Công đoàn Đồng Nai: Góp sức xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Một trong những kết quả nổi bật của các cấp Công đoàn tỉnh trong nhiệm kỳ 2013 - 2018 là tích cực tham gia đối thoại, hợp tác với chủ sử dụng lao động xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Tổng LĐLĐ Việt Nam, LĐLĐ tỉnh đã có nhiều giải pháp, từng bước phát huy dân chủ ở cơ sở, hạn chế phản ứng lao động tập thể.​

Giảm khoảng 60% số vụ phản ứng lao động tập thể

Báo cáo kết quả nhiệm kỳ qua cho thấy, trong 5 năm (2013 - 2017) toàn tỉnh xảy ra 161 vụ ngừng việc tập thể, giảm 248 vụ (khoảng 60%) so với nhiệm kỳ trước; quy mô, tính chất các vụ đình công cũng bớt phức tạp hơn. Các vụ phản ứng lao động tập thể xảy ra nhiều tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến phản ứng lao động tập thể nhưng chủ yếu vẫn là do phía người sử dụng lao động chưa thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định của pháp luật về chế độ, chính sách đối với người lao động (NLĐ); chủ doanh nghiệp chưa tiếp thu ý kiến của Công đoàn và tập thể NLĐ. Về phía NLĐ, một phần do thiếu hiểu biết về kiến thức pháp luật, đời sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, dễ bị kích động, tự phát, sẵn sàng tham gia ngưng việc khi quyền lợi bị xâm phạm. Một nguyên nhân khác nằm trong năng lực của tổ chức Công đoàn cơ sở (CĐCS) tại doanh nghiệp. Có nơi Công đoàn vẫn chưa thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ đoàn viên, NLĐ; chưa sâu sát tìm hiểu, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, bức xúc của NLĐ để đề xuất với lãnh đạo doanh nghiệp giải quyết kịp thời, ngăn ngừa đình công.

Phó chủ tịch LĐLĐ tỉnh Đoàn Văn Đây cho biết, tình hình quan hệ lao động trên địa bàn tỉnh, đặc biệt trong các doanh nghiệp thời gian qua đã có những chuyển biến tích cực. Vai trò của tổ chức Công đoàn các cấp trong duy trì và cải thiện quan hệ lao động ngày càng được phát huy. Để cải thiện quan hệ lao động tại doanh nghiệp, thời gian qua, Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh chỉ đạo các Công đoàn cấp trên cơ sở tăng cường nắm tình hình, hướng dẫn CĐCS trong việc ký kết quy chế phối hợp với ban giám đốc các doanh nghiệp, tạo cơ sở pháp lý để CĐCS hoạt động hiệu quả. Bên cạnh đó, CĐCS cùng với Ban giám đốc doanh nghiệp xây dựng các quy chế dân chủ, quy chế đối thoại tại nơi làm việc và quy chế tổ chức hội nghị NLĐ theo Nghị định 60/2013/NĐ-CP của Chính phủ và Chỉ thị 13 của UBND tỉnh Đồng Nai. Kết quả, đến nay có khoảng 60% các doanh nghiệp có CĐCS ký kết và thực hiện các loại quy chế. Nhiều doanh nghiệp lớn như Changshin (Vĩnh Cửu), Taekwang Vina (Biên Hòa), Dona Pacific (Trảng Bom) hay Hualon Việt Nam (Nhơn Trạch) đã thực hiện quy chế đối thoại hàng tuần, hàng tháng thay vì hàng quý như quy định. Việc làm này đã kịp thời giải quyết những mâu thuẫn phát sinh, góp phần hạn chế tranh chấp lao động, phản ứng ngừng việc tập thể, tạo mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.

 Công nhân Công ty TNHH Pousung Việt Nam (huyện Trảng Bom) biểu diễn văn nghệ tại Hội nghị đại biểu người lao động.

Cùng với đó, Công đoàn tỉnh chủ động phối hợp với các sở, ngành thường xuyên kiểm tra, giám sát, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện pháp luật lao động. Đồng thời, phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các quy định của pháp luật lao động đến NLĐ và người sử dụng lao động thuộc mọi thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh. Riêng trong lĩnh vực bảo hiểm, 5 năm qua, Công đoàn tỉnh cùng với các ngành chức năng thanh kiểm tra nợ đọng bảo hiểm xã hội (BHXH) ở hơn 100 doanh nghiệp, thu được gần 250 tỷ đồng tiền nợ BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Thông qua kiểm tra, tổ chức Công đoàn đã đưa ra nhiều ý kiến, kiến nghị với cơ quan nhà nước xử lý các đơn vị, doanh nghiệp vi phạm; đồng thời đề nghị doanh nghiêp thực hiện đúng các chế độ chính sách đối với NLĐ.

