TS Lê Hoàng Thế, Giám đốc Công ty TNHH Hệ sinh thái The Vos: Mong muốn người dân có thu nhập cao hơn từ rừng

Tại Đồng Nai, Công ty TNHH Hệ sinh thái The Vos đang triển khai thực hiện dự án Trồng nấm linh chi dưới tán rừng ở H.Xuân Lộc với diện tích ban đầu lên đến hàng trăm ha.

- Rừng trồng của chúng ta chưa đủ chất lượng và chỉ có loại cây keo lai (Acacia Hybrid) là chủ lực cho rừng trồng nên nguyên liệu gỗ cho chế biến mới chỉ đạt 10%.

Không xây dựng được chuỗi, thiếu liên kết, thiếu vốn, trồng rừng thiếu chứng chỉ FSC-FM quốc tế dành cho các đơn vị trồng và khai thác rừng nên hội nhập rất khó. Trồng rừng có chứng chỉ rừng FSC-FM và sản xuất có định hướng: biết bán nơi đâu và ai mua chính là hướng đi lâu dài mà ngành lâm nghiệp, sản xuất gỗ cần hướng tới. Điều quan trọng là phải nâng cao nhận thức của chủ thể quản lý rừng trồng sản xuất.

- Nhà nước cần khuyến khích người dân trồng rừng gỗ lớn bằng cách kéo dài thời gian thu hoạch từ 5 năm lên 8 năm. Giải quyết sinh kế trong thời gian chờ gỗ lớn bằng cách trồng nấm thảo dược dưới tán cây, người dân có thêm thu nhập trong thời gian chờ gỗ lớn là một giải pháp.

Riêng đối với hệ sinh thái The VOS của chúng tôi (đang triển khai) thì không có khái niệm về khai thác rừng mà là thu hoạch từ rừng trồng vào thời điểm nào thích hợp nhất. Chuỗi giá trị lâm sản từ cây giống - trồng trọt - khai thác - chế biến tinh (đến người tiêu dùng) hướng đến mục tiêu phải làm sao cho giá trị của cây rừng trồng đạt hiệu quả 90-95% và có lợi nhất cho người trồng rừng.

Hiện chúng tôi đã triển khai hoạt động ở nhiều địa phương như: Đồng Nai, Hà Giang, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông, Bảo Lộc, Đồng Tháp, Kiên Giang. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái The Vos để người dân, doanh nghiệp cùng hưởng lợi từ rừng.

- Ở Đồng Nai, chúng tôi thành lập Công ty TNHH Lâm nông nghiệp vi sinh Vos Harvest để tập trung vào lâm nông nghiệp vi sinh. Kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp tái sinh, sản phẩm lâm nông nghiệp hữu cơ (Organic, Global Gap, FSC-FM); đồng thời hướng vào lĩnh vực phát triển bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu cũng như chuyển đổi số các hoạt động trồng trọt, trí tuệ nhân tạo.

Bước đầu tiên, công ty đang phối hợp với địa phương trồng nấm linh chi dưới tán rừng gỗ trồng để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Rừng trồng của địa phương chủ yếu là keo lai, sau 5 năm có thể khai thác, nhưng như vậy chất lượng gỗ sẽ thấp, nếu khai thác từ năm thứ 8 trở đi, giá trị gỗ sẽ cao hơn nhiều. Trong thời gian chờ, người dân kiếm thu nhập ở đâu để bảo vệ rừng? Giải pháp trồng nấm linh chi dưới tán rừng keo lai có thể giải quyết vấn đề trên.

- Trước mắt, chúng tôi sẽ hợp tác với Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc triển khai đầu tư dự án trồng nấm linh chi dưới tán rừng keo lai với quy mô ban đầu khoảng 230ha. Các hộ dân tham gia chương trình sẽ được doanh nghiệp hỗ trợ về giống nấm, chuyển giao kỹ thuật canh tác và bao tiêu sản phẩm… Nấm linh chi trồng dưới tán rừng của chúng tôi đã được cấp giấy chứng nhận cho ra dược liệu cao hơn từ 1,5-2 lần so với nấm linh chi cùng loại ở một số nước trên thế giới.

Dự kiến, doanh thu từ nấm linh chi trồng dưới tán rừng trong 8 tháng đạt khoảng 200 triệu đồng/ha, lợi nhuận 70 triệu đồng/ha. Điều này vừa giải được bài toán sinh kế cho người trồng rừng và mang lại nhiều lợi ích thiết thực về kinh tế, môi trường, giúp công tác quản lý, phát triển rừng bền vững hơn.

 * Triển khai trồng nấm linh chi dưới tán rừng trên diện tích lớn tại nhiều tỉnh, thành, doanh nghiệp đã có kế hoạch cụ thể nào về việc tiêu thụ sản phẩm? 

 - Sản xuất gì? Bán nơi nào? Bán cho ai? Bài toán này chúng tôi đã đặt ra từ lúc khởi động việc trồng nấm thảo dược Ganoderma Lucidum từ tháng 1-2018. Quy trình sản xuất từ phòng thí nghiệm đến sản phẩm đầu cuối được quản lý bằng học thuật Blockchain và QRcode cho phép chúng tôi tính toán cân đối cung cầu và sản phẩm của chúng tôi sẽ tham gia thị phần nấm Ganoderma Lucidum quốc tế vào năm 2025.

Xin cảm ơn ông!