Tên miền trên internet cần đăng ký để tránh bị giả mạo
- Thứ hai - 21/04/2025 14:57
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Theo các cơ quan chức năng, cùng với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của thương mại điện tử, những vi phạm pháp luật sở hữu trí tuệ trên internet, vi phạm liên quan đến tên miền ngày càng nhiều và phức tạp.
(CTT - Đồng Nai) - Trong bối cảnh số hóa toàn cầu và sự phát triển mạnh mẽ của internet, Đồng Nai nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nắm vững quy định về quyền sở hữu trí tuệ đối với tên miền. Đây là kiến thức cần thiết để cá nhân, tổ chức quản lý và sử dụng internet tránh các hành vi vi phạm và bị xử phạt.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt cảnh giác với các website, email có đuôi là tên miền quốc tế như .com, .net, .vip, .cc... để phòng ngừa nguy cơ bị lừa đảo trực tuyến. Người dùng có thể tra cứu thông tin website và tên miền qua hệ thống https://tracuutenmien.gov.vn.
Quyền đăng ký tên miền
Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25-12-2024, quy định rõ rằng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" là tên miền cấp cao nhất của quốc gia, và Bộ Khoa học và Công nghệ (trước đây là Bộ Thông tin và Truyền thông) chịu trách nhiệm quản lý và cấp quyền sử dụng đối với tên miền này cũng như các tên miền cấp dưới. Nghị định cũng xác định ".vn" là tài nguyên internet của Việt Nam.
Nghị định 147, tại Điều 9, khẳng định quyền đăng ký tên miền quốc gia ".vn" và tên miền quốc tế cho tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Đồng thời, nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của người đăng ký trong việc đảm bảo tên miền không xâm phạm lợi ích quốc gia, phù hợp với đạo đức và thuần phong mỹ tục, thể hiện tính nghiêm túc tránh gây hiểu nhầm (kể cả khi không dấu), và không trùng với tên cơ quan báo chí.
Nghị định 147, tại khoản 13, Điều 9, quy định về việc tên miền có thể bị tạm ngừng hoạt động trong một số trường hợp cụ thể. Một trong số đó là khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan điều tra hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, căn cứ theo pháp luật về an ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Biện pháp này nhằm mục đích ngăn chặn kịp thời các hành vi sử dụng tên miền gây nguy hại đến an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội theo quy định của pháp luật hiện hành.
Nghị định 147 cũng quy định tên miền có thể bị tạm ngừng hoạt động theo yêu cầu bằng văn bản thực thi quyết định áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính của cơ quan có thẩm quyền về thông tin và truyền thông hoặc thanh tra chuyên ngành khác. Ngoài ra, các trường hợp thông tin đăng ký sử dụng tên miền không chính xác, không xác định được chủ thể, hồ sơ đăng ký không đầy đủ hoặc không chính xác, cũng như việc đăng ký tên miền không đúng quy định về cấu trúc và đối tượng sử dụng, đều có thể dẫn đến việc tên miền bị tạm ngừng hoạt động.
Các hành vi vi phạm liên quan đến tên miền thường xuất hiện dưới hai hình thức chính: xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên internet và cạnh tranh không lành mạnh. Ví dụ điển hình cho hành vi này bao gồm việc sử dụng các trang web giả mạo, có tên miền gần giống với các thương hiệu lớn đã được biết đến.
Chế tài đối với hành vi vi phạm
Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật tỉnh Đồng Nai, luật gia Nguyễn Xuân Thanh, khẳng định tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đều có quyền đăng ký tên miền quốc gia Việt Nam ".vn". Quá trình đăng ký tuân theo nguyên tắc không phân biệt đối xử và ưu tiên xét cấp cho người đăng ký trước. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ như tên miền dành cho đấu giá, tên miền được bảo vệ và tên miền dùng chung, sẽ được xử lý theo quy định pháp luật riêng.
Theo khoản 22, Điều 3 của Nghị định 147, trang thông tin điện tử cá nhân được định nghĩa là trang thông tin do cá nhân thiết lập để cung cấp, trao đổi thông tin cá nhân hoặc các thông tin khác theo quy định của pháp luật. Đồng thời, khoản 2, Điều 24 của cùng nghị định quy định rõ rằng trang thông tin điện tử cá nhân không thuộc trường hợp phải xin cấp phép hoạt động.
