Thưởng tết và sự sẻ chia

​Những ngày qua, phát huy vai trò đại diện cho người lao động (NLĐ) và “cầu nối” giữa NLĐ và doanh nghiệp, tổ chức Công đoàn tại cơ sở đã và đang chủ động, tích cực thương thảo với Ban giám đốc công ty nhằm xây dựng những phương án nâng lương, thưởng Tết hài hòa và thuận tình nhất giữa NLĐ và doanh nghiệp trong bối cảnh doanh nghiệp phải trải qua một năm đầy khó khăn do dịch Covid-19.

Theo ghi nhận thực tế, dù vẫn mong chờ, hy vọng có được một mức thưởng cao để có điều kiện cải thiện chi tiêu dịp Tết, song thấu hiểu những khó khăn mà dịch bệnh Covid-19 tác động đến doanh nghiệp nơi mình làm việc trong năm qua, nên khi biết mức thưởng tết có phần thấp hơn so với những năm trước đó, nhiều NLĐ vẫn bày tỏ sự chia sẻ.

Chị Đặng Thị Luyến, nhân viên văn phòng Công ty TNHH Marshall Amplification Việt Nam (Khu công nghiện Nhơn Trạch 2) cho biết, vừa qua, công ty chị thông báo rộng rãi đến toàn bộ NLĐ về việc nâng lương, thưởng tết cho NLĐ. Sau khi nghe thông báo này, thực lòng tôi cũng có chút buồn nhưng hơn hết vẫn cảm thấy tin tưởng, hài lòng với nơi mình gắn bó. “Chút buồn đó là do so với năm trước, mức nâng lương bị giảm từ 6% xuống 3%, công ty cũng không có tiệc tất niên cho công nhân. Nhưng cảm giác tin tưởng và hài lòng là bởi, ở vị trí công việc của mình, tôi có điều kiện được nắm rất rõ về tình hình sản xuất, kinh doanh của công ty năm qua khó khăn hơn năm trước như thế nào và công ty đã nỗ lực vượt khó ra sao” - chị Luyến nói.

Chị Luyến cho hay, Công ty TNHH Marshall Amplification Việt Nam có công ty mẹ ở Anh. Năm qua do dịch bệnh, công ty mẹ bị ảnh hưởng nặng nề, buộc phải cắt giảm hầu hết lao động, chỉ còn một số nhân viên văn phòng làm việc tại nhà. “May mắn, công ty ở Việt Nam với nỗ lực phòng, chống dịch bệnh của Trung ương, của tỉnh và sự chủ động tích cực sáng tạo đã tìm cách vượt qua được khó khăn. NLĐ vẫn được đảm bảo việc làm, Tết này vẫn có 1 tháng lương thưởng như năm qua, đó là sự nỗ lực rất lớn và đáng ghi nhận” - Chị Luyến bày tỏ.

Anh Phạm Minh Tân, công nhân Công ty TNHH Pouchen Việt Nam (P.Hóa An, TP.Biên Hòa) chia sẻ, thời điểm công ty gặp khó khăn nhất, thu nhập của anh từ 9 triệu đồng nay chỉ còn 4 triệu đồng/tháng. Vợ anh làm cùng công ty mức lương cũng bị sút giảm như thế. Để trang trải cuộc sống và nuôi 2 con nhỏ, vợ chồng anh phải lăn lộn kiếm đủ việc làm thêm. Rất vất vả và áp lực lắm nhưng vợ chồng anh vẫn bảo nhau phải bám lấy công ty, tin tưởng công ty chắc chắn sẽ vượt qua khó khăn, khi đó cuộc sống sẽ đỡ hơn. Nhiều tháng như thế trôi đi và thật đáng mừng tình hình của những tháng sau luôn được cải thiện hơn tháng trước đó.

Anh Tân bộc bạch, “Mười quan tiền công không bằng một đồng tiền thưởng”, giá trị vật chất của tiền thưởng tuy có thể không lớn bằng tiền lương nhưng có ý nghĩa cổ vũ, động viên và mang lại niềm vui, niềm tự hào đối với NLĐ. Và Tết này, vợ chồng anh vẫn được nhận thưởng tết. “So với năm trước, tỷ lệ phần trăm có giảm đi chút đỉnh nhưng có khoản này bù khoản khác, tiền thu nhập ngoài lương của tôi năm nay vẫn tương đương năm trước, vào tầm khoảng 14 triệu đồng. Thế là vui mừng lắm rồi. Sang năm mới, tôi hy vọng và tin tưởng là công ty sẽ tiếp tục vượt khó và chỉ cần phát triển ổn định trở lại, công ty sẽ tiếp tục có nhiều chính sách phúc lợi cho NLĐ” - anh Tân mừng vui bày tỏ.

Luật sư Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn tỉnh, theo Bộ luật Lao động năm 2019, chính thức có hiệu lực từ năm 2021, quy định: Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho NLĐ căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của NLĐ. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện NLĐ  tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện NLĐ tại cơ sở.

Như vậy, kể từ năm 2021, khi Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực, quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định. Thưởng có thể bằng tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác như: Chuyến tham quan du lịch, vé tàu, xe để về quê hoặc hàng hóa do chính công ty sản xuất ra…

Theo quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019 thì thưởng tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp trong mọi trường hợp. Khoản thưởng được đưa ra căn cứ theo kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của NLĐ.

Vì vậy, NLĐ sẽ được thưởng tết nếu có thỏa thuận trong hợp đồng lao động, theo quy chế nội bộ doanh nghiệp về thưởng tết, thỏa ước lao động tập thể và phụ thuộc phần lớn vào doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp và năng suất, hiệu quả công việc của NLĐ. Doanh nghiệp cũng có quyền không thưởng tết cho NLĐ nếu kinh doanh không có lãi hoặc NLĐ không hoàn thành công việc được giao, nhất là thời gian qua, đã và đang có hàng loạt doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của đại dịch Covid-19. NLĐ và doanh nghiệp nên có sự sẻ chia, thỏa thuận với nhau để có được phương án hài hòa nhất.