Chiếu sáng thông minh cho đô thị Biên Hòa

Để xây dựng được thành phố thông minh phải có sự kết hợp của rất nhiều thành tố, trong đó chiếu sáng đô thị là một trong những thành tố quan trọng. Thách thức hiện nay đối với Đồng Nai nói chung và TP. Biên Hòa nói riêng là năng lực chiếu sáng đô thị còn thấp và sự tiêu tốn điện năng rất cao.

Trong chiến lược từng bước đưa Đồng Nai trở thành đô thị thông minh mà tỉnh đang phối hợp với Công ty cổ phần tiến bộ Quốc tế (AIC) xây dựng, TP. Biên Hòa sẽ là địa phương thực hiện trước. Riêng với hệ thống chiếu sáng đô thị, ngoài việc thay thế hệ thống bóng đèn công suất thấp sang đèn led, AIC đề nghị thiết lập trung tâm điều khiển chiếu sáng tập trung nhằm tự động hóa chiếu sáng tại các trụ đèn phù hợp nhu cầu sử dụng.

Năng lực chiếu sáng đô thị còn thấp

Theo đánh giá của ST Electronics (tập đoàn hàng đầu của Singapore về cung cấp các giải pháp xây dựng đô thị thông minh và là đối tác của AIC tại Việt Nam), năng lực chiếu sáng công cộng ở Việt Nam nói chung và Đồng Nai nói riêng còn thấp.

ST Electronics dẫn nguồn từ thống kê năm 2018 của Sở Giao thông vận tải cho thấy, hiện Đồng Nai có 10.525 bộ đèn chiếu sáng công cộng trên các trục đường. Trong đó, khu vực nội ô có 4.584 bộ đèn và khu vực ngoại ô có 5.977 bộ. Qua khảo sát, hầu hết các bộ đèn chiều sáng trên các trục đường ở Đồng Nai thuộc loại HPS1 có hiệu suất chiếu sáng thấp nhưng lại tiêu tốn năng lượng cao. Công suất tiêu thụ của hệ thống đèn chiếu sáng công cộng ở Đồng Nai ước tính trên 8 triệu kwh/năm với tiền điện chi trả mỗi năm khoảng 13 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, nhằm mục đích tiết kiệm, hầu hết các tuyến chiếu sáng công cộng đều thực hiện việc tắt bật xen kẽ ngay từ đầu giờ tối. Điều này phần nào ảnh hưởng đến chất lượng chiếu sáng phục vụ giao thông. Trong khi đó, tại một số tuyến đường nhỏ lại được trang bị đèn cao áp có công suất cao. Sự phân bổ các loại đèn chưa hợp lý gây lãng phí về năng lực chiếu sáng.

Hệ thống đèn chiếu sáng khu vực cầu Hóa An, TP. Biên Hòa.

Ngoài việc tiêu tốn năng lượng và chi phí nhưng hiệu suất chiếu sáng chưa cao, theo các chuyên gia ST Electronics, hiện việc quản lý chiếu sáng công cộng ở Đồng Nai vẫn đang khá thủ công. Tỉnh vẫn chưa xây dựng được trung tâm điều khiển tập trung của hệ thống chiếu sáng công cộng. Trong khi đó, một số đô thị lớn ở Việt Nam như TP. Hồ Chí Minh, Huế, Hà Nội, Hạ Long… đều đã xây dựng được hệ thống trung tâm điều khiển và giám sát tự động. Theo đó, tất cả bóng đèn được kết nối đến trung tâm điều khiển, người phụ trách công tác chiếu sáng có thể nắm bắt và xử lý ngay các sự cố thông qua mạng internet. “Thách thức lớn nhất hiện nay đến mạng lưới chiếu sáng công cộng ở Đồng Nai là phải gia tăng chất lượng chiếu sáng nhưng cần phải giảm lượng điện năng tiêu thụ và cắt giảm ngân sách hằng năm”, ông Lee Yao Chiang, chuyên gia về chiếu sáng thông minh của Tập đoàn ST Electronics nhận định.

