Thay đổi cơ chế để thu hút nhân lực KHCN chất lượng cao
- Thứ hai - 13/06/2022 15:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Toàn tỉnh hiện có khoảng 3,5 ngàn người có trình độ sau đại học, bao gồm 358 tiến sĩ, 2.957 thạc sĩ, chiếm 4,44% tổng số nhân lực xã hội đang lao động trên địa bàn, vượt chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, để có đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao cần phải có sự thay đổi về cơ chế, chính sách, giúp họ an tâm công tác.
Phát triển nhân lực ở những lĩnh vực then chốt
TS.Lại Thế Thông, Giám đốc Sở KH-CN cho biết, công tác đào tạo nhân lực chất lượng cao thuộc lĩnh vực KH-CN, hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi là một trong những nhiệm vụ đột phá nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh.
Giai đoạn 2011-2020, tỉnh chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao ở các ngành mũi nhọn, then chốt, nhằm hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi đầu ngành ở các lĩnh vực mà tỉnh có nhu cầu nhưng còn thiếu như: khoa học kỹ thuật, điện, điện tử, truyền thông, xây dựng, tự động hóa, công nghệ vật liệu, khoa học nông nghiệp…
Cho đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một mạng lưới tổ chức KH-CN đa dạng gồm 23 tổ chức (trong đó có 14 tổ chức KH-CN công lập và 9 tổ chức KH-CN ngoài công lập) với 1.224 cán bộ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Tổ chức KH-CN trên địa bàn tỉnh trực tiếp chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH-CN cấp tỉnh. Tổ chức KH-CN đã khẳng định nhu cầu thị trường đối với hoạt động nghiên cứu và dịch vụ KH-CN như: chuyển giao công nghệ, tư vấn…, và góp phần trong việc thực hiện xã hội hóa hoạt động KH-CN.
Những năm qua, đội ngũ trí thức đã đóng góp công sức, trí tuệ cho yêu cầu tăng trưởng kinh tế, đổi mới cơ cấu kinh tế, tạo sự đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và chế biến. Đồng thời, làm nòng cốt trong việc phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật, giúp nông dân tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ tiên tiến vào sản xuất để nâng cao thu nhập; tham gia nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ KH-CN vào sản xuất và đời sống.
Với kinh nghiệm 15 năm công tác trong lĩnh vực KH-CN, ThS. Nguyễn Văn Liệt, nguyên Phó Giám đốc Sở KH-CN, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học - kỹ thuật tỉnh đánh giá, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện có khá nhiều trường đại học như: Đại học Đồng Nai, Đại học Lạc Hồng, Đại học Công nghệ Miền Đông.., các trường cao đẳng chất lượng cao như Cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2, Cao đẳng Y tế Đồng Nai, Cao đẳng Kỹ thuật Đồng Nai, Cao đẳng Lê Quý Đôn... Đây là điều kiện cần để nâng cao cả về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực KH-CN của tỉnh.
Thay đổi cơ chế, chính sách thu hút, giữ chân nhân lực giỏi
Theo ThS.Nguyễn Văn Liệt, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học - kỹ thuật tỉnh, chất lượng nguồn nhân lực KH-CN phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: trí lực, thể lực và KH-CN. Hạn chế lớn nhất hiện nay của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh hiện nay là việc chia sẻ nguồn lực và phối hợp liên kết nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để nghiên cứu các đề tài mang tầm quốc gia và khu vực. Mới chỉ có một số trường xác định được tiềm năng, thế mạnh của mình để phát triển, còn lại vẫn còn những trường chưa xác định được thế mạnh của mình để phát triển.
Lãnh đạo Sở KH-CN cũng thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển đội ngũ nhân lực KH-CN trên địa bàn tỉnh còn tồn tại một số hạn chế như: mối liên kết giữa nhà khoa học - nhà quản lý - doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ. Sản phẩm nghiên cứu chưa thực sự bám sát với nhu cầu doanh nghiệp. Chưa thực sự có cơ chế phù hợp để chính sách của Nhà nước và doanh nghiệp gắn kết, hỗ trợ nhau phát triển KH-CN. Đội ngũ cán bộ có trình độ đại học, trên đại học của tỉnh ngày càng tăng nhưng số người có trình độ chuyên môn làm công tác nghiên cứu triển khai, ứng dụng KH-CN chưa nhiều.
