Đồng Nai - Điểm sáng của khảo cổ học
- Thứ năm - 12/12/2024 16:12
- In ra
- Đóng cửa sổ này
(CTT-Đồng Nai) - Ngày 12-12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức Hội thảo Khảo cổ học Đồng Nai - thành tựu nghiên cứu mới và định hướng giai đoạn 2025-2035 tại Hội quán Trấn Biên.
Chủ trì hội thảo có: PGS-TS Bùi Văn Liêm, Phó Chủ tịch Hội Khảo cổ Việt Nam; PGS-TS Bùi Chí Hoàng, Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia và tiến sĩ Nguyễn Hồng Ân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Khảo cổ học Đồng Nai phát triển mạnh mẽ
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS-TS Bùi Văn Liêm, Phó Chủ tịch Hội Khảo cổ Việt Nam nhấn mạnh, khảo cổ học Đồng Nai được biết đến từ cuối thế kỷ 19 với việc phát hiện và nghiên cứu di tích Phước Tân của các học giả người Pháp. Tiếp đó là những nghiên cứu tại các di tích Dầu Giây, Xuân Lộc, Suối Chồn, Hàng Gòn… vào những năm 1960-1970.
Sau năm 1975, những nghiên cứu về khảo cổ học ở Đồng Nai được phát triển mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 1977 trở về đây, hàng loạt di tích đã được phát hiện và ghi tên trên bản đồ khảo cổ học. Rất nhiều cuộc điều tra, khảo sát, khai quật khảo cổ học đã được thực hiện, nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố, nhiều sách chuyên khảo đã được xuất bản, nhiều luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ đã được thực hiện. Những kết quả này đã đưa Đồng Nai thành một trong những điểm sáng của khảo cổ học.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho hay, Đồng Nai là tỉnh sớm thực hiện quy hoạch khảo cổ học theo quy định tại Luật Di sản văn hóa. Ngày 11-7-2017, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2412/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch khảo cổ học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2025, định hướng đến năm 2035. Ngày 28-7-2017, Sở ban hành Văn bản số 1477/SVHTTDL-DS giao nhệm vụ cho Bảo tàng tỉnh, Ban Quản lý di tích tỉnh (nay là Bảo tàng tỉnh), Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh, Phòng Văn hóa và Thông tin các huyện, thị xã Long Khánh (nay là thành phố) và thành phố Biên Hòa triển khai thực hiện theo nội dung, lộ trình mà quy hoạch đề ra trong giai đoạn 2017 - 2025.
Bảo tàng tỉnh phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam, Trung tâm Khảo cổ - Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Khoa sử - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương thực hiện khai quật 7 di chỉ khảo cổ, điều tra khảo cổ học tại các huyện Tân Phú, Định Quán, Thống Nhất. Đồng thời, lập hồ sơ xếp hạng cấp tỉnh 5 di tích khảo cổ. Đặc biệt, Sở đã tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia xem xét, thẩm định hồ sơ khoa học 5 hiện vật, nhóm hiện vật, đến nay Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định công nhận bảo vật quốc gia 3 hiện vật, nhóm hiện vật.
Đánh giá, đề xuất nhiệm vụ giai đoạn 2025-2030
Tại hội thảo, Ban tổ chức đã nhận được 16 tham luận của các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý, những nhà nghiên cứu có nhiều thời gian trực tiếp điều tra, nghiên cứu khảo cổ, lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Các đại biểu đã tập trung đánh giá, nhận diện về giá trị lịch sử, văn hóa của các di tích khảo cổ học ở Đồng Nai; quá trình nghiên cứu cũng như những thành tựu đã đạt được trong giai đoạn 2017-2024; trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với các nhà nghiên cứu và các tỉnh bạn để từ đó đề xuất những nhiệm vụ nghiên cứu giai đoạn 2025-2035.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho biết, trên cơ sở đánh giá của các chuyên gia, nhà khoa học, sở phối hợp với Viện Khảo cổ học, Hội Khảo cổ học Việt Nam, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ và các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu, xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện cho giai đoạn 2025-2035. Qua đó, tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh những chủ trương, chính sách góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12-12-2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Đồng Nai trở thành nguồn lực, động lực quan trọng cho phát triển toàn diện và bền vững.