Luật gia Nguyễn Xuân Thanh giải thích rằng, điểm khác biệt về cấp phép đối với trang thông tin điện tử cá nhân nằm ở việc trang này chỉ cần giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp nếu có hoạt động cung cấp thông tin tổng hợp. Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý đến khoản 4, Điều 24 Nghị định 147, theo đó mọi trang thông tin điện tử hoạt động tại Việt Nam, bao gồm nhiều loại hình khác nhau, đều có nghĩa vụ pháp lý phải ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật một cách nhanh chóng, chậm nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi có yêu cầu từ các cơ quan chức năng như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an (Cục An ninh mạng), Sở Khoa học và Công nghệ địa phương, và các cơ quan có thẩm quyền liên quan.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt cảnh giác với các website, email có đuôi là tên miền quốc tế như .com, .net, .vip, .cc... để phòng ngừa nguy cơ bị lừa đảo trực tuyến. Người dùng có thể tra cứu thông tin website và tên miền qua hệ thống https://tracuutenmien.gov.vn.
Quyền đăng ký tên miền
Nghị định số 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25-12-2024, quy định rõ rằng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" là tên miền cấp cao nhất của quốc gia, và Bộ Khoa học và Công nghệ (trước đây là Bộ Thông tin và Truyền thông) chịu trách nhiệm quản lý và cấp quyền sử dụng đối với tên miền này cũng như các tên miền cấp dưới. Nghị định cũng xác định ".vn" là tài nguyên internet của Việt Nam.
Nghị định 147, tại Điều 9, khẳng định quyền đăng ký tên miền quốc gia ".vn" và tên miền quốc tế cho tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Đồng thời, nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của người đăng ký trong việc đảm bảo tên miền không xâm phạm lợi ích quốc gia, phù hợp với đạo đức và thuần phong mỹ tục, thể hiện tính nghiêm túc tránh gây hiểu nhầm (kể cả khi không dấu), và không trùng với tên cơ quan báo chí.
Nghị định 147, tại khoản 13, Điều 9, quy định về việc tên miền có thể bị tạm ngừng hoạt động trong một số trường hợp cụ thể. Một trong số đó là khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan điều tra hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, căn cứ theo pháp luật về an ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Biện pháp này nhằm mục đích ngăn chặn kịp thời các hành vi sử dụng tên miền gây nguy hại đến an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội theo quy định của pháp luật hiện hành.
Nghị định 147 cũng quy định tên miền có thể bị tạm ngừng hoạt động theo yêu cầu bằng văn bản thực thi quyết định áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính của cơ quan có thẩm quyền về thông tin và truyền thông hoặc thanh tra chuyên ngành khác. Ngoài ra, các trường hợp thông tin đăng ký sử dụng tên miền không chính xác, không xác định được chủ thể, hồ sơ đăng ký không đầy đủ hoặc không chính xác, cũng như việc đăng ký tên miền không đúng quy định về cấu trúc và đối tượng sử dụng, đều có thể dẫn đến việc tên miền bị tạm ngừng hoạt động.
Các hành vi vi phạm liên quan đến tên miền thường xuất hiện dưới hai hình thức chính: xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên internet và cạnh tranh không lành mạnh. Ví dụ điển hình cho hành vi này bao gồm việc sử dụng các trang web giả mạo, có tên miền gần giống với các thương hiệu lớn đã được biết đến.
Chế tài đối với hành vi vi phạm
Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật tỉnh Đồng Nai, luật gia Nguyễn Xuân Thanh, khẳng định tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đều có quyền đăng ký tên miền quốc gia Việt Nam ".vn". Quá trình đăng ký tuân theo nguyên tắc không phân biệt đối xử và ưu tiên xét cấp cho người đăng ký trước. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ như tên miền dành cho đấu giá, tên miền được bảo vệ và tên miền dùng chung, sẽ được xử lý theo quy định pháp luật riêng.
Theo khoản 22, Điều 3 của Nghị định 147, trang thông tin điện tử cá nhân được định nghĩa là trang thông tin do cá nhân thiết lập để cung cấp, trao đổi thông tin cá nhân hoặc các thông tin khác theo quy định của pháp luật. Đồng thời, khoản 2, Điều 24 của cùng nghị định quy định rõ rằng trang thông tin điện tử cá nhân không thuộc trường hợp phải xin cấp phép hoạt động.
Luật gia Nguyễn Xuân Thanh giải thích rằng, điểm khác biệt về cấp phép đối với trang thông tin điện tử cá nhân nằm ở việc trang này chỉ cần giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp nếu có hoạt động cung cấp thông tin tổng hợp. Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý đến khoản 4, Điều 24 Nghị định 147, theo đó mọi trang thông tin điện tử hoạt động tại Việt Nam, bao gồm nhiều loại hình khác nhau, đều có nghĩa vụ pháp lý phải ngăn chặn và gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật một cách nhanh chóng, chậm nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi có yêu cầu từ các cơ quan chức năng như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an (Cục An ninh mạng), Sở Khoa học và Công nghệ địa phương, và các cơ quan có thẩm quyền liên quan.