Xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia: Cách làm hay để “giữ chuẩn”

Xây dựng trường chuẩn quốc gia là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục. Đây cũng là cơ sở để các trường thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần của Nghị quyết 29. Thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh đã rất nỗ lực trong việc nâng cao tỷ lệ các trường học đạt chuẩn, đồng thời tránh tình trạng “rớt chuẩn” ở những trường đã đạt chuẩn trước đó.​

Có lộ trình cụ thể

Tháng 10-2015, UBND huyện Vĩnh Cửu đã ban hành đề án “Xây dựng trường chuẩn cấp quốc gia trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu, giai đoạn 2015 - 2020”. Đề án nêu rõ lộ trình xây dựng trường chuẩn quốc gia cụ thể đối với từng trường, bao gồm việc đầu tư xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, đội ngũ giáo viên… Đề án này đã được HĐND huyện thông qua. Nhờ đó, công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia có nhiều thuận lợi.

Trong công tác chỉ đạo, Phòng GD-ĐT huyện bám chặt vào 5 tiêu chí của trường học đạt chuẩn và duy trì trường chuẩn quốc gia để hướng dẫn, chỉ đạo các trường thực hiện. Về công tác quản lý, Phòng GD-ĐT đề nghị các trường thực hiện tốt chủ đề năm học. Bản thân các trường cũng phải tự lên kế hoạch cụ thể về lộ trình xây dựng trường chuẩn quốc gia và thực hiện theo kế hoạch. Về cơ sở vật chất, Phòng GD-ĐT huyện Vĩnh Cửu huy động mọi nguồn lực để bổ sung, mua sắm trang thiết bị,  nhất là việc mở rộng khuôn viên trường học, lập quy hoạch sử dụng đất cho các trường… Phòng GD-ĐT huyện Vĩnh Cửu cũng rất chú trọng công tác xã hội hóa giáo dục. Ngoài việc huy động nguồn lực góp sức vào xây dựng, sửa chữa trường, lớp học; địa phương này còn vận động các mạnh thường quân tham gia công tác khuyến học, khuyến tài nhằm duy trì sĩ số học sinh và đảm bảo chất lượng giáo dục của địa phương.

 
Trường mầm non An Lộc, một trong các trường mầm non đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn TX. Long Khánh.

Thời điểm xây dựng đề án, toàn huyện Vĩnh Cửu có 18/40 trường học đạt chuẩn quốc gia (chiếm tỷ lệ 45%). Sau 3 năm, hiện nay, toàn huyện đã có 32/41 trường đạt chuẩn, chiếm tỷ lệ 78%. Huyện Vĩnh Cửu đang phấn đấu để 9 trường học còn lại sớm được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Ngoài ra, theo Nghị quyết của Đảng bộ huyện, Phòng GD-ĐT huyện còn xây dựng Trường tiểu học Tân Triều đạt chuẩn quốc gia mức độ 2.

“Trong quá trình tổ chức, chuẩn bị “tái chuẩn”, chúng tôi định hướng cụ thể hằng năm xem trường nào sẽ công nhận tái chuẩn để đề xuất UBND huyện cho đầu tư sửa chữa nhỏ hoặc mua sắm trang thiết bị. Đối với bậc THCS, cứ 2,5 năm chúng tôi tiến hành kiểm tra giữa kỳ. Đồng thời, các trường phải tiến hành tự kiểm tra, đánh giá, sau đó sẽ trình cấp tỉnh kiểm tra để công nhận tái chuẩn khi đủ 5 năm”, Trưởng phòng GD-ĐT huyện Vĩnh Cửu Đặng Kim Tòng cho hay.

Nỗ lực “giữ chuẩn”

Theo quy định, thời hạn công nhận trường chuẩn quốc gia là 5 năm kể từ ngày ký quyết định. Sau khi hết thời hạn, các trường tự đánh giá, trình các cấp theo thẩm quyền để được kiểm tra công nhận lại. Tuy nhiên, nếu việc phấn đấu xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia đã khó thì việc giữ chuẩn lại càng khó hơn. Thực tế đã có không ít trường chuẩn quốc gia được công nhận, nhưng tiến hành đánh giá sau 5 năm đã bị “rớt chuẩn”. Lý do là nhiều trường bị “vướng” các tiêu chí, nhất là gặp khó về tài chính, về quỹ đất, về cơ sở vật chất và khó đảm bảo chuẩn sĩ số học sinh/lớp học đối với những vùng có tốc độ dân số gia tăng nhanh.

