Giảm chi phí logistics để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đặt yêu cầu như trên tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về logistics ngày 16-4. Thủ tướng cho biết sẽ ban hành Chỉ thị giao trách nhiệm cho các bộ, ngành, địa phương thực hiện các biện pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ logistics, giảm gánh nặng cho nền kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.​

Đối với Đồng Nai, quy hoạch phát triển dịch vụ logistics đến năm 2025 và định hướng sau năm 2030 cũng đang được soạn thảo. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh yêu cầu các sở, ngành sớm rà soát, báo cáo UBND tỉnh ngay trong tháng 4 này.

Tìm cách hạ chi phí logistics

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), chỉ số hiệu quả dịch vụ logistics năm 2016 của Việt Nam đứng thứ 64/160 nước. Tốc độ phát triển bình quân hằng năm của ngành logistics Việt Nam khoảng 14 - 16%. Tuy nhiên, vấn đề đáng quan tâm nhất hiện nay là chi phí logistics của Việt Nam còn ở mức quá cao, tương đương 20,9% so với GDP, trong đó chi phí vận tải chiếm khoảng 59%, gấp đôi so với các nước phát triển. Đặc biệt, nhiều gánh nặng chi phí bất hợp lý đang là rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp, làm giảm tính cạnh tranh của nền kinh tế.

Lý giải vấn đề này, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam Lê Duy Hiệp cho biết, ước tính toàn quốc hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp logistics nhưng quy mô đa số còn nhỏ bé, thậm chí còn cạnh tranh lẫn nhau. Hơn nữa, trong chuỗi logistics, các chi phí thành phần trong vận tải đường bộ quá cao, xăng dầu chiếm khoảng 30 - 35%, phí cầu đường (BOT) chiếm 10 - 15% dẫn đến giá cung cấp dịch vụ tăng. Đó là chưa kể phụ phí tại cảng biển mà chủ tàu container nước ngoài đang thu của chủ hàng Việt Nam; hạn chế về kết cấu hạ tầng cảng biển gắn liền với phương tiện sau cảng, phí sử dụng kết cấu hạ tầng cảng biển, kiểm tra chuyên ngành của cơ quan chức năng…“Hàng ngàn mặt hàng phải qua kiểm tra chuyên ngành, 58% hàng hóa phải qua kiểm tra 2 - 3 lần. Mỗi năm doanh nghiệp phải bỏ ra 28,6 triệu ngày công, với chi phí 14.300 tỷ đồng cho việc kiểm tra chuyên ngành”, ông Hiệp thông tin.

Bốc dỡ hàng tại ICD Tân Cảng - Nhơn Trạch.

TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, thái độ phục vụ của cơ quan nhà nước đối với các doanh nghiệp vẫn chưa tốt. Việc giảm chi phí cho doanh nghiệp, dịch vụ logistics là cần thiết và mang tính chiến lược nhưng nếu các thủ tục hành chính liên quan tới từng khâu không được giảm tải thì khó mà thực hiện được. “Cắt giảm các thủ tục hành chính là rất khó bởi đơn vị nào cũng nêu lý do cần thiết phải giữ lại”, TS. Nguyễn Đình Cung nhận định.

Đánh giá Việt Nam là nước có tiềm năng về dịch vụ logistic bởi là nền kinh tế mở nhưng Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc day dứt khi chi phí của logistics còn quá cao ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của doanh nghiệp. Người đứng đầu Chính phủ cho rằng để cắt giảm chi phí logistics cần phải có sự xắn tay và bắt đầu từ các bộ, ngành, trong đó tập trung vào các giải pháp, tháo gỡ các nút thắt về hạ tầng và kết nối hạ tầng. Song song với cải thiện hạ tầng là giảm tối đa các thủ tục hành chính. “Hầu hết các khâu của logistics, những vướng mắc về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí bất hợp lý, không chính thức đều chậm được xóa bỏ gây áp lực tăng chi phí tổng thể logistics. Sắp tới, Chính phủ sẽ ban hành chỉ thị để phát triển logistics Việt Nam ngang tầm khu vực và thế giới ”, Thủ tướng chỉ đạo.

Đồng Nai rà soát lại quy hoạch logistics

Đồng Nai là địa phương nằm trong vùng trọng điểm logistics cả nước nên thị trường dịch vụ logistics từ lâu đã khá sôi động. Quy hoạch hệ thống trung tâm logistics ở Đồng Nai đến năm 2025 tầm nhìn  sau 2030 cũng đang được thực hiện. Theo đó, sẽ có các trung tâm logistics cấp tỉnh, cấp vùng, thậm chí cấp quốc gia tại các khu vực Biên Hòa, Trảng Bom, Long Thành và Nhơn Trạch.

Hiện Đồng Nai đã xây dựng các trung tâm thông quan nội địa (ICD) cho hàng hóa tại Tân cảng Nhơn Trạch, Tân cảng Long Bình, Công ty CP dịch vụ cảng Đồng Nai… Theo quy hoạch, từ năm 2021 - 2030 trên địa bàn tỉnh sẽ xây dựng thêm ICD Cảng Phước An, ICD Thái Bình Shoes Tân Vạn và ICD Cảng hàng không quốc tế Long Thành để phục vụ nhu cầu lưu trữ, bảo quản cũng như thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng, đặc biệt là giao thông đường bộ đang được hoàn thiện với mạng lưới đường cao tốc, đường quốc lộ, đường sông, các cảng… sẽ hạn chế thấp nhất tình trạng thiếu kết nối hay ùn tắc giao thông.

Để thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phát triển logistics, Đồng Nai sẽ rà soát lại quy hoạch hạ tầng dịch vụ, tiếp cận những giải pháp tiên tiến nhằm giúp giảm thiểu thời gian lưu thông hàng hóa, hạ giá thành chuỗi dịch vụ logictics. “Sở Giao thông vận tải và Sở Kế hoạch và Đầu tư rà soát lại quy hoạch logictics, tập trung vào những vị trí trọng điểm cần thực hiện trước. Song song đó, bàn phương án khai thác tốt hơn vận tải đường thủy để chuyển dần phương thức vận tải đường bộ sang đường thủy do chi phí  vận tải đường bộ cao hơn. Những nội dung trên phải được hoàn thành trong tháng 4 này để báo cáo UBND tỉnh tiếp tục thực hiện”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Vĩnh yêu cầu.

Bộ Giao thông vận tải cắt giảm 372 thủ tục hành chính

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể cho biết sẽ thực hiện rà soát và trình Thủ tướng dự thảo chỉ thị về phát triển logistics cả nước. Riêng về cắt giảm điều kiện kinh doanh trong ngành, Bộ Giao thông vận tải đã rà soát và dự kiến cắt giảm 372 thủ tục, điều kiện kinh doanh (tương đương 61,5%) dù Thủ tướng chỉ yêu cầu cắt giảm 50%.

Văn Gia