Phát triển cụm công nghiệp: Tăng hỗ trợ, đẩy mạnh xây dựng hạ tầng

Theo đánh giá của các ngành chức năng, thời gian qua, dù có nhiều nỗ lực song việc phát triển cụm công nghiệp (CCN) ở Đồng Nai vẫn còn chậm. Điều đặc biệt, một số CCN dù đã có nhiều doanh nghiệp hoạt động nhưng hạ tầng vẫn chưa hoàn thiện do nhiều nguyên nhân, trong đó có chính sách hỗ trợ từ Nhà nước chưa phù hợp.​

Tại kỳ họp thứ 5 vào tháng 12-2017, HĐND tỉnh khóa IX đã ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điểm mới nhằm thúc đẩy việc thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng CCN.

Hạ tầng chưa tương xứng

Đến nay, trong 27 CCN được quy hoạch, mới có 4 CCN triển khai xây dựng hạ tầng tương đối hoàn chỉnh, là: cụm vật liệu xây dựng Hố Nai 3 (huyện Trảng Bom), cụm gốm Tân Hạnh (TP. Biên Hòa), cụm Phú Cường (huyện Định Quán) và cụm Phú Thạnh-Vĩnh Thanh (huyện Nhơn Trạch). Trong 23 CCN còn lại, 2 CCN đang triển khai xây dựng hạ tầng, 15 CCN đang tiến hành các thủ tục đầu tư, 3 CCN có doanh nghiệp xin đầu tư, còn lại 2 CCN vẫn chưa có doanh nghiệp đăng ký.

Tính đến tháng 12-2017, có 14 CCN trên địa bàn tỉnh đã thu hút 195 doanh nghiệp vào hoạt động sản xuất. Mặc dù đã có các dự án sản xuất nhưng chỉ có 4 CCN đầu tư hạ tầng tương đối hoàn chỉnh là quá ít so với yêu cầu. Ngay cả 4 CCN đã được đầu tư hạ tầng nhưng cũng chưa có CCN nào hoàn thiện nhà máy xử lý nước thải tập trung.

Bên cạnh đó, một số nhà đầu tư cho rằng những quy định về CCN còn chưa thông thoáng khiến các doanh nghiệp hạ tầng có ý định đầu tư e ngại như: khi hạ tầng hoàn thiện trong một năm phải lấp đầy 30% diện tích cho thuê là quá cao; các chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng, bồi thường giải phóng mặt bằng… còn nhiều vướng mắc.

Cụm công nghiệp Tân Hạnh (TP. Biên Hòa) đã có nhiều doanh nghiệp vào sản xuất.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Công ty THHH hàng công nghiệp Việt Thanh, Chi hội phó Chi hội hàng công nghiệp hỗ trợ (Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai) cho hay, Chi hội có văn bản xin được đầu tư một CCN nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được. “Chúng tôi có hàng chục hội viên, nhiều doanh nghiệp mong muốn được sắp xếp gần nhau trong cùng một khu vực để có thể tận dụng, hỗ trợ nhau trong sản xuất. Việc lập CCN dành riêng cho doanh nghiệp ngành hàng công nghiệp hỗ trợ là điều rất cần thiết. Dù vậy, hơn 1 năm nay, từ khi xin đầu tư, hiện vẫn chưa giới thiệu được vị trí phù hợp vì còn nhiều vướng mắc”, ông Bình lo ngại.

Mở rộng diện chủ đầu tư

Theo Nghị quyết 94/2017 của HĐND tỉnh về sửa đổi, bổ sung chính sách hỗ trợ phát triển CCN, việc hỗ trợ ứng vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch cho CCN chưa có chủ đầu tư hạ tầng được thay đổi theo hướng mở rộng chủ đầu tư. Theo đó, cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cho một trong các đơn vị: Trung tâm phát triển CCN cấp huyện; Ban quản lý CCN cấp huyện; đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Công thương làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN, được hỗ trợ ứng vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch từ Quỹ phát triển đất tỉnh. Mỗi địa phương cấp huyện chỉ được hỗ trợ 1 CCN, ưu tiên hỗ trợ đối với CCN tại địa bàn huyện Tân Phú, Định Quán, Xuân Lộc và Cẩm Mỹ.

