Tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hải quan

(CTT – Đồng Nai) - Đồng Nai là địa bàn trọng điểm khu vực Đông Nam bộ về thu hút đầu tư, trong đó có hàng ngàn doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nước và doanh nghiệp FDI đến từ hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Từ nhiều năm nay, Đồng Nai hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu.

Từ hơn 10 năm qua, ngành hải quan đã đổi mới toàn diện hoạt động hải quan thông qua áp dụng rộng rãi hải quan điện tử, cải cách hành chính, cải cách thủ tục hải quan, hướng tới hoạt động hải quan công khai, minh bạch, hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các thủ tục hải quan, doanh nghiệp vẫn có sự phát sinh sự cố. Tại buổi làm việc với Ủy ban Pháp luật (UBPL) Quốc hội về việc thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Đồng Nai (HQĐN), một số doanh nghiệp của Đồng Nai đã nêu những vướng mắc, hạn chế trong thực hiện thủ tục hải quan, đồng thời kiến nghị sớm có giải pháp tháo gỡ.


Theo các doanh nghiệp, những vướng mắc, hạn chế về một số thủ tục hải quan như: cách xác nhận những thông về mã hàng hóa (HS), giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (CO), chứng nhận phương tiện vận chuyển hàng hóa đối với hàng hóa quá cảnh…đang gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thông quan, giải phóng hàng hóa.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trung bình hàng năm của Đồng Nai lên đến hàng chục tỷ USD. Mỗi năm, Đồng Nai tiếp nhận và giải quyết hàng triệu tờ khai hải quan.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, do đã phát triển từ sớm nên đến nay hệ thống giải quyết thủ tục hải quan đã xuống cấp, xuất hiện tình trạng lỗi mạng, mạng chậm khiến cho quá trình thông quan hàng hóa của doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu cho rằng, việc thực hiện một số thủ tục hải quan; quy trình đánh giá, phản hồi tờ khai hải quan vẫn còn những bất cập, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Từ đó, các doanh nghiệp đã có những kiến nghị sớm khắc phục.
Ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Đồng Nai cho biết, thời gian qua Cục HQĐN có những hỗ trợ tích cực đôi với doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, doanh nghiệp vẫn còn gặp những khó khăn ở một số thủ tục như: mã hàng hóa, chứng nhận xuất xứ hàng hóa; đánh giá hiệu suất năng lượng đối với hàng hóa, thiết bị nhập khẩu; việc áp thực hiện các quy định giữa bộ, ngành và cơ quan quản lý chưa có sự thống nhất, gây khó khăn cho doanh nghiệp, thậm chí có trường hợp doanh nghiệp “bị” sai phạm do thiếu thông tin trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.
Ông Nguyễn Văn Ban, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Cảng Đồng Nai chia sẻ, Cảng Đồng Nai là một trong những cảng biển lớn, thông thương quốc tế tất cả các mặt hàng, chuyên vận chuyển hàng quá cảnh, hàng trung chuyển nội địa ra các cảng quốc tế… Khi hàng hóa tới cảng thì phải được chuyển đi ra các cảng lớn nhanh chóng. Tuy nhiên, ông Ban cho rằng, trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan hàng hóa tại cảng, hệ thống thủ tục hải quan thường xuyên bị chậm, gây tình trạng chậm trễ thông quan hàng hóa vì tờ khai chưa được giải quyết. Ông Ban mong muốn ngành hải quan sớm có phương án nâng cấp hệ thống hải quan điện tử để giải quyết thủ tục hàng hóa nhanh hơn.
Cục HQĐN được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Thuận. Với cơ cấu tổ chức 17 đơn vị, bao gồm 9 phòng ban và 8 chi cục. Trên địa bàn 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Thuận hiện có 40 khu công nghiệp đang hoạt động với tỷ lệ lấp đầy trên 90%, có 2 địa điểm thông quan nội địa (ICD), 23 kho ngoại quan, 11 cảng thương mại tổng hợp, 13 cảng chuyên dụng đã được Cục Hàng hải Việt Nam cho phép tàu nước ngoài và tàu Việt Nam ra vào neo đậu, xếp dỡ hàng hóa.
Cục trưởng Cục HQĐN Lê Văn Thung cho biết, với địa bàn quản lý rộng, trong điều kiện thiếu nhân sự, để có thể hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao, bên cạnh các chương trình do Tổng cục Hải quan hỗ trợ, như: Quản lý vi phạm, dịch vụ công trực tuyến, sau thông quan, quản lý rủi ro, quản lý C/O điện tử, hệ thống thông tin tờ khai.. Cục Hải quan Đồng Nai đã triển khai thực hiện hiệu quả các công tác cải cách thủ tục hành chính, xây dựng các chương trình phần mềm quản lý đối với công tác quản lý nhân sự, quản lý văn bản (Đna-Office, Web nội bộ, Web ngoại, hệ thống Dna-info); các chương trình phục vụ cho công tác nghiệp vụ như: Tư vấn thủ tục hải quan, tra cứu biểu thuế, mã số thuế, kho ngoại quan, cũng như các thủ tục đăng ký thuế…
Trong quá trình hoạt động, HQĐN luôn đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp và hướng doanh nghiệp và các bên liên quan tham gia vào tiến trình cải cách, hiện đại hóa và khuyến khích, động viên doanh nghiệp nâng cao tính tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, đồng thời kiến nghị những khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp lên các cấp trung ương để có hướng xử lý sớm nhất.
Giải thích về những hạn chế trong quá tình thực hiện thủ tục hải quan, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải quan Trần Đức Hùng cho biết, hệ thống công nghệ thông tin của ngành hải quan được đưa vào sử dụng từ 2014, đến nay đã khá nhiều “tuổi”. Từ năm 2018, Tổng cục đã đề xuất Bộ Tài chính chuyển đổi hệ thống nhưng còn gặp nhiều khó khăn. Trước mắt, Tổng cục thay thế và nâng cấp phần mềm để giúp duy trì hoạt động của hệ thống trong quá trình chờ được thay đổi một hệ thống hoàn toàn mới.
Ông Trần Đức Hùng nhấn mạnh, những doanh nghiệp phản ánh về những hạn chế, bất cập trong công tác hải quan sẽ được Tổng cục ghi nhận, giám sát và có hướng xử lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động. Đối với việc áp dụng các quy định của pháp luật trong lĩnh vực hải quan, Tổng cục sẽ có hướng chỉ đạo khắc phục, xử lý trong thời gian tới.
Theo thống kê từ Cục HQĐN, thời gian thông quan hàng hóa trung bình năm 2023 cho 1 lô hàng hóa xuất khẩu là 4 phút 39 giây và lô hàng nhập khẩu là 1 tiếng 30 phút. Hiện 100% doanh nghiệp thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử, hoàn thuế điện tử.