Hải quan Đồng Nai: Thành quả từ chiến lược đầu tư con người

Ngày 3-1-1995, Hải quan Đồng Nai chính thức đi vào hoạt động. Đây là mô hình hải quan đầu tiên trong cả nước với “3 không”: không cửa khẩu đường bộ quốc tế, không có cảng biển quốc tế và cũng không có sân bay quốc tế. Sự ra đời của Cục Hải quan Đồng Nai chủ yếu là phục vụ cho các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh.​

Sau 23 năm thành lập, Hải quan Đồng Nai đã có bước tiến vượt bậc về mọi mặt, luôn là một trong những đơn vị đi đầu trong tất cả các mặt hoạt động của ngành Hải quan cả nước và ở địa phương. Đặc biệt, chỉ sau 10 năm thành lập, Hải quan Đồng Nai là Cục Hải quan đầu tiên trong cả nước vinh dự được tặng thưởng danh hiệu cao quý: Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới năm 2005.

Hành trình phát triển

Từ 24 người với 3 phòng ban lúc đầu, đến nay đã phát triển thành 8 Chi cục, 11 đơn vị khối văn phòng với 415 người theo vị trí công tác được phân công. Nhiều năm qua, Hải quan Đồng Nai luôn đảm bảo làm thủ tục thông quan cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Thuận với lượng hàng hóa có giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm gần 10% tổng kim ngạch cả nước; số thu thuế xuất nhập khẩu luôn hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch được giao.

Đất nước hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, Đồng Nai ngày càng thu hút đầu tư nước ngoài cùng với việc hình thành nhiều KCN, Hải quan Đồng Nai với nhiệm vụ ngày càng đòi hỏi cao hơn, chất lượng hơn.

Trong số 8 Chi cục trực thuộc trải rộng trên địa bàn trong và ngoài tỉnh, Chi cục Hải quan Long Bình Tân đứng chân trên địa phận phường An Bình - một địa bàn vốn thuộc Tổng kho Long Bình danh tiếng trước đây và đang phát triển mạnh mẽ - là “điểm đến” của nhiều hàng hóa. Nơi đây, thực hiện quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu có cảng đích là ICD và quản lý 5 kho ngoại quan của các doanh nghiệp. Được giới thiệu và xem vận hành của trang thiết bị tại đây, chắc chắn nhiều người sẽ ngạc nhiên về sự hiện đại của kỹ thuật công nghệ. Ngoài các trang thiết bị chuyên dụng được đầu tư, ấn tượng nhất là hệ thống máy soi container được xem là hiện đại nhất Việt Nam hiện nay. Thủ tục được thực hiện nhanh, gọn với đội ngũ cán bộ áp dụng công nghệ thông tin thuần thục và rút ngắn thời gian kiểm tra, thông quan hàng hóa bởi máy soi camera với kinh phí đầu tư trên 75 tỷ đồng. Nhưng có môt điều ít người biết, để vận hành máy soi đó, nhiều cán bộ, nhân viên hải quan chấp nhận sự rủi ro khi làm việc trong môi trường có những bức xạ ảnh hưởng đến sức khỏe của mình.

 Công chức Hải quan Đồng Nai hướng dẫn thủ tục cho doanh nghiệp.

Chi cục Hải quan Biên Hòa hoạt động trên địa bàn có 3 KCN lớn: Biên Hòa 1, Biên Hòa 2, Amata vốn là địa bàn có truyền thống phát triển từ trước năm 1975 và hiện sôi động trên địa bàn của đô thị Biên Hòa - thành phố duy nhất của Đồng Nai. Chi cục Hải quan Long Thành được đánh giá là vững vàng với sóng gió cảng sông - xứng đáng là “anh Cả nơi tiền đồn” với những thành tích ấn tượng trên địa bàn có nhiều KCN mới, như: Gò Dầu, Long Thành, Tam Phước, Long Đức… Chi cục Hải quan Nhơn Trạch hoạt động trên vùng đất có đến 9 KCN, gồm: Nhơn Trạch I, II, III, V,VI và Lộc Khang, Nhơn Phú, Vinatex Tân Tạo, Ông Kèo. Nhiều năm qua, đơn vị đã thực hiện tốt nhiệm vụ, đóng góp nguồn thu lớn nhất của Cục Hải quan Đồng Nai.

Có một điều khá thú vị là Hải quan Đồng Nai có 1 chi cục trực thuộc nằm ngoài địa bàn Đồng Nai, đó là Chi cục Hải quan Bình Thuận. Sự vươn tầm quản lý và hoạt động này là một thực tế phản ánh uy tín, nỗ lực rất lớn của Hải quan Đồng Nai trong sự nghiệp chung của ngành, gắn với khu vực, của đất nước. Chi cục Hải quan Bình Thuận được đánh giá là “trẻ” kể từ khi thành lập nhưng đã gia nhập câu lạc bộ những Chi cục có số thu trên 1.000 tỷ đồng và đóng góp quan trọng trong nhiệm vụ chung của ngành.