Trước đây, theo Thông tư 32 về xây dựng trường chuẩn quốc gia, đối với chuẩn phòng học, trường phải có ít nhất 20% học sinh được học 2 buổi/ngày. Tuy nhiên, theo Thông tư 59 thì yêu cầu tỷ lệ này phải đạt ít nhất 50%. Điều này có nghĩa là các trường phải được đầu tư thêm nhiều phòng học nữa. Đối với những trường có quỹ đất ít mà sĩ số học sinh không ngừng tăng lên thì việc đảm bảo tiêu chuẩn này càng trở nên khó khăn hơn. Mặc dù vậy, một số địa phương vẫn làm rất tốt công tác duy trì trường chuẩn quốc gia, điển hình là TX. Long Khánh.

Năm 2017, Trường tiểu học Kim Đồng (TX. Long Khánh) được công nhận trường chuẩn quốc gia lần thứ 3. Trường tiểu học Kim Đồng từ lâu vẫn được coi là “trường điểm” ở TX. Long Khánh nên việc “giữ chuẩn” được trong suốt thời gian dài như trên là điều không dễ dàng. Tuy nhiên, nhờ có cách làm hay, Phòng GD-ĐT thị xã Long Khánh không chỉ giúp cho nhiều trường học duy trì được chuẩn quốc gia mà còn liên tục có thêm nhiều trường “lọt” vào danh sách này dù các tiêu chí để công nhận và tái công nhận trường chuẩn càng về sau càng khắt khe hơn trước.

Để làm được điều này, Phòng GD-ĐT TX. Long Khánh tập trung chỉ đạo thực hiện tốt các công tác: xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, xây dựng đội ngũ giáo viên… theo hướng dàn đều cho các trường trên địa bàn. Nhờ điều kiện dạy học được đảm bảo và chất lượng đội ngũ giáo viên tương đối đồng đều nên ít xảy ra tình trạng phụ huynh “chạy trường, chạy lớp” để con được học “trường điểm” ở khu vực trung tâm. Các trường chuẩn quốc gia “rải đều” trên địa bàn thị xã nên không tạo áp lực cho khu vực nội ô. Điều này đã giải quyết được một trong 2 khó khăn nhất trong công tác giữ chuẩn quốc gia là đảm bảo tiêu chuẩn về sĩ số học sinh/lớp.

TX. Long Khánh có gần 40 giáo viên tiếng Anh. Số giáo viên này được phân bổ đều cho 20 trường tiểu học trên địa bàn. Về đội ngũ giáo viên nói chung, bên cạnh việc tổ chức tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ trong dịp hè, Phòng GD-ĐT TX. Long Khánh cũng thường xuyên luân chuyển, điều động để đảm bảo tỷ lệ độ tuổi trung bình bằng nhau. Qua các hội thi giáo viên dạy giỏi, tỷ lệ đạt của các trường ở trung tâm và ngoài trung tâm không quá chênh lệch.

Không chỉ công bằng về đội ngũ giáo viên, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cũng được địa phương này chú trọng đầu tư đồng đều cho tất cả các trường. Theo đó, các trường ở khu vực vùng sâu, vùng xa cũng được đầu tư tương đương với các trường ở khu vực trung tâm.

Tính đến nay, toàn thị xã có 12/20 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia (chiếm 60%). Trong năm 2018, sẽ có thêm 2 trường được công nhận đạt chuẩn, nâng tỷ lệ lên 78%. Ở bậc học mầm non, toàn thị xã hiện có 21 trường gồm 18 trường công lập và 2 trường ngoài công lập. Sau quá trình phấn đấu, đến nay, thị xã đã có 11 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt tỷ lệ hơn 60%, đứng thứ hai trong tỉnh.

Tính đến thời điểm tháng 11-2017, toàn tỉnh có 107/225 trường mầm non công lập được công nhận đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 47,6%; có 120/298 trường tiểu học công lập được công nhận đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 40,3%; có 89/174 trường THCS được công nhận đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 51,15%. Theo ghi nhận của Sở GD-ĐT, huyện Vĩnh Cửu, huyện Xuân Lộc, huyện Cẩm Mỹ và TX. Long Khánh là những đơn vị thực hiện tốt công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia.

Được biết, trong tháng 6-2018, Sở GD-ĐT tỉnh sẽ có báo cáo tổng kết 20 công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia trên địa bàn tỉnh. Đây là dịp để ngành GD-ĐT rà soát, đánh giá lại những thành tựu trong công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia. Đồng thời nhìn nhận rõ về những hạn chế để thực hiện tốt hơn công tác này trong thời gian tới.

H.Yến