Sửa đổi chính sách hỗ trợ phát triển cụm công nghiệp

Nhằm tạo thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ có môi trường, mặt bằng sản xuất, kinh doanh, từ năm 2015, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết 189 về hỗ trợ phát triển CCN. Theo đó, chính sách hỗ trợ phát triển CCN bao gồm 3 nội dung chính: hỗ trợ ứng vốn để bồi thường giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch cho CCN chưa có chủ đầu tư hạ tầng; hỗ trợ đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng CCN và hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện dự án di dời vào CCN. Về nguyên tắc, mỗi CCN hoặc mỗi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong CCN chỉ được ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần. Đối với chủ đầu tư hạ tầng CCN sẽ được tỉnh hỗ trợ đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng với mức hỗ trợ 20 tỷ đồng/cụm CCN; các CCN nhỏ hơn 30 ha sẽ được hỗ trợ 15 tỷ đồng/CCN. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện dự án di dời vào CCN sẽ được hỗ trợ chi phí tháo dỡ, bốc xếp, vận chuyển, di dời, hỗ trợ xây dựng cơ sở và phí sử dụng hạ tầng với mức 30.000 đồng/m2…

Qua 2 năm thực hiện, các chính sách này bộc lộ một số bất cập, đối tượng được thụ hưởng vẫn hạn chế. Chính vì vậy, kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh khóa IX vào tháng 12-2017 đã sửa đổi, bổ sung một số điểm mới nhằm thúc đẩy việc thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng CCN.

Theo đó, ngoài Trung tâm phát triển CCN cấp huyện, bổ sung thêm Ban quản lý CCN cấp huyện và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Công thương vào chủ đầu tư xây dựng hạ tầng CCN; bổ sung thêm đối tượng được hỗ trợ là hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất hộ gia đình, cá nhân đầu tư sản xuất kinh doanh tại các CCN làng nghề (trước đây chỉ có doanh nghiệp vừa và nhỏ). Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng cũng được hỗ trợ xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung, chất thải rắn so với chỉ hỗ trợ hệ thống cấp thoát nước như trước.

Bà Nguyễn Hoàng Quyên, Phó trưởng phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công thương cho rằng, những chính sách mới này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng cũng như doanh nghiệp thứ cấp khi sản xuất tại các CCN.

Ngoài ra, để tiếp tục thúc đẩy tiến độ đầu tư CCN, từ nay đến năm 2020, tỉnh sẽ hỗ trợ các nhà đầu tư xây dựng hạ tầng tại 6 cụm công nghiệp với tổng kinh phí 120 tỷ đồng. “Dự kiến 6 CCN được hỗ trợ sẽ là cụm Thiện Tân - Thạnh Phú, cụm Tân An (huyện Vĩnh Cửu); cụm Dốc 47 (TP. Biên Hòa); cụm Long Phước (huyện Long Thành), cụm Hưng Lộc (huyện Thống Nhất) và cụm Xuân Hưng (huyện Xuân Lộc). Trong số các CCN nêu trên thì 3 CCN Thiện Tân - Thạnh Phú, Tân An và Dốc 47 dù chưa có hạ tầng nhưng đã có doanh nghiệp hoạt động sản xuất lấp đầy và cần hoàn chỉnh hạ tầng”, bà Quyên cho biết.

Hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở di dời

Theo Nghị quyết 94/2017 của HĐND tỉnh, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh khi thực hiện dự án di dời vào CCN được ngân sách tỉnh hỗ trợ chi phí tháo dỡ, bốc xếp, vận chuyển di dời, xây dựng cơ sở là 30.000 đồng/m2 tính theo diện tích thuê lại. Đối với doanh nghiệp vừa, mức hỗ trợ không quá 10.000m2 và không quá 300 triệu đồng/doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp nhỏ, mức hỗ trợ không quá 5.000m2 và không quá 150 triệu đồng. Đối với hộ kinh doanh, mức hỗ trợ không quá 2.000m2 và không quá 60 triệu đồng/hộ. Đối với các hợp tác xã, tổ hợp tác được hỗ trợ theo quy mô như đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Vương Thế