Một trong những giải pháp khác góp phần ổn định quan hệ lao động trong nhiệm kỳ qua của Công đoàn tỉnh đó là chỉ đạo các Công đoàn cấp trên cơ sở hỗ trợ CĐCS thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) với người sử dụng lao động. 5 năm qua đã có 337 bản thỏa ước lao động tập thể được ký mới, nâng tổng số bản thỏa ước trên địa bàn tỉnh hiện có là 990 bản/1.356 doanh nghiệp có CĐCS, đạt 73%, vượt chỉ tiêu kế hoạch 4,6%. Ngoài ra, có hàng trăm bản TƯLĐTT được sửa đổi, bổ sung, tái ký theo quy định. Cũng theo đánh giá của Phó chủ tịch LĐLĐ tỉnh Đoàn Văn Đây, các bản thỏa ước ký mới và ký lại đã khắc phục tình trạng sao chép luật và nội quy lao động. Nội dung TƯLĐTT ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, có nhiều điều khoản có lợi hơn cho NLĐ như: giảm giờ làm việc trong tuần, tăng số ngày nghỉ hàng năm, tăng mức lương tối thiểu; thưởng sáng kiến, thưởng tháng lương thứ 13, thưởng từ lợi nhuận; tăng hỗ trợ tiền ăn giữa ca, tiền xăng xe, tiền thuê nhà trọ, mua bảo hiểm tai nạn 24/24...

Những năm qua, Công đoàn tỉnh đã tích cực, chủ động trong công tác bồi dưỡng, nâng cao tay nghề cho NLĐ, tiêu biểu là phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”. Phong trào này đã được các cấp Công đoàn cụ thể hóa sát với tình hình các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, phù hợp từng đối tượng lao động. Nhờ vậy đã động viên, khuyến khích NLĐ hăng hái thi đua thực hiện hơn 97.600 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, mẫu mã mới làm lợi cho các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên 1.000 tỷ đồng, hàng chục ngàn đoàn viên, NLĐ được tuyên dương bằng nhiều hình thức.

Các giải pháp trọng tâm

Phát huy những kết quả đạt được trong 5 năm qua, nhiệm kỳ tới, các cấp Công đoàn tỉnh xác định xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; doanh nghiệp, người lao động cùng phát triển vẫn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, Công đoàn các cấp sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới; xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động Công đoàn, đặc biệt là CĐCS. Về giải pháp cụ thể, các cấp Công đoàn tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chế độ chính sách cho NLĐ như: Hợp đồng lao động, tiền lương, thưởng, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, BHXH, BHYT, BHTN, tai nạn lao động. Các CĐCS tăng cường tổ chức đối thoại giữa Công đoàn, NLĐ, với người sử dụng lao động để giải quyết kịp thời các vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của đoàn viên và NLĐ, bảo đảm hài hòa lợi ích của doanh nghiệp - nhà nước - NLĐ. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về lao động để nâng cao ý thức của NLĐ và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, hiệu quả, dễ hiểu, dễ thực hiện; tuyên truyền, giáo dục công nhân lao động nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công nghiệp, nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp. Đồng thời tổ chức các phong trào thi đua trong công nhân, viên chức, lao động nhằm khơi dậy mọi tiềm năng của công nhân, viên chức, lao động đóng góp cho sự phát triển của doanh nghiệp, cải thiện thu nhập cho chính NLĐ.

Bên cạnh đó, Công đoàn tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị định 60 của Chính phủ về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT; phối hợp với các ban, ngành xây dựng và nhân rộng mô hình doanh nghiệp có quan hệ lao động tiến bộ, doanh nghiệp vì NLĐ. Tiếp tục hướng dẫn các cấp Công đoàn xây dựng quy chế phối hợp giữa Ban chấp hành CĐCS với Ban giám đốc doanh nghiệp để từ đó thực hiện có hiệu quả cơ chế đối thoại giữa người sử dụng lao động - công đoàn - NLĐ. Quan tâm cải thiện chất lượng bữa ăn ca cho NLĐ; mục tiêu đến năm 2020 không còn doanh nghiệp có bữa ăn ca dưới 15.000 đồng, không để xảy ra đình công vì chất lượng bữa ăn ca.

Để thực hiện tốt những mục tiêu, giải pháp trên, Công đoàn tỉnh xác định cần xây dựng đội ngũ cán bộ Công đoàn có đủ chuyên môn, năng lực thực tiễn công tác để thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn mà trọng tâm là chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho NLĐ nhằm xây dựng mối quan hệ lao động trong từng doanh nghiệp hài hòa, tiến bộ và ổn định.

Tin rằng, với những kết quả đáng ghi nhận trong nhiệm kỳ qua, những mục tiêu, giải pháp cụ thể trong thời gian tới, sự đồng lòng và nỗ lực của các cấp Công đoàn, quan hệ lao động trên địa bàn tỉnh sẽ ngày càng tiến bộ, doanh nghiệp ngày càng phát triển đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như cải thiện cuộc sống NLĐ ngày một tốt hơn.

Hoàng Lộc