TS.Lại Thế Thông, Giám đốc Sở KH-CN cho hay, tính đến nay, Sở KH-CN đang quản lý 1.995 học viên tham gia Chương trình đào tạo sau đại học và 51 học viên tham gia chương trình Mục tiêu 2 của tỉnh. Trong số này có nhiều học viên bị tinh giản biên chế, không được bố trí công việc trong đơn vị của Nhà nước. Số lượng học viên tham gia chương trình lớn, quá trình theo dõi kéo dài (tiến sĩ là 15 năm, thạc sĩ là 10 năm). Diễn biến quá trình công tác của học viên phức tạp do học viên không báo cáo kết quả công tác hàng năm theo quy định hoặc nghỉ việc, chuyển công tác nhưng đơn vị quản lý không báo cáo về Sở.
Hiện nay, công tác quản lý phát triển nguồn nhân lực mới chỉ dừng lại ở việc quản lý đào tạo học viên, chưa tham mưu cơ chế chính sách thu hút để giữ chân nguồn nhân lực khi hoàn thành chương trình dẫn đến việc “chảy máu chất xám”, gây lãng phí ngân sách.
Mặt khác, trong đội ngũ những người làm công tác nghiên cứu, triển khai, ứng dụng KH-CN của tỉnh có nhiều người có kinh nghiệm thực tiễn nhưng rất ít người có trình độ cao, là chuyên gia giỏi. Môi trường để trí thức tham gia hoạt động KH-CN chưa thực sự thuận lợi.
Đồng tình với quan điểm này, TS.Phạm Minh Tiến, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học sau đại học và quan hệ quốc tế Trường Đại học Đồng Nai chia sẻ, sau 10 năm làm việc tại Sở Ngoại vụ, tôi được tỉnh cử đi học tiến sĩ ở nước ngoài. Sau khi hoàn thành khóa học, tôi về công tác tại Trường Đại học Đồng Nai với mức lương 5,7 triệu đồng/tháng. Với mức lương 5,7 triệu đồng, chúng tôi đi làm nhưng cái đầu lúc nào cũng phải nghĩ làm thế nào để có đủ tiền trang trải cuộc sống. Chúng tôi phải chạy ngược, chạy xuôi, giật gấu vá vai để lo cho cuộc sống hàng ngày. Một khi phải chân trong, chân ngoài lo kiếm sống thì làm sao những người như chúng tôi có thể an tâm công tác, tập trung tư tưởng để làm việc, đóng góp cho sự phát triển.
Lãnh đạo tỉnh tham quan gian hàng các sản phẩm KH-CN
Phát triển nhân lực ở những lĩnh vực then chốt
TS.Lại Thế Thông, Giám đốc Sở KH-CN cho biết, công tác đào tạo nhân lực chất lượng cao thuộc lĩnh vực KH-CN, hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi là một trong những nhiệm vụ đột phá nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh.
Giai đoạn 2011-2020, tỉnh chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao ở các ngành mũi nhọn, then chốt, nhằm hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi đầu ngành ở các lĩnh vực mà tỉnh có nhu cầu nhưng còn thiếu như: khoa học kỹ thuật, điện, điện tử, truyền thông, xây dựng, tự động hóa, công nghệ vật liệu, khoa học nông nghiệp…
Cho đến nay, trên địa bàn tỉnh đã hình thành một mạng lưới tổ chức KH-CN đa dạng gồm 23 tổ chức (trong đó có 14 tổ chức KH-CN công lập và 9 tổ chức KH-CN ngoài công lập) với 1.224 cán bộ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Tổ chức KH-CN trên địa bàn tỉnh trực tiếp chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH-CN cấp tỉnh. Tổ chức KH-CN đã khẳng định nhu cầu thị trường đối với hoạt động nghiên cứu và dịch vụ KH-CN như: chuyển giao công nghệ, tư vấn…, và góp phần trong việc thực hiện xã hội hóa hoạt động KH-CN.
Những năm qua, đội ngũ trí thức đã đóng góp công sức, trí tuệ cho yêu cầu tăng trưởng kinh tế, đổi mới cơ cấu kinh tế, tạo sự đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và chế biến. Đồng thời, làm nòng cốt trong việc phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật, giúp nông dân tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ tiên tiến vào sản xuất để nâng cao thu nhập; tham gia nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ KH-CN vào sản xuất và đời sống.
