Sân bay quốc tế Long Thành làm càng sớm càng tốt

​Tại hội thảo “Giải pháp đẩy nhanh xây dựng Sân bay Long Thành” diễn ra ở TP. Hồ Chí Minh ngày 28-3, các chuyên gia về hàng không nhận định, việc sớm xây dựng Sân bay quốc tế Long Thành vừa giải quyết bài toán quá tải Sân bay Tân Sơn Nhất đồng thời sẽ tạo động lực lớn phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh trọng điểm phía Nam.

Làm càng sớm càng tốt

Tại hội thảo, ông Nguyễn Hoài Nam, nguyên Phó giám đốc Sở Quy hoạch - kiến trúc TP. Hồ Chí Minh khẳng định, Sân bay Tân Sơn Nhất đang quá tải trầm trọng, “cả trên trời lẫn dưới đất” và cho rằng ngay cả khi Sân bay Tân Sơn Nhất được mở rộng, nâng công suất thì dự án Sân bay quốc tế Long Thành cũng phải sớm được triển khai, vì đó là xu thế chung và đem lại nhiều hiệu quả. “Sân bay quốc tế phải dời ra ngoại thành là xu thế chung của các nước trên thế giới. Không thể để trong nội đô, nếu giữ lại chỉ có thể sử dụng để phục vụ nội địa. Tuy nhiên, cũng không thể mở rộng quá lớn giữa lòng thành phố vì ảnh hưởng đến hạ tầng giao thông đô thị và nhiều vấn đề liên quan.Thay vì dồn tiền mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất nhưng cũng chưa chắc giải quyết được tình trạng quá tải thì nên tập trung nguồn lực làm Sân bay quốc tế Long Thành, vừa giãn mật độ giao thông vừa tạo động lực phát triển cho cả vùng”, ông Nguyễn Hoài Nam phân tích.

Cùng quan điểm, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) Đỗ Tất Bình nhấn mạnh, một thành phố có tới 20 triệu dân như TP. Hồ Chí Minh cần phải có nhiều hơn một sân bay, tương tự như các đô thị lớn trên thế giới. Do đó, việc mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất cần thực hiện song song và nằm trong tổng thể của lộ trình xây dựng Sân bay quốc tế Long Thành.

 Phó tổng giám đốc Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam - ACV Đỗ Tất Bình cho rằng phải sớm xây Sân bay Long Thành.

Phó tổng giám đốc ACV đề nghị, cần phải làm nhanh Sân bay quốc tế Long Thành. Bởi với kinh nghiệm quản lý, đầu tư hệ thống sân bay dân dụng tại việt Nam, theo ông Bình, cứ sau mỗi chu kỳ 5 năm, giá thành xây dựng lại tăng gấp đôi. Đối với Sân bay quốc tế Long Thành, chủ trương có từ năm 2005, mức đầu tư giai đoạn 1 dự tính 5,4 tỷ USD, có tính trượt giá đến năm 2020. Như vậy nếu chậm trễ xây dựng, thay vì tiến hành từ năm 2020 nhưng nếu kéo dài tới 2025 chi phí có thể tăng lên 10 tỷ USD. Ông Bình dẫn chứng, năm 2007 nhà ga quốc tế Sân bay Tân Sơn Nhất đưa vào khai thác với mức đầu tư 200 triệu USD nhưng 7 năm sau, mức đầu tư nhà ga T2 của Sân bay Nội Bài lên đến 800 triệu USD, tức tăng 4 lần trong khi diện tích chỉ lớn hơn 40%. “Ngay sau khi nhà ga T2 của Sân bay Nội Bài đưa vào hoạt đông, doanh thu của cảng hàng không này tăng gấp đôi trong năm sau đó. Do vậy, nên làm và phải làm nhanh Sân bay quốc tế Long Thành”, ông Bình đề nghị.

Chọn thiết kế hoa sen xây Sân bay quốc tế Long Thành

Bộ GT-VT vừa có văn bản gửi Tổng công ty ACV thống nhất chọn LT-03 là phương án thiết kế nhà ga Sân bay quốc tế Long Thành. Đây là phương án của Heerim Architects and Planners Co., Ltd (Hàn Quốc), lấy hình ảnh hoa sen làm ý tưởng chính và được sử dụng xuyên suốt trong quá trình thiết kế, áp dụng vào mái, phối cảnh từ góc nhìn mặt chính nhà ga, nội thất khu vực sảnh làm thủ tục. Bộ GT-VT yêu cầu ACV căn cứ Luật Đấu thầu và quy định hiện hành để triển khai các bước thiết kế cơ sở; thông báo việc chọn phương án kiến trúc để thực hiện thiết kế cơ sở nhà ga tới các tác giả được trao đồng giải Nhất.

Heerim là đơn vị tư vấn thiết kế hàng đầu tại Hàn Quốc, từng thiết kế nhà ga hành khách T1, T2 Sân bay Incheon, mở rộng Sân bay Jeju, Gimpo (Hàn Quốc); nhà ga Sân bay quốc tế Khabarovsk (Nga). Tại Việt Nam, Heerim tham gia các dự án như trụ sở Tổng công ty Điện lực, Tòa nhà Keangnam Landmark Tower, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam.

