Hướng tới xây dựng đô thị thông minh

Tiếp sau Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, Đồng Nai là một trong số ít các địa phương được Chính phủ lựa chọn thực hiện thí điểm xây dựng mô hình đô thị thông minh thông qua hợp tác với các tập đoàn lớn trên thế giới.​

Vừa qua, UBND tỉnh đã phối hợp với Công ty cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) tổ chức hội thảo: “Khung kiến trúc và giải pháp để xây dựng thành đô thị thông minh”. Theo các chuyên gia, để xây dựng được thành phố thông minh cần có giải pháp tổng thể, từ trung tâm điều hành của chính quyền đến các thành tố như giao thông, giáo dục, y tế, chiếu sáng đô thị…

Xu hướng của toàn cầu

AIC là đơn vị được lựa chọn cùng Đồng Nai cũng như một số địa phương lân cận như TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu triển khai các giải pháp để xây dựng đô thị thông minh. Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Tổng giám đốc AIC cho biết, đơn vị đã phối hợp với đối tác của hơn 10 quốc gia nghiên cứu, khảo sát mô hình thành phố thông minh trên thế giới và tình hình thực tế ở Việt Nam cũng như TP. Hồ Chí Minh để từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp.

Dựa trên cơ sở xây dựng cho TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia sẽ xây dựng riêng một chương trình tổng thể cho Đồng Nai và được Việt hóa hoàn toàn, dễ sử dụng cho công tác lãnh đạo có thể nắm bắt, giải quyết những vấn đề thành phố gặp phải một cách nhanh nhất. “Ngày nay, một đặc điểm dễ nhận thấy là các thành phố phát triển như Singapore, London, Tokyo… đều sử dụng trung tâm điều hành thông minh để xử lý công việc của thành phố cũng như đưa ra các dự đoán chính xác. Từ trung tâm điều hành tổng thể của một thành phố thông minh sẽ kết nối với từng trung tâm thành phần như chiếu sáng, quản lý đô thi, chính quyền điện tử, giao thông thông minh, y tế và giáo dục, trung tâm ứng cứu khẩn cấp…”, bà Nhàn chia sẻ.

 Trung tâm giám sát giao thông Biên Hòa, một thành tố quan trọng mà Đồng Nai đang thực hiện để xây dựng thành phố thông minh.

Dù vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về thành phố hoặc đô thị thông minh, khái niệm này đã trở nên phổ biến trên nhiều diễn đàn quốc tế trong gần 15 năm trở lại đây. Về cơ bản, đó là mô hình thành phố ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo để quản lý, nâng cao tiêu chuẩn cuộc sống đô thị, cải thiện chất lượng phục vụ của chính quyền thành phố và sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng, tài nguyên thiên nhiên…

Theo các chuyên gia quốc tế, để triển khai đô thị thông minh, địa phương phải có quy hoạch tổng thể, bao gồm cả nguồn lực tài chính, kế hoạch đầu tư, quản lý, vận hành các hạng mục trong quá trình xây dựng. Trung tâm điều hành đô thị cần đảm bảo tính kết nối, tương thích với các trung tâm điều hành thành phần sẵn có và tại các đơn vị được chọn thí điểm. Từ đó, giúp lãnh đạo ban hành chủ trương cụ thể nhằm triển khai các dự án thành phần của đô thị thông minh.

Đồng Nai sẽ là một trong những địa phương tiên phong

Trước nhu cầu cấp thiết của việc xây dựng các đô thị thông minh như trên, Bộ Thông tin - Truyền thông (TT-TT) đang đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế để tạo điều kiện học tập kinh nghiệm phát triển tại các đô thị tiên tiến. Từ đó, xây dựng mô hình đô thị thông minh phù hợp với điều kiện thực tế ở Việt Nam.

Theo PGS.TS. Trần Minh Tuấn, Phó viện trưởng Viện chiến lược TT-TT (Bộ TT-TT), mục tiêu của Chính phủ là đến năm 2020 Việt Nam sẽ có 3 đô thị xây dựng được thành phố thông minh gồm Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bắc Ninh, Hải Phòng… sẽ là những địa phương tiếp theo được thực hiện.

 Hệ thống camera giám sát giúp việc quản lý giao thông đô thị được thuận lợi hơn.

Cũng theo ông Tuấn, đã có nhiều đơn vị đến Việt Nam và trình bày các giải pháp xây dựng thành phố thông minh nhưng nhóm giải pháp mà Công ty AIC đưa ra là hoàn chỉnh và phù hợp hơn cả. “Những công việc cần làm ở trong thành phố thông minh không chỉ do một bộ phận chuyên trách hoặc ứng dụng công nghệ duy nhất mà cần một hệ thống tổng thể với nguồn thông tin lớn cho cả thành phố. Trong quá trình xây dựng cần phải suy nghĩ đến quy hoạch tổng thể, bao gồm cả nguồn lực tài chính; kế hoạch đầu tư; quản lý và vận hành các hạng mục trong quá trình xây dựng; thông tin dịch vụ; phân cấp của cơ quan quản lý hành chính nhà nước; vai trò của các tổ chức đoàn thể và huy động nguồn vốn khác nhau, đặc biệt là nguồn vốn xã hội hóa”, Phó viện trưởng Viện chiến lược TT-TT Trần Minh Tuấn khẳng định.

Đối với Đồng Nai, địa phương có tốc độ đô thị hóa vào hạng nhanh nhất cả nước, những năm qua đã bước đầu triển khai một số ứng dụng giao thông thông minh như: giám sát hành trình xe buýt, camera giám sát giao thông, hệ thống điều khiển tín hiệu giao thông, thành lập trung tâm điều hành giao thông tập trung. Đặc biệt, việc giám sát nguồn nước thải thông qua các trạm quan trắc tự động để báo cáo về trung tâm xử lý khi cần thiết, cảnh báo sớm chỉ số gây ô nhiễm đã mang lại kết quả tốt. Các lĩnh vực khác như y tế, giáo dục cũng đang nỗ lực cải thiện.

Mặc dầu vậy, tại Đồng Nai hạ tầng kỹ thuật chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa, năng lực quản trị bao gồm quy hoạch, xây dựng chiến lược còn hạn chế, năng lực công nghệ thấp cả trên phương diện sản xuất lẫn nhân lực. Áp lực về dân số cũng góp phần làm nảy sinh nhiều khó khăn trong vấn đề quản lý và chiến lược phát triển.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh khẳng định, Đồng Nai không nằm ngoài xu hướng xây dựng đô thị thông minh mà thế giới đang theo đuổi. Tuy nhiên để xây dựng được mô hình riêng cho Đồng Nai, phải tính toán đến tình hình thực tế của địa phương. Đây cũng là bài toán khá khó khăn.

Từ các giải pháp mà Công ty AIC và các đối tác quốc tế đang xây dựng, lãnh đạo tỉnh cho biết sẽ cung cấp thêm các thông tin về kinh tế - xã hội và thực trạng quy hoạch, phát triển của địa phương nhằm hoàn thiện chương trình. “Từ nay đến hết quý III-2018, các sở, ngành phải hoàn thành việc cung cấp thông tin cho AIC và các chuyên gia. Sở Kế hoạch - đầu tư làm đầu mối xây dựng lộ trình thực hiện để báo cáo UBND tỉnh. Những vấn đề như giáo dục, y tế, giao thông, hệ thống điều hành của tỉnh, phòng cháy chữa cháy… cần phải được ưu tiên để mô hình đô thị thông minh sớm được triển khai”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh chỉ đạo như trên tại hội nghị ngày 2-8 vừa qua. 

Văn Gia