hội hưởng lợi từ việc chuyển dịch nguồn cung. Tuy nhiên, các DN vẫn không thể chủ quan vì tình hình kinh tế thế giới vẫn đang biến động với nhiều yếu tố phức tạp và khó dự báo. Hiện Cảng Đồng Nai đang đẩy mạnh triển khai thi công bến B6 và kho nhiên liệu phục vụ Sân bay Long Thành, đồng thời tập trung đàm phán với khách hàng các lĩnh vực như: xăng dầu, khí, hóa chất... để cho thuê bãi làm bồn, giúp giảm áp lực doanh thu và sản lượng của ngành hàng tổng hợp tại khu vực Gò Dầu.
Trong khi đó, Giám đốc Trung tâm Logistics của Công ty cổ phần Tân Cảng Sài Gòn Đinh Xuân Khánh lo ngại về việc chi phí logistics của Việt Nam còn cao. Theo ông Trung, chi phí nâng hạ container tại cảng Việt Nam cao hơn 40% so với quốc tế, với container 40 feet lên tới 1,4-1,5 triệu đồng. Sự phụ thuộc vào nhà vận tải quốc tế khiến cước phí tăng cao khi nhu cầu hàng hóa tăng, gây áp lực cho DN lĩnh vực XNK. Chi phí này không chỉ làm giảm lợi nhuận, mà còn khiến Việt Nam khó cạnh tranh với các quốc gia có hệ thống logistics hiệu quả hơn như Singapore hay Malaysia.
Mặc dù vậy, trong một bức tranh tổng quan khi mà XNK của Việt Nam vẫn đang tăng trưởng khá trong nửa đầu năm 2025, đồng thời Chính phủ quyết liệt thực hiện mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 8% và kinh tế toàn cầu đang hồi phục, nhất là những quốc gia lớn có sự tăng trưởng trở lại thì triển vọng cho ngành logistics nói chung, cảng biển nói riêng là rất lớn. Điều đó cũng buộc ngành cảng biển phải nhanh chóng thay đổi để thích ứng. Các DN ngành cảng biển lân cận có thể chủ động liên kết, chia sẻ nguồn lực cũng như khách hàng với nhau, đồng thời Nhà nước tăng cường đầu tư về hạ tầng, nâng cấp giao thông kết nối... tạo hệ sinh thái và chuỗi cung ứng vận hành thông suốt để tạo điều kiện cho DN khai thác tốt tiềm năng của mình.