Thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Chiều 14-4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương; xem xét, thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; xem xét, thông qua về nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh sự cần thiết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai, với cơ sở chính trị quan trọng là Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 25/3/2026 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về việc đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy định.

Về cơ sở pháp lý, Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ đã định hướng thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trong giai đoạn đến năm 2030, nâng cao vai trò động lực của Đồng Nai trong phát triển vùng Đông Nam Bộ; gắn kết chặt chẽ, hài hòa với Thành phố Hồ Chí Minh trong tạo lập và phát triển không gian kinh tế, đô thị của vùng.

Theo Bộ trưởng Nội vụ, việc thành lập thành phố Đồng Nai và các phường sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền nam và cả nước. Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với Thành phố Hồ Chí Minh, đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế, là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả Vùng Đông Nam Bộ theo Kết luận của Bộ Chính trị.

Về phương án cụ thể, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nêu rõ, Chính phủ đề xuất thành lập 10 phường Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã: Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh thuộc tỉnh Đồng Nai.

Thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 đơn vị hành chính cấp xã (sau khi thành lập 10 phường) của tỉnh Đồng Nai.

Kết quả sau khi thành lập thành phố và 10 phường, thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã (giảm 10 xã, tăng 10 phường); tỷ lệ đô thị hóa 54,10% (2.429.835/4.491.408 người). Cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh (giảm 1 tỉnh, tăng 1 thành phố).

Trụ sở của thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương và 10 phường mới thành lập được giữ nguyên như hiện nay. Về phương án sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và của pháp luật.

Về phương án sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt, giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; đồng thời tỉnh Đồng Nai đã có phương án, lộ trình thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với chính quyền đô thị.

Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã và thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai với các lý do như đã nêu trong Tờ trình và các Đề án của Chính phủ. Việc thành lập thành phố Đồng Nai đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát thành phố Đồng Nai trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai. Việc thành lập 10 phường và thành lập thành phố Đồng Nai không ảnh hưởng đến tên gọi và phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân khu vực hiện có trên địa bàn.

Cho ý kiến tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với các đề xuất theo tờ trình của Chính phủ. Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến lưu ý trong quá trình triển khai xây dựng Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương cần quán triệt 3 nội dung theo yêu cầu của Bộ Chính trị.

Cụ thể là: bảo đảm quốc phòng-an ninh; bảo đảm công bằng, hài hòa trong phát triển vùng, miền, dân tộc, tôn giáo; cùng việc hoàn thiện dự thảo Nghị quyết cần có Chương trình hành động cụ thể để triển khai, rà soát cập nhật Quy hoạch phát triển thành phố mới với tầm nhìn đến 2045 và đến 2065.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và tỉnh Đồng Nai cùng các bộ, cơ quan chức năng đã chuẩn bị hồ sơ trình Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội rất kỹ lưỡng, đầy đủ, đúng thủ tục, quy định của pháp luật, đủ điều kiện để Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét và trình Quốc hội xem xét theo thẩm quyền.

Với 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; đồng thời, thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai (trên cơ sở chuyển nguyên trạng Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai); nhất trí trình Quốc hội thời điểm có hiệu lực của các Nghị quyết là từ 30-4-2026, đúng dịp kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 — 30-4-2026).

Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết cho phép Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng ban hành quyết định phân loại đô thị công nhận Đồng Nai là đô thị loại I để Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chuẩn thành lập thành phố.