Tiến tới xây dựng mạng lưới chiếu sáng thông minh

Do hệ thống chiếu sáng công cộng ở Đồng Nai còn tiêu tốn nhiều năng lượng nên cuối năm 2017, UBND tỉnh đã có chỉ thị về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm điện trên địa bàn. Cụ thể, đối với các đơn vị quản lý hệ thống chiếu sáng, cần triển khai việc cải tạo, đầu tư, trang bị hệ thống điều khiển tự động cho các hệ thống chiếu sáng đường phố chính. Thời gian chiếu sáng cần điều chỉnh hợp lý theo mùa trong năm, phù hợp theo đặc điểm nhu cầu sinh hoạt và các hoạt động, các sự kiện tại địa phương, tránh lãng phí điện nhưng vẫn đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông.

Chỉ thị của UBND tỉnh cũng yêu cầu khi thay thế đèn hư hỏng, khuyến khích sử dụng các đèn chiếu sáng tiết kiệm điện, hiệu suất cao. Đối với công trình chiếu sáng công cộng xây dựng mới, 100% phải sử dụng thiết bị chiếu sáng hiệu suất cao kết hợp các giải pháp công nghệ tiết kiệm điện.

Là địa phương trọng điểm về chiếu sáng công cộng nên tỉnh đã đồng ý chủ trương cho phép TP. Biên Hòa thay thế đèn chiếu sáng ở các tuyến đường nhằm tiết kiệm năng lượng. Dự kiến, thành phố sẽ có gần 150 tuyến đường với số lượng 7.500 bóng đèn được thay thế bóng cũ sang bóng led. Các loại bóng đèn được thay thế có 3 loại công suất: 76W, 113W và 148W để phù hợp với độ cao của trụ đèn cũng như chiều rộng của mỗi tuyến đường.

Theo Quyền giám đốc Ban quản lý dự án Biên Hòa Nguyễn Hoàng Minh, trên các trục đường của thành phố hiện có rất nhiều loại bóng đèn. Mỗi giai đoạn, dự án đầu tư hạ tầng lại sử dụng một loại bóng đèn khác nhau dẫn đến hệ thống chiếu sáng không đồng bộ, đặc biệt số lượng bóng cũ tiêu hao điện năng rất nhiều. Khi thực hiện sẽ chỉ thay thế các bóng đèn, còn giữ lại phần trụ và hệ thống dây điện. Hiện nay, hồ sơ về dự án thay thế đèn led vẫn đang hoàn thiện để trình UBND tỉnh phê duyệt.

Đối với chương trình phối hợp giữa AIC và Đồng Nai trong lĩnh vực chiếu sáng thông minh, ST Electronics đề xuất thực hiện công nghệ chiếu sáng dựa trên nền tảng kỹ thuật số với trung tâm điều khiển tập trung nhằm thỏa mãn mọi yêu cầu về ánh sáng, hiệu quả cao về năng lượng. “Các bóng đèn led sẽ tích hợp bộ điều khiển thông minh có thể nhận tín hiệu từ trung tâm điều khiển tập trung và điều chỉnh chiếu sáng thông qua các phương tiện di động, đặc biệt là điện thoại thông minh. Các cảm biến điện tử trên hệ thống chiếu sáng có thể  tự động điều chỉnh độ sáng dựa trên các điều kiện môi trường bên ngoài”, chuyên gia Lee Yao Chiang của ST Electronics cho biết thêm.

Theo Công ty AIC, đơn vị sẽ phối hợp với Đồng Nai xây dựng lộ trình thực hiện các giải pháp cho hệ thống chiếu sáng thông minh của tỉnh sẽ triển khai từ nay đến năm 2021. Trong đó, giai đoạn 2018 và 2019 nghiên cứu thực hiện ở khu vực TP. Biên Hòa, sau khi hoàn chỉnh sẽ đánh giá kết quả thực hiện và nhân rộng ra toàn tỉnh trong các năm 2020 - 2021.

Tại hội nghị giới thiệu và triển khai các giải pháp để xây dựng Đồng Nai thành thành phố thông minh tổ chức ngày 2-8 vừa qua, Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ với AIC trong việc thực hiện. Phấn đấu sớm đưa Biên Hòa - Đồng Nai trở thành một trong những đô thị thông minh đầu tiên của cả nước, trong đó chiếu sáng thông minh là một thành tố quan trọng.

Văn Gia