Giữ môi trường xanh từ quản lý hiệu quả rác sinh hoạt

Thực trạng này đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác quản lý để tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đời sống dân sinh.

Còn tồn rác nhiều nơi

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Trọng Toàn cho biết: Tại khu vực tỉnh Bình Phước (cũ) còn 22 bãi rác tạm với khoảng 350 ngàn tấn rác. Qua khảo sát, có 17 bãi vẫn tiếp nhận rác với tổng khối lượng khoảng 142 tấn/ngày, 4 bãi đã ngưng tiếp nhận và 1 bãi chưa hoạt động. Tại đây, rác chủ yếu được xử lý bằng hình thức đốt và phủ đất tại chỗ, không đúng quy định, thiếu giám sát nên phát sinh mùi hôi, nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm và môi trường xung quanh.

Ở khu vực Đồng Nai (cũ), do đang trong mùa mưa và mùa trái cây, lượng rác phát sinh tăng cao khiến nhiều trạm trung chuyển, điểm tiếp rác bị ùn ứ. Tính đến nay, tại 3 điểm tiếp nhận rác của thành phố Biên Hòa (cũ) còn tồn hơn 4,4 ngàn tấn; tại các xã, phường khác tồn khoảng 10,5 ngàn tấn.

Rác sinh hoạt tồn nhiều, trong khi các nhà máy xử lý rác chủ lực đều quá tải.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Sonadezi, chủ đầu tư Khu xử lý chất thải Quang Trung (xã Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai) Trần Anh Dũng cho biết: Từ ngày 1-7 đến nay, khu xử lý tiếp nhận hơn 1,2 ngàn tấn rác/ngày, vượt công suất được cấp phép. Dù đã nỗ lực tiếp nhận tối đa nhưng lượng rác tồn tại các địa phương vẫn còn nhiều. “Nếu tình trạng này kéo dài, không chỉ môi trường xung quanh các trạm trung chuyển bị ảnh hưởng mà còn đe dọa nghiêm trọng đến an toàn vận hành và gia tăng nguy cơ sự cố môi trường ở khu xử lý” - ông Dũng bày tỏ lo ngại.

Tại tỉnh Bình Phước (cũ), đại diện Công ty cổ phần Phát triển công nghệ môi trường Bình Phước, chủ đầu tư Nhà máy Xử lý rác Đồng Xoài (phường Đồng Xoài) thông tin: Nhà máy đang tiếp nhận 200 tấn/ngày, trong khi công suất thiết kế chỉ 100 tấn/ngày. Điều đáng nói, các phường, xã lân cận không có trạm trung chuyển nên toàn bộ rác phải đưa trực tiếp về nhà máy, khiến tình trạng tồn đọng ngày càng nghiêm trọng.

“Nhà máy Đồng Xoài nằm trong khu dân cư, không phù hợp quy hoạch, chưa được cấp giấy phép môi trường nên không thể mở rộng công suất. Nếu nhà máy phải ngừng hoạt động, rác sinh hoạt của 8 xã, phường trung tâm sẽ không được thu gom, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng mỹ quan đô thị” - đại diện công ty cho hay.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện phát sinh hơn 2,6 ngàn tấn rác sinh hoạt mỗi ngày. Trong đó, khoảng 79% được thu gom, xử lý theo quy định; phần còn lại chưa được xử lý hoặc đang lưu trữ tại các nhà máy, trạm trung chuyển, bãi rác tạm, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao.

Cần điều tiết hợp lý, đẩy nhanh dự án mới

Có 2 nguyên nhân chính của tình trạng tồn đọng rác. Một là, một số khu xử lý không tham gia tiếp nhận rác, dẫn đến dồn rác về một vài nhà máy, quá tải công suất. Hai là, các dự án nhà máy điện rác chậm triển khai, không kịp bổ sung công suất trong khi lượng rác phát sinh ngày càng tăng.

Để tháo gỡ, chủ đầu tư Khu xử lý chất thải Quang Trung đã kiến nghị UBND tỉnh điều phối lại rác thải, không dồn về một chỗ. Doanh nghiệp đề xuất từ ngày 15-9 sẽ ngừng tiếp nhận rác từ 9 xã đã có khu xử lý tại chỗ (Đại Phước, Nhơn Trạch, Phước An, Phước Thái, Long Phước, Bình An, Long Thành, An Phước, Hưng Thịnh); đồng thời, đề nghị các địa phương này điều tiết lượng rác tồn về các khu xử lý khác.

Phía Công ty cổ phần Phát triển công nghệ môi trường Bình Phước kiến nghị tỉnh hỗ trợ làm việc với ngành cao su sớm thống nhất vị trí, giao đất để di dời Nhà máy Xử lý rác Đồng Xoài ra khu vực phù hợp quy hoạch. Doanh nghiệp cam kết sẽ đầu tư nhà máy mới với công suất và công nghệ phù hợp, đáp ứng lượng rác phát sinh tại các phường trung tâm.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng cơ bản đồng ý với các đề xuất nêu trên của doanh nghiệp và ngành chức năng. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu chủ tịch UBND 9 xã nêu trên lựa chọn đơn vị vận chuyển, xử lý rác tại địa phương trước ngày 15-9-2025 nhằm giảm tải cho Khu xử lý chất thải Quang Trung. Sở Nông nghiệp và Môi trường làm việc với các công ty: cổ phần Thương mại Tài Tiến, cổ phần Thương mại dịch vụ Phúc Thiên Long, TNHH Cù Lao Xanh để khẩn trương có phương án tiếp nhận, xử lý rác sinh hoạt, ký hợp đồng tạm thời với các địa phương có nhu cầu, hạn chế gia tăng tình trạng ùn ứ rác.

Đối với lượng rác tồn, khu vực tỉnh Đồng Nai (cũ), UBND phường Trấn Biên phải xử lý 3 điểm tiếp rác ở khu vực thành phố Biên Hòa (cũ); UBND các xã, phường còn lại chủ động phối hợp với đơn vị thu gom, vận chuyển để xử lý rác tồn tại các trạm trung chuyển. Riêng 22 bãi rác tạm tại tỉnh Bình Phước (cũ), UBND cấp xã, phường rà soát, xác định chính xác khối lượng, vị trí và đề xuất biện pháp xử lý dứt điểm trong tháng 9-2025.

Ngoài ra, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính làm việc với các chủ đầu tư, tham mưu phương án triển khai 4 dự án xử lý rác trọng điểm gồm: Nhà máy Xử lý chất thải sinh hoạt, công nghiệp và nguy hại Phú Riềng (Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Viettech); Nhà máy Điện rác Tân Hưng - Hớn Quản (Công ty TNHH MTV Greenity Hậu Giang); Nhà máy Điện rác Định Quán - giai đoạn 1 (Công ty cổ phần Năng lượng môi trường Đồng Nai) và Nhà máy Xử lý rác thải tập trung xã Tân Lợi. Đồng thời, đốc thúc triển khai Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện tại xã Tân Quan; Nhà máy Điện rác tại xã Tân An. Các dự án này khi đi vào hoạt động sẽ góp phần giải quyết căn cơ tình trạng rác tồn lưu, đảm bảo môi trường và mỹ quan đô thị trên toàn tỉnh.