Vụ cá nuôi lồng bè chết hàng loạt trên sông La Ngà: Nhiều chỉ tiêu về môi trường nuôi vượt ngưỡng

Nguyên nhân bước đầu khiến hơn 1.500 tấn cá của các hộ nuôi cá bè trên sông La Ngà, huyện Định Quán bị chết là do có sự biến đổi bất lợi về môi trường. Tuy nhiên, hiện cơ quan chức năng chưa xác định được nguyên nhân cụ thể là do thiên tai hay do hành vi xả thải của con người.​

Cá chết do có sự biến đổi bất lợi về môi trường

Trong báo cáo nhanh của Chi cục Thủy sản, Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn (NN-PTNT), liên quan đến vụ việc cá chết hàng loạt của các hộ nuôi cá bè trên sông La Ngà tối 20-5 và rạng sáng 21-5, trước đó chiều 20-5, trên địa bàn có một cơn mưa lớn kéo dài tới 7 tiếng đồng hồ, từ 14 - 21 giờ. Báo cáo quan trắc của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Nai cho biết, lượng mưa đạt 46mm.

Theo Chi cục Thủy sản, do mưa lớn khiến lượng nước chảy về khu vực nuôi cá bè nhiều và có thể cuốn theo các chất ô nhiễm làm tăng tính độc của một số khí dẫn đến cá bị sốc, chết hàng loạt.

Kết quả kiểm tra mẫu nước của Chi cục Thủy sản cho thấy, các mẫu nước được lấy ngay sau thời điểm cá chết, có nhiều chỉ tiêu về môi trường nuôi đều không đảm bảo. Theo đó, hàm lượng oxy hòa tan (DO) đều thấp, dao động trong khoảng 2,6 – 3,2 mg/lít nước, trong khi hàm lượng DO tối ưu khuyến cáo cho đối tượng nuôi từ 4 mg/lít nước trở lên. 

Hơn 1.500 tấn cá của các hộ nuôi cá lồng bè trên sông La Ngà bị chết chỉ trong một đêm.

Ngoài ra, hàm lượng amoni (NH4) cũng vượt mức giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt nuôi cá khoảng 5 -11 lần và hàm lượng nito dioxit (NO2) vượt mức giới hạn cho phép từ 10 - 20 lần. 

Theo quan sát của Chi cục Thủy sản, thời điểm sau khi có hiện tượng cá chết, mực nước tại khu vực nuôi đã và đang rút xuống nhiều khiến các hộ nuôi neo đậu bè khá dày và có xu hướng tập trung về phía chân cầu La Ngà. Những bè có cá chết đều bị ảnh hưởng từ nguồn nước ở thượng nguồn từ suối Tam Bung đổ về. Trong khi đó, các bè nuôi ở khu vực eo Suối Co (ở hạ lưu sông La Ngà) do không bị ảnh hưởng nguồn nước ở thượng nguồn đổ về thì không có cá chết. Do đó, theo Chi cục Thủy sản, sau cơn mưa kéo dài, lượng nước lớn từ đầu nguồn chảy về có thể cuốn theo các chất ô nhiễm khác làm tăng tính độc của một số khí như NH3, H2S, CH4, NO2... dẫn đến cá bị sốc, chết hàng loạt.

Trên cơ sở đó, bước đầu Chi cục Thủy sản nhận định cá chết do có sự biến đổi bất lợi về môi trường. Tuy nhiên, theo đơn vị này, để có kết quả đầy đủ, Chi cục đã tiến hành thu mẫu cá chết gửi Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản II kiểm tra bệnh cá và mẫu nước gửi Trung tâm dịch vụ phân tích môi trường TP. Hồ Chí Minh phân tích một số chỉ tiêu môi trường. Chi cục sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến tình hình và phối hợp cùng Chi cục Chăn nuôi - thú y; Sở Tài nguyên - môi trường để tìm nguyên nhân.

Công an vào cuộc điều tra nguyên nhân

Ngày 21-5, ngay sau khi xảy ra vụ việc cá chết, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC49) Công an tỉnh cũng đã tổ chức ghi nhận hiện trường, phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ tổ chức điều tra nguyên nhân.

Nếu là thiên tai sẽ hỗ trợ cho người dân

Cũng trong ngày 22-5, đoàn công tác của Sở NN-PTNT do ông Huỳnh Thành Vinh, Giám đốc Sở NN-PTNT đã đến kiểm tra tại khu vực xảy ra hiện tượng cá chết.

Theo ông Vinh, qua thống kê có 322 bè cá trên sông La Ngà của 80 hộ dân thuộc 2 xã La Ngà và Phú Ngọc (huyện Định Quán) bị thiệt hại. Cá chết chủ yếu là điêu hồng, cá chép, cá lăng và cá mè với tổng số 1.538 tấn. Trong đó, xã Phú Ngọc có 43 hộ, thiệt hại 814 tấn cá và xã La Ngà có 37 hộ với 734 tấn cá bị chết.

Cũng theo Giám đốc Sở NN- PTNT, hiện chưa thể xác định rõ nguyên nhân cụ thể, chính xác khiến cá chết hàng loạt mà phải chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Do đó, về hướng xử lý tiếp theo, ông Vinh cho hay, nếu kết luận chính thức nguyên nhân cá chết là do thiên tai chứ không phải do nguồn thải ô nhiễm từ các nhà máy thì ngư dân sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ để khôi phục sản xuất. “Theo quy định, nếu nguyên nhân cá chết là do thiên tai, cứ 100m3 của lồng nuôi sẽ được Nhà nước hỗ trợ từ 7 - 10 triệu đồng. Nếu là do thiên tai, Sở NN-PTNT sẽ có đề xuất, kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh hỗ trợ người nuôi”, ông Vinh cho hay.

Mặt khác theo ông Vinh, nếu nguyên nhân được xác định do tác động từ việc xả thải của các nhà máy hoạt động xung quanh thì sẽ đề nghị Cảnh sát môi trường vào cuộc xử lý theo đúng thẩm quyền.

Thương lái tiếp tục mua cá chết của người nuôi về ủ phân

Theo người dân nuôi cá lồng bè dọc sông La Ngà, khoảng 19 giờ ngày 20-5, bắt đầu có hiện tượng cá nổi đầu và chết rải rác. Đến 21 giờ cùng ngày cá bắt đầu chết đồng loạt và chia làm 2 đợt: đợt đầu xảy ra lúc 21 giờ ngày 20-5, đợt sau bắt đầu lúc 2 giờ ngày 21-5 và kéo dài đến sáng. Cá chết bắt đầu từ lồng bè hộ ông Hồ Văn Nam (ấp 7, xã Phú Ngọc) sau đó đổ về phía hạ lưu sông La Ngà, đoạn sông này kéo dài khoảng gần 5km. Ngay sau đó, người nuôi đã vớt cá chết đem lên bến cá bán cho thương lái mua mang về ủ phân với giá từ 2.500 - 3.000 đồng/kg. Đến sáng qua, 22-5, hàng chục bè cá chết vẫn tiếp tục được người nuôi tập kết tại bến cá để bán cho thương lái. Nhiều hộ nuôi cho biết trong bè vẫn còn hàng chục tấn cá chết chưa gom kịp để mang ra bán cho thương lái.

Lê Văn