Tiếp tục đổi mới, phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn mới

Đánh giá kết quả 20 năm thực hiện Nghị quyết 13 và 10 năm thực hiện Luật Hợp tác xã năm 2012, hiện cả nước có hơn 18,3 ngàn HTX nông nghiệp và 79 Liên hiệp HTX nông nghiệp với trên 3,2 triệu thành viên. Tổng vốn hoạt động của các HTX trên 29,4 ngàn tỷ đồng. Vốn bình quân của 1 HTX khoảng 1,6 tỷ đồng, doanh thu bình quân 1 HTX năm 2020 đạt 2,4 tỷ đồng, tăng 3,3 lần so với năm 2011. Các HTX Nông nghiệp tạo việc làm thường xuyên cho trên 550 ngàn lao động; thu nhập bình quân của lao động thường xuyên đạt 40,5 triệu đồng/năm. HTX đã trở thành trụ cột để thực hiện các mục tiêu cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn; có trên 2,2 ngàn HTX ứng dựng công nghệ cao, công nghệ số trong sản xuất.  

Tuy nhiên, trong thực tế, số lượng HTX có tăng nhanh nhưng quy mô của từng HTX vẫn nhỏ, số HTX hoạt động có hiệu quả còn thấp, thiếu bền vững; khả năng liên kết với doanh nghiệp để thực hiện các dịch vụ sơ chế, chế biến và tiêu thụ nông sản cho nông dân chưa nhiều.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cho biết, quan điểm phát triển của Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, thời gian tới, HTX và thành viên của HTX vẫn là trung tâm hỗ trợ chính sách và huy động nguồn lực cộng đồng để hợp tác xã tổ chức lại sản xuất trong điều kiện mới. Để hợp tác xã đủ sức hoạt động, các địa phương cần tạo cơ chế để HTX phát huy nội lực, nhất là nguồn nhân lực, tạo ra nguồn vốn từ nội lực, vốn liên doanh, liên kết. Cần có giải pháp để thu hút được nhiều thành viên tham gia, nâng cao kiến thức thị trường, quản trị HTX, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm đảm bảo các dịch vụ cho các thành viên mới hoạt động hiệu quả. Xây dựng HTX theo mô hình đa dịch vụ, không chỉ sản xuất nông nghiệp như trồng rau, chăn nuôi… mà hợp tác xã nông nghiệp còn phải cung ứng theo chuỗi giá trị.

Từ kết quả triển khai thực hiện nghị quyết 13, Luật HTX năm 2012 và bài học kinh nghiệm rút ra được, Hội nghị đề nghị Trung ương, Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu qủa kinh tế tập thể làm cơ sở cho việc sửa đổi Luật HTX và xây dựng các cơ chế phù hợp với đặc thù của Kinh tế tập thể và HTX trong tình hình mới. Chính phủ sớm ban hành nghị định, nghị quyết riêng về phát triển HTX nông nghiệp giúp các HTX tăng cường liên kết, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông sản, qua đó nâng cao thu nhập đời sống thành viên HTX, cũng như hộ nông dân. Điều quan trọng là phải có cách nhìn mới về vị trí, vai trò của kinh tế tập thể và HTX trong tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất lớn, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đóng góp tích cực hơn trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo mục tiêu chung nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.