Nét mới trong phát triển sản phẩm OCOP

Trước đây, việc thực hiện đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP được thực hiện theo 3 cấp: Trung ương, tỉnh và huyện. Vai trò của cấp phường, xã gần như vắng bóng thì nay có ý nghĩa rất quan trọng khi triển khai, nhân rộng chương trình trong giai đoạn mới.

Tăng vai trò cấp xã

Nét mới nhất của Chương trình OCOP sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động là công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP có nhiều thay đổi. Cụ thể, việc đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP chỉ còn 2 cấp gồm: cấp Trung ương đánh giá đối với sản phẩm OCOP 5 sao; cấp tỉnh đánh giá đối với sản phẩm 3 sao và 4 sao.

Cũng theo quy định mới, vai trò của cấp xã được nâng lên và xác định rõ trong triển khai Chương trình OCOP. Tiêu biểu nhất là việc phải chịu trách nhiệm đối với một số chỉ tiêu quan trọng trong đánh giá sản phẩm OCOP như: nguồn gốc sản phẩm, việc sử dụng lao động địa phương, ý tưởng sản phẩm, bản sắc văn hóa của sản phẩm…

Là báo cáo viên thực hiện các nội dung tập huấn tại hội nghị tập huấn triển khai Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh vừa diễn ra, ông Trần Kiên, đại diện Công ty cổ phần Phát triển Dược khoa - DK Development (thành phố Hà Nội) - đơn vị tư vấn Chương trình OCOP, cho biết: Việc nâng cao nhận thức của lực lượng cán bộ xã, phường về Chương trình OCOP, sản phẩm OCOP, chủ thể OCOP, trang bị kiến thức về bộ tiêu chí OCOP, xếp hạng sao OCOP, câu chuyện sản phẩm, hồ sơ công bố chất lượng sản phẩm, quy trình đánh giá sản phẩm... có ý nghĩa rất quan trọng. Vì đây là lực lượng tại địa phương trực tiếp, theo sát để tuyên truyền, hỗ trợ cho chủ thể OCOP làm hồ sơ hiệu quả, rà soát sản phẩm tiềm năng và ghi chép, theo dõi sản phẩm OCOP tại cơ sở.

Nhiều dư địa phát triển

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước thời điểm tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, sở đã ban hành các văn bản để đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, chủ thể thực hiện việc đánh giá công nhận các sản phẩm OCOP 3 sao theo thẩm quyền cấp huyện và đề xuất lên Sở Nông nghiệp và Môi trường để đánh giá đối với các hồ sơ OCOP 4 sao. Theo đó, 6 tháng đầu năm 2025, các địa phương trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã thực hiện đánh giá công nhận thêm 60 sản phẩm OCOP và đánh giá công nhận lại 20 sản phẩm OCOP hết hiệu lực. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã tổ chức họp tổ tư vấn để đánh giá đối với 7 sản phẩm OCOP 4 sao của 3 chủ thể, hiện nay các chủ thể đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, dự kiến từ nay đến cuối năm 2025, toàn tỉnh thực hiện 2 đợt đánh giá sản phẩm OCOP với số lượng dự kiến khoảng 20 sản phẩm.

Nhờ đó, đến nay, toàn tỉnh có 481 sản phẩm OCOP; trong đó 11 sản phẩm đạt 5 sao, 109 sản phẩm đạt 4 sao và 361 sản phẩm đạt 3 sao. Chương trình đã huy động được sự tham gia của 304 chủ thể, trong đó gần 60% chủ thể là doanh nghiệp và hợp tác xã. So với thời điểm đầu năm 2020, số lượng sản phẩm OCOP tăng mạnh, bình quân khoảng 50%/năm.

Sau khi hợp nhất thành tỉnh Đồng Nai mới, dư địa để phát triển ngành nông nghiệp nói chung và Chương trình OCOP nói riêng trong thời gian tới là rất lớn. Nhất là các sản phẩm OCOP về văn hóa, du lịch, nông sản đặc trưng của từng địa phương. Điển hình, toàn tỉnh hiện có 94 sản phẩm trái cây tươi được công nhận OCOP.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng cho biết, qua gần 7 năm (2019-2025), Chương trình OCOP được triển khai mạnh mẽ và có chiều sâu, trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn. Việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, cán bộ quản lý, cán bộ phụ trách Chương trình OCOP cấp tỉnh, cấp xã cũng có sự thay đổi nhiều về vị trí, lĩnh vực công tác, do đó cần phải có thời gian nghiên cứu, tiếp cận để hướng dẫn, hỗ trợ các chủ thể. Chính vì vậy, sở sẽ tổ chức các hoạt động tập huấn, tuyên truyền nhằm trang bị, bổ sung kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ quản lý, cán bộ phụ trách chương trình cấp tỉnh, cấp xã để hỗ trợ hướng dẫn cho các chủ thể trên địa bàn tỉnh hoàn thiện hồ sơ sản phẩm đăng ký tham gia đánh giá sản phẩm OCOP. Sở cũng tiếp tục ban hành các văn bản đôn đốc các địa phương hỗ trợ, hướng dẫn các chủ thể lập hồ sơ làm chứng nhận sản phẩm OCOP trong năm 2025.