Với kinh nghiệm 15 năm công tác trong lĩnh vực KH-CN, ThS. Nguyễn Văn Liệt, nguyên Phó Giám đốc Sở KH-CN, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học - kỹ thuật tỉnh đánh giá, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện có khá nhiều trường đại học như: Đại học Đồng Nai, Đại học Lạc Hồng, Đại học Công nghệ Miền Đông.., các trường cao đẳng chất lượng cao như Cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2, Cao đẳng Y tế Đồng Nai, Cao đẳng Kỹ thuật Đồng Nai, Cao đẳng Lê Quý Đôn... Đây là điều kiện cần để nâng cao cả về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực KH-CN của tỉnh.
Giáo viên các trường THPT trong tỉnh tham gia cuộc thi liên quan đến KH-CN
Thay đổi cơ chế, chính sách thu hút, giữ chân nhân lực giỏi
Theo ThS.Nguyễn Văn Liệt, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học - kỹ thuật tỉnh, chất lượng nguồn nhân lực KH-CN phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: trí lực, thể lực và KH-CN. Hạn chế lớn nhất hiện nay của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh hiện nay là việc chia sẻ nguồn lực và phối hợp liên kết nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để nghiên cứu các đề tài mang tầm quốc gia và khu vực. Mới chỉ có một số trường xác định được tiềm năng, thế mạnh của mình để phát triển, còn lại vẫn còn những trường chưa xác định được thế mạnh của mình để phát triển.
Lãnh đạo Sở KH-CN cũng thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển đội ngũ nhân lực KH-CN trên địa bàn tỉnh còn tồn tại một số hạn chế như: mối liên kết giữa nhà khoa học - nhà quản lý - doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ. Sản phẩm nghiên cứu chưa thực sự bám sát với nhu cầu doanh nghiệp. Chưa thực sự có cơ chế phù hợp để chính sách của Nhà nước và doanh nghiệp gắn kết, hỗ trợ nhau phát triển KH-CN. Đội ngũ cán bộ có trình độ đại học, trên đại học của tỉnh ngày càng tăng nhưng số người có trình độ chuyên môn làm công tác nghiên cứu triển khai, ứng dụng KH-CN chưa nhiều.
TS.Lại Thế Thông, Giám đốc Sở KH-CN cho hay, tính đến nay, Sở KH-CN đang quản lý 1.995 học viên tham gia Chương trình đào tạo sau đại học và 51 học viên tham gia chương trình Mục tiêu 2 của tỉnh. Trong số này có nhiều học viên bị tinh giản biên chế, không được bố trí công việc trong đơn vị của Nhà nước. Số lượng học viên tham gia chương trình lớn, quá trình theo dõi kéo dài (tiến sĩ là 15 năm, thạc sĩ là 10 năm). Diễn biến quá trình công tác của học viên phức tạp do học viên không báo cáo kết quả công tác hàng năm theo quy định hoặc nghỉ việc, chuyển công tác nhưng đơn vị quản lý không báo cáo về Sở.
Hiện nay, công tác quản lý phát triển nguồn nhân lực mới chỉ dừng lại ở việc quản lý đào tạo học viên, chưa tham mưu cơ chế chính sách thu hút để giữ chân nguồn nhân lực khi hoàn thành chương trình dẫn đến việc “chảy máu chất xám”, gây lãng phí ngân sách.
Mặt khác, trong đội ngũ những người làm công tác nghiên cứu, triển khai, ứng dụng KH-CN của tỉnh có nhiều người có kinh nghiệm thực tiễn nhưng rất ít người có trình độ cao, là chuyên gia giỏi. Môi trường để trí thức tham gia hoạt động KH-CN chưa thực sự thuận lợi.
Đồng tình với quan điểm này, TS.Phạm Minh Tiến, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học sau đại học và quan hệ quốc tế Trường Đại học Đồng Nai chia sẻ, sau 10 năm làm việc tại Sở Ngoại vụ, tôi được tỉnh cử đi học tiến sĩ ở nước ngoài. Sau khi hoàn thành khóa học, tôi về công tác tại Trường Đại học Đồng Nai với mức lương 5,7 triệu đồng/tháng. Với mức lương 5,7 triệu đồng, chúng tôi đi làm nhưng cái đầu lúc nào cũng phải nghĩ làm thế nào để có đủ tiền trang trải cuộc sống. Chúng tôi phải chạy ngược, chạy xuôi, giật gấu vá vai để lo cho cuộc sống hàng ngày. Một khi phải chân trong, chân ngoài lo kiếm sống thì làm sao những người như chúng tôi có thể an tâm công tác, tập trung tư tưởng để làm việc, đóng góp cho sự phát triển.