Chủ trì hội thảo có: PGS-TS Bùi Văn Liêm, Phó Chủ tịch Hội Khảo cổ Việt Nam; PGS-TS Bùi Chí Hoàng, Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia và tiến sĩ Nguyễn Hồng Ân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Quang cảnh hội thảo
Khảo cổ học Đồng Nai phát triển mạnh mẽ
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS-TS Bùi Văn Liêm, Phó Chủ tịch Hội Khảo cổ Việt Nam nhấn mạnh, khảo cổ học Đồng Nai được biết đến từ cuối thế kỷ 19 với việc phát hiện và nghiên cứu di tích Phước Tân của các học giả người Pháp. Tiếp đó là những nghiên cứu tại các di tích Dầu Giây, Xuân Lộc, Suối Chồn, Hàng Gòn… vào những năm 1960-1970.
Sau năm 1975, những nghiên cứu về khảo cổ học ở Đồng Nai được phát triển mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 1977 trở về đây, hàng loạt di tích đã được phát hiện và ghi tên trên bản đồ khảo cổ học. Rất nhiều cuộc điều tra, khảo sát, khai quật khảo cổ học đã được thực hiện, nhiều công trình nghiên cứu đã được công bố, nhiều sách chuyên khảo đã được xuất bản, nhiều luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ đã được thực hiện. Những kết quả này đã đưa Đồng Nai thành một trong những điểm sáng của khảo cổ học.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho hay, Đồng Nai là tỉnh sớm thực hiện quy hoạch khảo cổ học theo quy định tại Luật Di sản văn hóa. Ngày 11-7-2017, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2412/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch khảo cổ học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2025, định hướng đến năm 2035. Ngày 28-7-2017, Sở ban hành Văn bản số 1477/SVHTTDL-DS giao nhệm vụ cho Bảo tàng tỉnh, Ban Quản lý di tích tỉnh (nay là Bảo tàng tỉnh), Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh, Phòng Văn hóa và Thông tin các huyện, thị xã Long Khánh (nay là thành phố) và thành phố Biên Hòa triển khai thực hiện theo nội dung, lộ trình mà quy hoạch đề ra trong giai đoạn 2017 - 2025.
Bảo tàng tỉnh phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam, Trung tâm Khảo cổ - Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Khoa sử - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương thực hiện khai quật 7 di chỉ khảo cổ, điều tra khảo cổ học tại các huyện Tân Phú, Định Quán, Thống Nhất. Đồng thời, lập hồ sơ xếp hạng cấp tỉnh 5 di tích khảo cổ. Đặc biệt, Sở đã tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia xem xét, thẩm định hồ sơ khoa học 5 hiện vật, nhóm hiện vật, đến nay Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định công nhận bảo vật quốc gia 3 hiện vật, nhóm hiện vật.
Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đề xuất những nhiệm vụ nghiên cứu khảo cổ học Đồng Nai giai đoạn 2025-2035
Đánh giá, đề xuất nhiệm vụ giai đoạn 2025-2030
Tại hội thảo, Ban tổ chức đã nhận được 16 tham luận của các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý, những nhà nghiên cứu có nhiều thời gian trực tiếp điều tra, nghiên cứu khảo cổ, lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Các đại biểu đã tập trung đánh giá, nhận diện về giá trị lịch sử, văn hóa của các di tích khảo cổ học ở Đồng Nai; quá trình nghiên cứu cũng như những thành tựu đã đạt được trong giai đoạn 2017-2024; trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với các nhà nghiên cứu và các tỉnh bạn để từ đó đề xuất những nhiệm vụ nghiên cứu giai đoạn 2025-2035.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho biết, trên cơ sở đánh giá của các chuyên gia, nhà khoa học, sở phối hợp với Viện Khảo cổ học, Hội Khảo cổ học Việt Nam, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ và các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu, xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện cho giai đoạn 2025-2035. Qua đó, tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh những chủ trương, chính sách góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12-12-2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, con người Đồng Nai trở thành nguồn lực, động lực quan trọng cho phát triển toàn diện và bền vững.