Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Quyết liệt nhận diện điểm nghẽn, trợ lực cho tuyến cơ sở

Các đồng chí: Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố; Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; Võ Tấn Đức, Phó Bí thư Thành ủy; Huỳnh Thị Hằng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố; Thái Bảo, Phó Bí thư Thành ủy, Trưởng ban Tổ chức Thành ủy đồng chủ trì hội nghị.

Phát biểu mở đầu phần tham luận tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út đã tập trung phân tích, đánh giá sâu sắc thực trạng thời gian qua; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành mô hình này trong giai đoạn tới.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Út, qua gần 1 năm tổ chức triển khai, hệ thống chính quyền các cấp, đặc biệt là từ cấp tỉnh, cấp thành phố đến các xã, phường cơ bản vận hành khá ổn định. Đây là minh chứng cho thấy chủ trương thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tế, mở ra không gian phát triển lớn hơn. Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy đã giúp chính quyền gần dân hơn, phục vụ nhân dân thuận lợi hơn. Đến thời điểm hiện tại, kết quả triển khai bước đầu là rất đáng ghi nhận.

Đồng chí Nguyễn Văn Út nhấn mạnh: Mặc dù việc sáp nhập tỉnh và chuyển đổi mô hình gặp không ít khó khăn, nhưng đến giờ phút này, thành phố đã có những bước phát triển rất tốt. Những kết quả tích cực trong năm 2025 cho thấy, Đảng bộ và chính quyền thành phố đã hoàn thành hầu hết các chỉ tiêu nghị quyết đề ra, ngay cả khi quý I-2025 là giai đoạn cao điểm chịu tác động từ việc sáp nhập các sở, ngành.

Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế và số thu ngân sách khá tốt. Cụ thể, về tăng trưởng, năm 2025 đạt 9,63%, riêng quý I-2026 đạt 9,76%. Về thu ngân sách, năm 2025 thành phố đạt 103 ngàn tỷ đồng; 5 tháng đầu năm 2026 đạt gần 50% kế hoạch. Những con số này chứng tỏ bộ máy chính quyền về tổng thể đang vận hành rất tốt, bảo đảm các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch UBND thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận một thực tế, đó là mô hình chính quyền địa phương 2 cấp rất mới và thời gian chuyển giao quá nhanh. Do đó, quá trình vận hành tại cơ sở không tránh khỏi những khó khăn, lúng túng. Thẩm quyền, chức năng giao cho cấp xã, phường rất lớn, trong khi tổ chức và con người đều mới nên việc thực hiện còn nhiều bất cập.

Chủ tịch UBND thành phố cũng chỉ ra một số hạn chế cốt lõi trong công tác cán bộ. Đó là tình trạng vừa thừa, vừa thiếu: Bộ máy cơ sở hiện đáp ứng đủ về mặt định biên số lượng nhưng lại thiếu hụt nguồn cán bộ điều động chất lượng cao. Nhiều cán bộ lãnh đạo chưa am hiểu sâu sát công việc địa phương, dẫn đến năng lực điều hành còn hạn chế.

Tại một số địa phương, cán bộ lãnh đạo, đặc biệt là Chủ tịch UBND một số xã, phường còn tâm lý sợ sai, không dám làm, không dám quyết định, thiếu xác định trách nhiệm cá nhân. Cùng với đó, khi chuyển giao về xã, do áp lực công việc quá lớn và để tránh rủi ro pháp lý, một số cán bộ đã chủ động xin nghỉ việc ngay khi vừa nhận nhiệm vụ. Mặt khác, năng lực điều hành của một bộ phận cán bộ còn yếu, chưa đáp ứng được sự quyết liệt mà công việc đòi hỏi.

Đồng chí Nguyễn Văn Út cho biết: Để khắc phục các tồn tại nêu trên, thời gian qua, Ban Thường vụ Thành ủy đã tập trung chỉ đạo rất quyết liệt. Hoạt động của Ban Thường vụ được thực hiện với tinh thần khẩn trương, tăng tốc; các cuộc họp thường kỳ hàng tuần đều ưu tiên thảo luận về công tác cán bộ và việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thành phố đã và đang rà soát kỹ lưỡng từng xã, phường để phân loại nơi nào làm tốt, nơi nào chưa tốt để kịp thời củng cố, kiện toàn các tổ chức cơ sở Đảng cũng như các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Đồng thời, UBND thành phố đã phối hợp cùng các sở, ngành liên quan liên tục tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để hỗ trợ anh em cấp cơ sở sớm ổn định, bắt nhịp với công việc.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út nhấn mạnh: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu vận hành chắc chắn sẽ gặp khó khăn khi các văn bản quy phạm, nghị định, thông tư hướng dẫn của Trung ương chưa thực sự hoàn thiện hay kịp thời. Tuy nhiên, Ban Thường vụ Thành ủy và UBND thành phố khẳng định luôn là chỗ dựa vững chãi nhất cho cấp ủy, chính quyền cơ sở. Mọi vấn đề bức xúc, trọng tâm tại địa phương sẽ luôn được lãnh đạo thành phố tập trung chỉ đạo, giải quyết xuyên suốt. Đồng thời đề nghị cán bộ các xã, phường cần giải tỏa áp lực tâm lý, yên tâm công tác và quyết liệt hơn nữa trong hành động.