Nỗ lực kéo giảm nợ bảo hiểm xã hội

Với sự quyết tâm vào cuộc theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại văn bản số 8559, Sở LĐ-TBXH chủ trì phối hợp với Bảo hiểm xã hội (BHXH) và các sở, ngành liên quan đã tham mưu UBND tỉnh xử lý nghiêm những đơn vị chây ì, cố tình chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (gọi chung là BHXH) làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.​

Thực hiện chỉ đạo trên, năm 2017, tỉnh Đồng Nai đã quyết liệt thực hiện có hiệu quả thu hồi và kéo giảm nợ BHXH, góp phần đảm bảo quyền lợi cho người lao động trên địa bàn.

Thu hồi nợ đạt trên 76%

Giám đốc Sở LĐ-TBXH Huỳnh Văn Tịnh cho biết, bước chuyển rõ nhất trong năm 2017 là ngành đã chủ trì phối hợp với BHXH và các ngành chức năng thu hồi nợ bảo hiểm đạt 76,14%. Cụ thể, 163 trên 204 đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng BHXH đã thực hiện khắc phục với tổng số tiền 160,5 tỷ đồng trên tổng số nợ 210,8 tỷ đồng. Trong đó, có 133/204 doanh nghiệp đã thực hiện khắc phục hết số nợ BHXH với tổng số tiền 121,572 tỷ đồng; 42/204 doanh nghiệp thực hiện khắc phục một phần với tổng số tiền gần 39 tỷ đồng.

Cũng theo ông Huỳnh Văn Tịnh, để thực hiện được nhiệm vụ này, Sở đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch kiểm tra, xử lý các đơn vị, doanh nghiệp vi phạm Luật BHXH, BHYT trên địa bàn theo đề nghị của BHXH tỉnh. Sau khi tiến hành kiểm tra, xác minh, Thanh tra Sở đã có văn bản yêu cầu trích nộp BHXH, BHYT, BHTN đến các đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng trên địa bàn. Đồng thời phối hợp với BHXH tỉnh mời 128 đơn vị, doanh nghiệp còn nợ BHXH không thực hiện khắc phục số tiền nợ sau khi được đôn đốc, nhắc nhở đến làm việc trực tiếp tại Sở LĐ-TBXH. Cùng với đó, phối hợp với BHXH tổ chức thanh tra theo kế hoạch về việc thực hiện pháp luật lao động, luật BHXH và thanh tra đột xuất chuyên đề BHXH tại 18 doanh nghiệp để có cơ sở kết luận.

 Phối hợp kiểm tra pháp luật lao động, BHXH tại doanh nghiệp.

Nhờ vậy, trong tổng số 133 doanh nghiệp đã thực hiện khắc phục hết số nợ BHXH phải kể đến nhiều doanh nghiệp do ảnh hưởng của sự suy thoái, khủng hoảng kinh tế và khó khăn về tài chính. Khi họ phục hồi được sản xuất kinh doanh nên thực hiện khắc phục hoàn toàn số nợ BHXH, điển hình như các đơn vị: Công ty TNHH Washi Washi có tổng số 105 lao động, nợ 56 tháng BHXH với số tiền đến ngày 30-4-2017 là trên 13,347 tỷ đồng và số phát sinh mới là 1 tỷ 195,3 triệu đồng đến nay đã khắc phục xong hoàn toàn. Theo Thanh tra Sở LĐ-TBXH, khi tìm hiểu thì doanh nghiệp này bị ảnh hưởng từ sự khủng hoảng kinh tế, đơn hàng không có, doanh nghiệp sản xuất cầm chừng nhưng khi phục hồi, được đôn đốc nhắc nhở, Washi Washi đã thực hiện khắc phục hoàn toàn. Các trường hợp khác như Công ty CP Bảo Sơn Xanh có 17 lao động với số nợ là 20 tháng, tổng số tiền trên 1,2 tỷ đồng đến nay cơ bản khắc phục; Công ty TNHH HA Yamizu có 31 lao động đến nay đã khắc phục xong số tiền trên 247 triệu đồng và đóng phát sinh 403 triệu đồng sau đôn đốc, nhắc nhở.