Ngoài ra, nhiều đơn vị của Hải quan Đồng Nai như Chi cục kiểm tra sau thông quan, các phòng ban, tổ chức… của Cục Hải quan với những đặc thù, chức năng, nhiệm vụ đã góp công rất lớn trong sự thành công chung của ngành, của đơn vị để làm nên những thành tích trên các lĩnh vực, được minh chứng bởi những danh hiệu các cấp, các địa phương và cao quý là danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới vào năm 2005, được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba vào năm 2014. Một truyền thống đáng tự hào và làm cơ sở nền tảng cho thế hệ trẻ giữ gìn, tiếp bước.

Năm 2017, Cục Hải quan Đồng Nai tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu tuế xuất nhập khẩu. Cục trưởng Lê Văn Danh cho biết đến ngày 29-12-2017, đơn vị thu ngân sách ước đạt 16.800 tỷ đồng, tương đương 110% chỉ tiêu pháp lệnh. Riêng năm 2016, lần đầu tiên Hải quan Đồng Nai đạt mốc trên 1 triệu tờ khai, tăng 14% so với năm 2015 và chiếm 10,5% tổng số lượng tờ khai của toàn ngành Hải quan Việt Nam.

Nhân lực, nguồn vốn quan trọng nhất

Hải quan Đồng Nai đã trải qua chặng đường hơn 20 năm không phải là dài nhưng đáng tự hào, ghi dấu những thành tựu gắn với công sức, tâm huyết của nhiều người. Trong đó, nguồn nhân lực tự thân đã được quan tâm từ đầu là nhân tố quan trọng để Hải quan Đồng Nai thành công. Thời gian đầu thành lập, lãnh đạo Cục Hải quan Đồng Nai xác định công tác xây dựng, tổ chức bộ máy để tạo nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm. Hải quan Đồng Nai là đơn vị sớm tiến hành tuyển dụng theo cơ chế công khai. Đây là việc làm mới, có tính đột phá, thể hiện tính mở, linh hoạt trong việc tuyển dụng đội ngũ cán bộ trong thời điểm Nhà nước chưa có quy định về thi tuyển công chức. Đội ngũ cán bộ công chức sau khi tuyển dụng được bố trí sắp xếp phù hợp với chuyên môn đào tạo và được bồi dưỡng nâng cao về nghiệp vụ, chuyên môn.

Nhờ đó, đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động của Hải quan Đồng Nai ngày càng được nâng cao không chỉ về số lượng mà còn chất lượng. Tỷ lệ về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ với trình độ đại học ngày càng tăng, trên nhiều lĩnh vực được đào tạo gắn với các hoạt động ngày càng đa dạng.

“Hải quan Đồng Nai đã chủ động ngay từ đầu không chỉ để xây dựng đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu công việc mà còn nâng tầm để tự tin, vững vàng trong thời kỳ hội nhập với thế giới ngày càng sâu rộng”, Cục trưởng Cục Hải quan Đồng Nai Lê Văn Danh cho biết. Với quan điểm đó, trong nhiều năm qua, Hải quan Đồng Nai thực hiện chủ trương tìm người giỏi, người trẻ, được đào tạo từ các trường chính quy và tạo điều kiện, khuyến khích nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, công nghệ, quản lý… trong quá trình công tác. Hiện nay, trên cơ sở dự báo và đón đầu những lĩnh vực hoạt động hải quan với quy định mới, tiếp cận với khoa học công nghệ và chất lượng quản lý điều hành của quốc tế, một số cán bộ, nhân viên Hải quan Đồng Nai được cử học tập tại các nước tiên tiến trên thế giới.

Có thể hình dung Hải quan Đồng Nai như một con thuyền chung trong đoàn thuyền giong buồm ra biển khơi của đất nước. Muốn ra biển lớn - nơi tuân thủ luật “chơi” quốc tế, con thuyền phải được chuẩn bị chu đáo để vượt qua những cơn sóng lớn. Để vươn ra biển lớn, ngoài con thuyền được trang bị đầy đủ, những con người trên thuyền ấy cùng chung tay, đồng lòng và trách nhiệm hướng đến mục tiêu chung.

Tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính

Năm 1999, Hải quan Đồng Nai là đơn vị đầu tiên của tỉnh và ngành Hải quan cả nước xây dựng trang web cung cấp thông tin, chế độ chính sách về xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp. Những năm qua, Hải quan tỉnh luôn là đơn vị đi đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Mới nhất là hệ thống trao đổi thông tin hải quan - doanh nghiệp (Dna-info) tích hợp trên website Hải quan Đồng Nai. Dna-info là giải pháp hoàn toàn mới trong hoạt động cải cách thủ tục hành chính mà Cục Hải quan Đồng Nai là đơn vị đầu tiên cả nước ứng dụng. Hệ thống cho phép hải quan và doanh nghiệp trao đổi thông tin hai chiều một cách nhanh chóng, chính xác và tin cậy. Đến nay, tại Cục Hải quan tỉnh đã có 86/103 thủ tục hành chính thực hiện dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4.

P.V