Dự án Sân bay quốc tế Long Thành: Cần lộ trình giao vốn triển khai công tác giải phóng mặt bằng

Ngày 17-1, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GT-VT) Lê Ðình Thọ đã có buổi làm việc với UBND tỉnh về tiến độ thực hiện dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư Sân bay quốc tế Long Thành. Theo UBND tỉnh, báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đang gấp rút hoàn thiện, trước khi trình Quốc hội phê duyệt.​

Hiện tại, thời gian cho công tác giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công dự án không còn nhiều. Ðiều quan tâm của Ðồng Nai là kế hoạch cấp vốn triển khai bồi thường, hỗ trợ tái định cư phải có lộ trình cụ thể nhằm đảm bảo tiến độ. Bên cạnh đó, hệ thống đường công vụ từ bên ngoài vào khu vực dự án cũng cần phải được tính toán chi tiết.

 
Quang cảnh buổi làm việc.

Lo đường công vụ dẫn vào thi công

Thứ trưởng Bộ GT-VT Lê Ðình Thọ cho biết, theo Nghị quyết của Quốc hội đến  năm 2025, Sân bay quốc tế Long Thành phải đưa vào hoạt động. Do đó, để sớm khởi công dự án, công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư cần được thực hiện khẩn trương và thời gian còn rất ít nên phải triển khai đồng thời với việc xây dựng hồ sơ dự án. Chậm nhất, đến tháng 2-2018 phải hoàn thành hồ sơ dự án trình Chính phủ để tháng 10-2019 Quốc hội thông qua thì mới có thể kịp khởi công và hoàn thành năm 2025 như kế hoạch. “Bộ GT-VT và Ðồng Nai phải thống nhất kế hoạch chi tiết từng hạng mục và cần có quy chế phối hợp chặt chẽ. Do thời gian còn lại không nhiều nên phải thực hiện song song 2 vấn đề là giải phóng mặt bằng và lập dự án. Nếu tỉnh Ðồng Nai kịp bàn giao mặt bằng thì Bộ GT-VT sẽ sớm tổ chức khởi công dự án. Bộ sẽ yêu cầu các cơ quan trực thuộc phối hợp chặt với Ðồng Nai để đốc thúc tiến độ”, Thứ trưởng Lê Ðình Thọ khẳng định.

Theo UBND tỉnh, đến nay, Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) của  dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đang được hoàn thiện. Ðồng Nai đã rà soát một số nội dung chính sách cần phải được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế như: quy định về bố trí tái định cư cho các hộ dân có diện tích đất ở lớn và suất tái định cư tối thiểu; quy định về việc bồi thường, hỗ trợ các trường hợp nhận ủy quyền sử dụng đất cho trường hợp diện tích đo đạc nhỏ hơn diện tích cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Tài nguyên - Môi trường và các cơ quan liên quan xem xét, tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Tài nguyên - Môi trường thẩm tra trước khi trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Khi tiến hành xây dựng hạ tầng sân bay, một vấn đề rất quan trọng được đặt ra là hệ thống đường công vụ dành cho các phương tiện phục vụ thi công cần phải được tính toán tới. Do việc đầu tư sân bay là một dự án rất lớn, thực hiện nhiều năm và trong phạm vi rộng đến 5.000 ha, thời gian giải phóng mặt bằng tới năm 2021 mới hoàn thành nên trong giai đoạn đầu khi xây dựng, người dân ở các khu vực chưa bàn giao mặt bằng vẫn được sinh sống bình thường. Trong bối cảnh đó, nếu không có đường công vụ, đường chuyên dùng cho xây dựng mà đi vào đường dân sinh sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống của người dân. “Cần phải quy hoạch và bổ sung đường công vụ vào báo cáo FS để tránh tình trạng khi khởi công, các phương tiện sẽ không có đường dẫn vào thi công. Thực tế hiện nay, khu vực phạm vi xung quanh dự án có lượng dân cư rất đông đúc, đường kết nối vào lại rất ít. Từ nay đến trước tháng 6-2018, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cần rà soát xong đề xuất các tuyến đường công vụ để Ðồng Nai đưa vào kế hoạch sử dụng đất và xem xét phương án nâng cấp cầu, đường thi công tránh đi vào khu dân cư. Ðồng Nai cho rằng phương án tốt nhất là nên sử dụng các tuyến đường kết nối làm đường công vụ, vừa thuận tiện cho giao thông kết nối sau này”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh đề xuất.

Về đề nghị này, Thứ trưởng Lê Ðình Thọ cho hay, từ nay tới tháng 5-2018, Bộ GT-VT và ACV sẽ rà soát xong nhu cầu sử dụng đất đường công vụ để Ðồng Nai bổ sung vào quy hoạch.

Cần lộ trình giao vốn cụ thể cho giải phóng mặt bằng

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh, đối với công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, Quốc hội đã quyết định chi phí cho dự án thành phần này là 22.938 tỷ đồng. Trong đó, 20.000 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương theo các Nghị quyết của Quốc hội.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2018 - 2020, do thời gian quá ngắn nên Ðồng Nai khó có đủ kinh phí 2.938 tỷ đồng từ thu tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư và cho thuê đất ngắn hạn nhằm bổ sung vốn cho dự án. Nguyên do là theo quy định của pháp luật, người dân được ghi nợ tiền sử dụng đất trong 5 năm. Từ khó khăn này, UBND tỉnh kiến nghị Bộ GT-VT, Bộ Kế hoạch - Đầu tư tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội sớm bố trí vốn bổ sung từ nguồn dự phòng trung hạn 2016 - 2020 cho dự án.

Hiện nay, thời gian để chuẩn bị tiến hành giải phóng mặt bằng rất gấp gáp, bao gồm nhiều công việc như xây dựng 2 khu tái định cư, bồi thường cho người dân và ổn định dân sinh trước mắt nên rất cần kinh phí triển khai. Tuy nhiên, việc đề ra lộ trình cụ thể về nguồn vốn này vẫn chưa rõ ràng. “Trung ương đã ghi vốn cho Ðồng Nai năm 2018 là 4.500 tỷ đồng, tuy nhiên điều quan trọng là lộ trình chi nguồn vốn như thế nào vẫn chưa rõ ràng. Chúng tôi kiến nghị Bộ Kế hoạch - đầu tư và Bộ Tài chính phải có phương án cụ thể tham mưu cho Chính phủ. Nếu không có lộ trình cụ thể, khi bắt tay vào thực hiện Ðồng Nai sẽ gặp khó trong việc nhận và chi vốn cho công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh kiến nghị.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đối với hạng mục rà phá bom mìn, vật nổ trong phạm vi dự án, dự kiến kinh phí thực hiện khoảng 300 tỷ đồng (bao gồm phạm vi 5.000 ha và diện tích tái định cư). Theo Quyết định số 96/2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc quản lý và rà phá bom mìn, vật liệu nổ thì kinh phí này là một hạng mục chi phí trong tổng mức đầu tư dự án. Tuy nhiên, đối với dự án Sân bay quốc tế Long Thành, hạng mục này không nằm trong tổng mức đầu tư dự án tái định cư, hỗ trợ bồi thường (gói 22.938 tỷ đồng), do vậy UBND tỉnh kiến nghị Bộ GT-VT sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện.

Văn Gia