Chánh thanh tra Sở LĐ-TBXH Nguyễn Văn Cảnh cho rằng, qua thanh tra, kiểm tra và phối hợp với BHXH để thực hiện thu hồi nợ, đến nay vẫn còn 29/204 doanh nghiệp không thực hiện khắc phục với số tiền nợ gần 39 tỷ đồng (trước 30-4-2017), nhất là với 5 doanh nghiệp như công ty Lắp máy 45-1; Lắp máy 45-4; Việt Bo; Kusum Vina và Công ty CP Cơ giới và xây lắp số 9 có tổng số 2.093 lao động, số tiền còn nợ và phát sinh trên 80 tỷ đồng. Ông Cảnh cho hay: “Nguyên nhân chủ yếu là tình hình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn cũng như tình trạng khủng hoảng tài chính doanh nghiệp; còn ý thức cố tình chây ì thì không còn nữa. Đây là những doanh nghiệp chúng tôi sẽ tiếp tục đốc thúc, thậm chí có những hành động mạnh tay để bảo vệ quyền lợi của người lao động”.

Có chế tài mạnh để xử lý

Giám đốc BHXH tỉnh Phan Văn Mến cho biết, Điều 216, Bộ Luật Hình sự (sửa đổi) có hiệu lực từ 1-1-2018 quy định người nào có nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng, không đóng đầy đủ theo quy định từ 6 tháng trở lên đã bị xử phạt vi phạm hành chính. Nếu còn vi phạm, phạm tội thì bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 2 - 7 năm. Các hành vi vi phạm, phạm tội được nêu làm căn cứ áp dụng chế tài trên gồm: trốn đóng bảo hiểm từ 1 tỷ đồng trở lên; trốn đóng bảo hiểm cho 200 người trở lên. 

 Người lao động sẽ được bảo vệ quyền lợi khi được tham gia đầy đủ BHXH.

Ngoài ra, Điều 216 còn quy định, phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù 3 tháng đến 1 năm với các hành vi: trốn đóng bảo hiểm từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; trốn đóng bảo hiểm cho từ 10 người đến dưới 50 người lao động... Điều 216, Luật Hình sự thực sự là cơ chế mạnh để ngành BHXH và các ngành liên quan thực thi việc thu hồi nợ bảo hiểm, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động.

Theo Giám đốc BHXH tỉnh, sở dĩ năm 2017 thực hiện khá tốt việc thu hồi nợ là nhờ phối hợp tốt tổ chức tuyên truyền cho các doanh nghiệp hiểu và chấp hành nghiêm pháp luật; phối hợp trong thanh tra, kiểm tra thực hiện chính sách pháp luật về lao động, bảo hiểm và việc làm. Năm 2017, BHXH tỉnh phối hợp với Sở LĐ-TBXH tổ chức 128 cuộc thanh tra, kiểm tra tập trung vào những đơn vị nợ kéo dài, những đơn vị có khả năng mà không đóng và phối hợp mời các đơn vị nợ từ 3 tháng trở lên làm việc, hướng dẫn để thu hồi nợ. Ngoài ra, phối hợp với ngành Thuế, Công an, Liên đoàn Lao động tuyên truyền, cung cấp thông tin những doanh nghiệp còn nợ để có biện pháp xử lý nên đạt kết quả tích cực trong thu hồi nợ BHXH, góp phần đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động trên địa bàn.

Giám đốc BHXH tỉnh Phan Văn Mến cho biết: Năm 2017, BHXH Việt Nam giao BHXH tỉnh phải giảm nợ dưới 1,59% và chỉ tiêu thu đạt 16.530 tỷ đồng. Đến ngày 31-12-2017, toàn tỉnh thu BHXH đạt 16.811,76 tỷ đồng, đạt 101,7% kế hoạch BHXH Việt Nam giao và giảm nợ xuống 1,46% trở thành một trong 4 tỉnh gồm: Đồng Nai, Nghệ An, Hải Dương, Vĩnh Phúc có số nợ do BHXH quản lý thấp nhất cả nước và cũng là năm giảm thấp nhất sau 22 năm qua.

N. Trinh