Nói không với nhà đầu tư “lơ là” bảo vệ môi trường

“Chúng ta chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp nhưng cũng phải kiên quyết đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm hoặc chây ì không khắc phục, hoàn thiện các thủ tục liên quan đến công tác bảo vệ môi trường”.​

Đó là đề nghị của ông Trần Văn Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường (KHCN-MT) của Quốc hội, trưởng đoàn giám sát của Quốc hội tại buổi làm việc với UBND tỉnh Đồng Nai về việc ban hành và thực hiện chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường (BVMT) đối với khu công nghiệp, khu chế xuất và các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao trên địa bàn tỉnh, diễn ra hôm qua 13-9.

Đầu tư lớn cho bảo vệ môi trường

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT), Đồng Nai hiện có 31 khu công nghiệp (KCN) đã đi vào hoạt động. Trong đó có 30 KCN đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung với công suất hơn 166.000m3/ngày đêm, tổng vốn đầu tư cho các công trình này là hơn 1.700 tỷ đồng.

Đặc biệt, theo Phó Giám đốc Sở TN-MT Nguyễn Ngọc Thường, để giám sát chặt chẽ chất lượng nước thải tại các KCN, từ năm 2010 đến nay, Đồng Nai đã chi ngân sách đầu tư lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động tại 25 KCN có lưu lượng nước thải đảm bảo đủ để vận hành. Ngoài ra, theo ông Thường, trên địa bàn tỉnh còn có 38 doanh nghiệp đã được cấp phép tự xả thải trực tiếp với lượng nước thải khoảng 1.000m3/ngày đêm. Trong số này, có 15 doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động. Các doanh nghiệp còn lại đều có hệ thống xử lý nước thải riêng và được giám sát chặt chẽ về chất lượng nước thải. “Bên cạnh việc kiểm soát chất lượng nước thải, việc kiểm soát khí thải công nghiệp và chất thải phát sinh cũng được giám sát thường xuyên”, Phó Giám đốc Sở TN-MT cho hay. 

 Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội khảo sát nhà máy xử lý nước thải tập trung tại KCN Nhơn Trạch 2.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh, Đồng Nai luôn xác định không đánh đổi môi trường để phát triển bằng mọi giá. Do đó, việc quan tâm đến công tác BVMT, nhất là môi trường tại các KCN luôn được quan tâm đặc biệt. Trong đó, công tác kiểm tra, giám sát hoạt động BVMT được Đồng Nai đầu tư rất lớn và thực hiện rất chặt chẽ những năm qua. “Tất cả các KCN có dự án hoạt động, có lượng nước xả thải đủ theo dõi thì đều được lắp đặt hệ thống quan trắc tự động”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh cho biết.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, ngoài việc đầu tư lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, cơ quan chuyên môn của tỉnh cũng duy trì việc lấy mẫu kiểm tra 1 lần/tháng tại tất cả các KCN trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, việc lấy mẫu được thực hiện theo nguyên tắc không báo trước địa điểm lấy mẫu nước. “Quan trắc tự động chỉ theo dõi được từ 8 đến 10 thông số. Trong khi đó, việc lấy mẫu trực tiếp có thể giám sát trên 20 thông số”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh thông tin thêm.

Riêng với môi trường sông Đồng Nai, khu vực được đánh giá nhạy cảm về môi trường, Đồng Nai cũng đã đầu tư ngân sách lắp đặt 5 trạm quan trắc tự động nước mặt. “Nếu giám sát nước mặt sông Đồng Nai phát hiện có chỉ tiêu vượt chuẩn, chúng tôi cho thanh tra việc vượt chuẩn vì lý do gì để xử lý ngay”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh cho hay.

Đánh giá về công tác BVMT của Đồng Nai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội Trần Văn Minh cho rằng, Đồng Nai đã có rất nhiều cố gắng. Đồng Nai là một trong những địa phương có số lượng KCN nhiều nhất cả nước, bên cạnh hiệu quả kinh tế thì nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cũng rất cao. Trong bối cảnh đó, Đồng Nai đã tổ chức được nhiều giải pháp BVMT có hiệu quả. Đặc biệt, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội đánh giá rất cao sự đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật BVMT gồm: hệ thống xử lý nước thải tập trung, hệ thống quan trắc tự động nước thải tại các KCN của Đồng Nai. “Đã có 30/31 KCN có dự án có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Ngoài ra, 25 KCN cũng được lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động từ nguồn vốn ngân sách. Hiếm có tỉnh nào bỏ ngân sách ra đầu tư như vậy, kể cả những tỉnh có tiềm lực kinh tế mạnh. Đây là sự cố gắng rất lớn của Đồng Nai”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội Trần Văn Minh nhận định.

“Tuýt còi” những dự án chưa hoàn tất thủ tục môi trường

Đánh giá cao nỗ lực trong việc thực hiện công tác BVMT của Đồng Nai, song Phó chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội cũng cho rằng, hiện vẫn còn một số hạn chế mà Đồng Nai cần khắc phục. Đáng chú ý, hiện Đồng Nai vẫn còn 6/30 KCN đã hoạt động nhưng chưa được xác nhận hoàn thành công trình BVMT. Bên cạnh đó, Đồng Nai cần giám sát chặt hơn công tác quản lý hoạt động BVMT đối với các doanh nghiệp là các nhà đầu tư thứ cấp tại các KCN. “Việc quản lý các nhà đầu tư thứ cấp sẽ khó khăn hơn so với việc quản lý các nhà đầu tư KCN”, ông Minh nhận định.

Từ đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội Trần Văn Minh cho rằng, ngoài việc chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị, doanh nghiệp chưa hoàn thiện nhanh chóng hoàn thành các thủ tục về BVMT, Đồng Nai cần dứt khoát, kiên quyết đối với dự án đầu tư mới nhưng chưa hoàn thành các thủ tục BVMT. “Những dự án cũ thì cần đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành, những dự án mới thì cần dứt khoát, kiên quyết. Doanh nghiệp chưa hoàn thành thủ tục BVMT thì không cho hoạt động, KCN chưa hoàn thành thủ tục BVMT thì không cho thu hút đầu tư”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN-MT của Quốc hội Trần Văn Minh nhấn mạnh.

Ngoài ra, ông Minh cũng đề nghị Đồng Nai sớm hoàn thành việc đấu nối hệ thống xả thải của các doanh nghiệp vào nhà máy xử lý nước thải tập trung tại các KCN. Đồng thời đầu tư lắp đặt tiếp hệ thống quan trắc nước thải tự động đối với các KCN chưa được lắp đặt.

Xử lý xong các “điểm nóng” về môi trường

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh, những năm qua, Đồng Nai rất quan tâm đến việc xử lý môi trường tại các “điểm nóng” về ô nhiễm môi trường trước đây. Theo đó, sông Thị Vải, rạch Bà Chèo, sông La Ngà sau các sự cố môi trường do doanh nghiệp xả thải vượt chuẩn hiện đã được xử lý xong. Ngoài ra, Đồng Nai cũng đã chi gần 200 tỷ đồng để xử lý xong gần 300.000 tấn rác thải tồn đọng hằng chục năm tại các bãi rác tạm trên địa bàn tỉnh.

Phạm Tùng