Phải quy hoạch tốt vùng phụ cận sân bay

GS.TSKH. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) nhận định, 2 vấn đề then chốt để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án Sân bay quốc tế Long Thành là vốn và giải phóng mặt bằng. Thuận lợi đối với dự án này, có gần 85% là đất nông nghiệp, 15% đất phi nông nghiệp nên khâu thu hồi đất không quá phức tạp. Ngoài ra, chi phí bồi thường giá đất, chi phí tái định cư chỉ chiếm chưa tới 10% của tổng kinh phí xây dựng sân bay (23.000/330.000 tỷ đồng) nên khá thuận lợi. “Rõ ràng chi phí tái định cư, bồi thường giải phóng mặt bằng không quá cao. Việc tái định cư cũng đã được tỉnh Đồng Nai lên kế hoạch để sẵn sàng thực hiện”, GS. Đặng Hùng Võ khẳng định.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Giao thông - vận tải (GT-VT) Nguyễn Ngọc Đông thừa nhận còn rất nhiều thách thức để hoàn thành dự án, đặc biệt là cơ chế thu hút nguồn lực tư nhân và mô hình khai thác. “Giải quyết bài toán về cơ chế chính sách, lựa chọn nhà đầu tư và thu hút nguồn vốn phải được thực hiện bằng nhiều hình thức. Trong tình trạng nợ công đụng trần như hiện nay thì việc vay vốn sẽ gặp những khó khăn nhất định. Công tác giải phóng mặt bằng luôn khó khăn đối với các công trình hạ tầng”, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông chia sẻ.

Đề xuất tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, GS Đặng Hùng Võ cho rằng, cơ quan chức năng cần tính tới việc thay đổi phương án bồi thường giải phóng mặt bằng như một số nước (Nhật, Hàn Quốc…) đã làm để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. “Để xây dựng nhanh Sân bay Long Thành, chúng ta buộc phải thay thế tư duy thực hiện đền bù, tái định cư bằng tiền bằng tư duy thực hiện bằng đất có giá trị”, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT đề xuất.

Ðại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc: Cần quy hoạch tốt vùng phụ cận sân bay.

Ở góc độ khác, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai Dương Trung Quốc cho rằng, cần giải quyết bài toán quy hoạch bằng sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nghiên cứu sâu với sự tham gia của các chuyên gia uy tín trong và ngoài nước về quản lý phát triển đô thị. Trong đó, cần phải bàn kỹ về quy hoạch xung quanh sân bay bởi đây mới chính là không gian kinh tế của tương lai. “Ai cũng biết đây sẽ là một đô thị gắn liền với sân bay. Trên thực tế, bây giờ người dân đã xây dựng các công trình dân sinh không chỉ ở huyện Long Thành mà còn ở huyện Nhơn Trạch. Cần có tầm nhìn lớn hơn, nếu không ta sẽ có một sân bay rất hiện đại nhưng đi cùng một đô thị xập xệ”, đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc cảnh báo.

Theo Thứ trưởng Bộ GT-VT Nguyễn Ngọc Đông, chủ trương xây dựng Sân bay quốc tế Long Thành đã được Quốc hội tái khẳng định vào tháng 6-2015. Việc sớm triển khai, hoàn thành dự án cũng là mong mỏi chung của cả nước. Quốc hội đặt mốc năm 2025 phải đưa vào khai thác giai đoạn 1 dự án. Hiện Bộ GT-VT đã giao mốc thời gian triển khai đến các đơn vị liên quan thực hiện, làm cơ sở báo cáo cấp thẩm quyền, triển khai dự án. Cụ thể, báo cáo nghiên cứu khả thi thực hiện từ tháng 12-2017 đến 12-2019; năm 2020 sẽ tập trung thiết kế kỹ thuật, năm 2021 hoàn tất thiết kế kỹ thuật và bắt đầu thi công. Trong thời gian này, hàng loạt công tác liên quan đến xây dựng sân bay như giải phóng mặt bằng, xây tái định cư, san nền… sẽ được thực hiện trước để kịp tiến độ đề ra. Việc quy hoạch vùng phụ cận cũng đã được Chính phủ giao cho tỉnh Đồng Nai thực hiện với hy vọng tạo nên một thành phố sân bay xứng tầm, làm động lực kinh tế cho cả vùng. Trong quá trình thực hiện, Bộ GT-VT sẽ ghi nhận các ý kiến của chuyên gia, người dân và xem xét một cách phù hợp nhất nhằm hiện thực hóa quyết tâm xây dựng sân bay đúng tiến độ.

Mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất về phía Nam

Quyết định này được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại phiên họp thường trực Chính phủ ngày 28-3. Theo phương án này (theo đề xuất của Công ty Tư vấn ADP-I, Pháp),  một nhà ga hành khách sẽ được xây dựng thêm ở phía Nam (tức phía nhà ga hiện hữu) với diện tích sàn 200.000m2. Nhà ga có thể phục vụ 20 triệu hành khách mỗi năm, tổng vốn khái toán khoảng 18.000 tỷ đồng. Diện tích đất phía Bắc, trong đó có sân golf và 16 ha đất do Bộ Quốc phòng quản lý, sẽ được sử dụng để xây dựng công trình phụ trợ, như nhà ga hàng hóa, sửa chữa máy bay, logistic và chế biến suất ăn từ năm 2025 trở đi.

Chính phủ giao Bộ GT-VT phối hợp với Công ty Tư vấn ADP-I rà soát để chỉnh sửa quy hoạch hiện hữu, hoàn thiện phương án của đơn vị tư vấn. Bộ GT-VT có trách nhiệm tìm nguồn vốn và hoàn thiện hồ sơ pháp lý để nhanh chóng khởi công xây dựng nhà ga mới sớm nhất, nhằm giảm tải cho Sân bay Tân Sơn Nhất đã vượt 44% công suất quy hoạch đến năm 2020.

Văn Gia