Xử lý nghiêm những đơn vị chây ỳ nợ bảo hiểm xã hội

​Tính đến cuối tháng 10-2020, tổng số nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong toàn tỉnh là 723 tỷ đồng, chiếm 3,1% kế hoạch thu do BHXH Việt Nam giao, tăng 227,5 tỷ đồng so với cuối năm 2019.

Cơ quan chức năng (trái) làm việc với đại diện một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh về tình hình đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Nhiều đơn vị lợi dụng dịch Covid-19 để nợ đóng

Trong tổng số tiền nợ 723 tỷ đồng có 489,5 tỷ đồng là nợ BHXH, 126,6 tỷ đồng nợ BHYT, 22,6 tỷ đồng nợ BHTN và 84,2 tỷ đồng nợ lãi. Có gần 800 đơn vị, doanh nghiệp nợ từ 3 đến dưới 6 tháng với tổng số tiền hơn 54 tỷ đồng, gần 600 đơn vị nợ từ 6 đến dưới 12 tháng với số tiền trên 85 tỷ đồng.

Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình hình nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN gia tăng, lãnh đạo BHXH tỉnh cho rằng, ngoài một số doanh nghiệp, đơn vị thực sự khó khăn, chưa có khả năng đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động còn phải kể đến trách nhiệm của nhiều chủ doanh nghiệp, người sử dụng lao động đối với người lao động chưa cao. Nhiều đơn vị, doanh nghiệp chây ỳ cố tình không đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Đặc biệt, một lý do khác cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác thu hồi nợ BHXH trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua là do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 từ đầu năm 2020 đến nay. Do dịch bệnh bùng phát mạnh trên thế giới, nhiều doanh nghiệp, đơn vị không xuất được hàng hóa, không nhập được nguyên vật liệu sản xuất nên doanh thu sụt giảm, phải thu hẹp quy mô sản xuất. Thậm chí, có nhiều doanh nghiệp quá khó khăn buộc phải phá sản. Vì thế, việc thu hồi nợ BHXH và truy đóng BHXH, BHYT, BHTN đối với nhiều doanh nghiệp, đơn vị không đạt được như mong muốn.

Giám đốc BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết, thực hiện chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, BHXH tỉnh đã xét duyệt danh sách 72 đơn vị đủ điều kiện được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất với số tiền gần 40 tỷ đồng. Đây là số tiền nợ được nhà nước cho phép. Số tiền nợ còn lại là của các đơn vị, doanh nghiệp khác trên địa bàn.

Tăng cường thanh, kiểm tra

Lãnh đạo BHXH tỉnh cho biết, nhằm thu hồi và xử lý nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN, thời gian qua, ngoài việc chủ động tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo công tác BHXH, BHYT trên địa bàn, BHXH tỉnh đã chủ động, phối hợp tổ chức các đoàn thanh, kiểm tra, trực tiếp đến các đơn vị, doanh nghiệp để đôn đốc đóng, trả nợ đúng hạn, đặc biệt là những doanh nghiệp, đơn vị nợ số tiền lớn trong thời gian dài. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT cho người  lao động, chủ sử dụng lao động nhằm nâng cao ý thức chấp hành, nhận thức đầy đủ về quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Riêng trong tháng 10-2020, BHXH tỉnh đã thực hiện 66 cuộc thanh tra, kiểm tra, nâng tổng số cuộc thanh, kiểm tra liên quan đến BHXH, BHYT từ đầu năm đến nay lên 147 cuộc. Trong đó có 32 cuộc thanh, kiểm tra đột xuất.

Qua thanh, kiểm tra trong tháng, các lực lượng chức năng đã yêu cầu các đơn vị thực hiện truy đóng BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp đối với 18 người lao động do chưa đóng, đóng thiếu so với quy định số tiền 138,7 triệu đồng; yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH số tiền 1,8 triệu đồng, thu hồi về quỹ BHYT số tiền 574,1 triệu đồng. Kết quả, đã thu hồi được số tiền 485,8 triệu đồng.

Nhằm răn đe các đơn vị, doanh nghiệp cố tình chây ỳ nợ đóng BHXH, BHYT…, trong tháng 10-2020, Cấp có thẩm quyền cũng đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền trên 165,7 triệu đồng đối với các đơn vị vi phạm. Tổng cộng từ đầu năm đến nay, cơ quan BHXH tỉnh đã ban hành 10 quyết định xử phạt đối với các đơn vị, doanh nghiệp với số tiền trên 965 triệu đồng. Trong đó, các đơn vị đã đóng phạt số tiền hơn 651 triệu đồng.

Ngoài các giải pháp trên, từ nay đến cuối năm, BHXH tỉnh sẽ khai thác triệt để dữ liệu từ cơ quan Thuế, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, đơn vị liên quan như Sở LĐ-TBXH, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, LĐLĐ tỉnh… rà soát, tổ chức thanh, kiểm tra. Nếu phát hiện những đơn vị, doanh nghiệp nào có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, BHXH tỉnh sẽ hoàn chỉnh hồ sơ, gửi các cơ quan chức năng đề nghị xem xét, khởi tố theo quy định. BHXH tỉnh phấn đấu sẽ giảm tỷ lệ nợ đọng BHXH trên địa bàn tỉnh xuống còn 1,45% số tiền phải thu trong thời gian tới.

Được biết, trong tháng 10-2020, các đơn vị, doanh nghiệp sử dụng lao động đã khắc phục nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN số tiền hơn 9,5 tỷ đồng, nâng tổng số tiền thu hồi nợ đọng từ đầu năm đến nay lên trên 64 tỷ đồng.

Bảo Ngọc