Xuất khẩu nông sản gồng mình vượt khó

​Thời gian qua, việc xuất khẩu nông sản, đặc biệt là trái cây tươi gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid - 19. Không chỉ nông dân mà doanh nghiệp chế biến nông sản cũng điêu đứng vì sản phẩm gặp khó trong xuất khẩu.

 Đồng Nai hiện có nhiều loại cây ăn trái chủ lực với diện tích thuộc tốp đầu cả nước như: chuối hơn 10 ngàn ha, xoài gần 12 ngàn, sầu riêng gần 7 ngàn ha…Trong đó, 60-80% các loại cây ăn trái trên xuất khẩu tươi sang thị trường Trung Quốc. Cao điểm thu hoạch của các loại cây ăn trái trên từ tháng 4 đến tháng 8 hàng năm.

Từ sau Tết Nguyên đán 2020 đến nay, nhiều loại trái cây xuất khẩu như: mít, xoài, thanh long…thường đứng ở mức giá thấp vì gặp khó khăn trong xuất khẩu vì ảnh hưởng của dịch Covid - 19. Trong đó, thiệt hại nặng nề nhất là nông dân trồng xoài vì nhiều vùng rộ vụ thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 4, giai đoạn Trung Quốc thường đóng cửa khẩu không nhập hàng vì ảnh hưởng của dịch Covid - 19.

  Ông Nguyễn Thế Bảo, Giám đốc Hợp tác xã xoài Suối Lớn (xã Xuân Hưng, H.Xuân Lộc) xót xa, xoài vùng này rộ vụ thu hoạch vào cuối tháng 3, đầu tháng tư đúng thời điểm Trung Quốc tạm đóng cửa khẩu vì dịch Covid - 19 bùng phát. Theo đó, nhiều nhà vườn để xoài chín rụng đầy vườn vì không có thương lái thu mua do không xuất khẩu được, nhu cầu tiêu thụ tại thị trường trong nước cũng giảm mạnh. Ông Bảo xót xa: “Nhiều nông dân trắng tay trong vụ thu hoạch này. Hiện Trung Quốc mở cửa nhập hàng trở lại nhưng nguồn xoài các nơi vẫn dồi dào nên giá bán ra vẫn đứng ở mức thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây”. Cụ thể, giá xoài cát Hòa Lộc cùng thời điểm này năm ngoái bán tại vườn trên dưới 50 ngàn đồng/kg thì hiện chỉ còn khoảng 10 ngàn đồng/kg; xoài Thái, Đài Loan còn 4-5 ngàn đồng/kg, xoài ba mùa mưa còn 1,5 - 1,8 ngàn đồng/kg. 

Vụ thu hoạch năm nay, giá hạt điều cũng thấp kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây với mức từ 16-18 ngàn đồng/kg khiến nông dân trồng điều phải bù lỗ dù sau cả năm chờ thu hoạch. Chủ một doanh nghiệp chế biến điều tại xã Xuân Trường (H. Xuân Lộc) cho biết từ sau Tết Nguyên đán 2020, doanh nghiệp đã tạm đóng cửa ngừng hoạt động vì không cầm cự được trước khó khăn. Theo chủ doanh nghiệp này, suốt thời gian qua, ngành chế biến, xuất khẩu điều gặp quá nhiều khó khăn. Cả năm qua, doanh nghiệp hầu như không có lợi nhuận, nhiều đợt thua lỗ vì giá điều xuất khẩu giảm mạnh, đơn hàng ngày càng ít. Nguyên nhân doanh nghiệp này ngưng hoạt động cũng vì từ đầu năm 2020 hầu như không có đơn hàng xuất khẩu, tiêu thụ tại thị trường nội địa cũng giảm sút.

Kỳ vọng thị trường xuất khẩu nông sản sẽ khởi sắc khi dịch Covid - 19 được kiểm soát, ông Phạm Thanh Đồng, Giám đốc HTX thương mại, dịch vụ, nông nghiệp Quyết Tiến (xã Xuân Mỹ, H.Cẩm Mỹ) chia sẻ, thời gian gần đây, hoạt động giao thương với Trung Quốc đã có dấu hiệu khởi sắc, thương lái bắt đầu thu mua lại nhiều mặt hàng trái cây như: chuối, xoài, thanh long...để xuất khẩu. Ông Phạm Thanh Đồng cho lời khuyên, hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc hiện nay đang dần hồi phục, nhu cầu về mặt hàng thực phẩm, trong đó có trái cây tươi của thị trường này rất lớn. Tuy nhiên, xuất khẩu bằng đường tiểu ngạch vẫn đang bị siết chặt và dễ dàng bị đóng cửa. “Doanh nghiệp, thương lái nên đầu tư để chuyển sang xuất khẩu chính ngạch qua các cửa khẩu bằng đường biển sẽ ít rủi ro bị đóng cửa khẩu như các tuyến đường bộ” - ông Đồng nói.

Cùng quan điểm, ông Phạm Văn Tuấn, chủ Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Sang (xã Tây Hòa, H.Trảng Bom) hoạt động trong lĩnh vực chế biến và xuất khẩu hạt điều chia sẻ, các doanh nghiệp trong ngành chế biến hạt điều đều gặp khó khăn nhưng vẫn nỗ lực duy trì sản xuất chờ thị trường xuất khẩu khởi động trở lại. “Doanh nghiệp vẫn cố gắng mua điều cho nông dân nhưng khó khăn lớn nhất hiện nay là về nguồn vốn. Mong Nhà nước có chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi để duy trì hoạt động” - ông Tuấn nói.