Tạo dựng kiến trúc điểm nhấn cho các đô thị

Các đô thị trên địa bàn tỉnh hiện nay có rất ít công trình kiến trúc tạo điểm nhấn. Chính điều này khiến cho các đô thị bị “nhạt nhoà” trong việc tạo dựng bản sắc riêng.
Việc tổ chức thi tuyển kiến trúc đối với các công trình đầu tư công được xem là một trong những giải pháp để có được những công trình kiến trúc điểm nhấn cho các đô thị trên địa bàn tỉnh.

Thiếu công trình tạo điểm nhấn kiến trúc
Đồng Nai hiện có 11 đô thị, trong đó, TP.Biên Hoà là đô thị loại I trực thuộc tỉnh. Những năm qua, việc phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực, đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, các đô thị trên địa bàn tỉnh hiện cũng đang đối mặt với rất nhiều vấn đề nóng do tốc độ đô thị hoá nhanh như áp lực đối với hệ thống hạ tầng đô thị, ô nhiễm môi trường…
Cùng với đó, các đô thị trên địa bàn tỉnh hiện nay cũng đang rơi vào thực trạng “nhạt nhoà” về cảnh quan, kiến trúc. Các đô thị hầu như chưa có các công trình kiến trúc điểm nhấn để tạo nên đặc trưng, bản sắc riêng.
Biên Hoà là đô thị trung tâm của tỉnh với lịch sử hơn 300 năm hình thành phát triển. Nhưng để kể tên những công trình kiến trúc đô thị nổi bật thì lại... quá ít ỏi. Văn miếu Trấn Biên, Bảo tàng Đồng Nai, Bệnh viện đa khoa Đồng Nai, tòa nhà The Pegasus Plaza... là những công trình hiếm hoi tạm được xem là “có nét” về kiến trúc của đô thị Biên Hoà hiện nay.
Thực trạng “nghèo nàn” các công trình có kiến trúc điểm nhấn cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự “mờ nhạt” về cảnh quan, không gian của đô thị Biên Hoà. Kiến trúc sư Lý Thành Phương, Chủ tịch Hội kiến trúc sư tỉnh cho rằng, TP.Biên Hoà là đô thị loại I, tuy nhiên, đi khắp thành phố thì rất khó để tìm được một công trình kiến trúc mang được nét đặc trưng riêng, tạo điểm nhấn. “Một đô thị phải có một trục đường, quảng trường hoặc công trình kiến trúc nào đó mang bản sắc riêng để không bị na ná giống với các đô thị khác. Chúng ta đã đầu tư nhiều nhưng chưa có được công trình nào tạo điểm nhấn, mang được nét đặc trưng riêng của đô thị Biên Hoà”- kiến trúc sư Lý Thành Phương chia sẻ.
Trên thực tế, không chỉ Biên Hoà mà hầu hết các đô thị trên địa bàn tỉnh đều đang gặp phải hạn chế như trên.
Tạo dựng những công trình kiến trúc xứng tầm
Việc tổ chức thi tuyến kiến trúc, đặc biệt là những công trình kiến trúc có quy mô, mang tầm ảnh hưởng cao là một trong những giải pháp để có thể tập hợp và phát huy được hết sự sáng tạo của xã hội thông qua sự tham gia rộng rãi của giới chuyên môn và cả cộng đồng. Thông qua thi tuyển, sẽ có được những phương án vừa thỏa mãn thị hiếu công chúng, vừa phát huy tính sáng tạo của nhà thiết kế, vừa mang lại lợi nhuận kinh tế cho chủ đầu tư, đồng thời giúp chính quyền và các nhà quản lý nhận được hiệu ứng xã hội tích cực, xây dựng hình ảnh phát triển mới cho các đô thị.
TS. KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội KTS Việt Nam cho rằng, việc một đô thị có được một công trình kiến trúc nổi bật, tạo điểm nhấn sẽ tạo ra được các hiệu ứng tích cực phục vụ cho quá trình phát triển. “Giả sử như TP.Biên Hoà có một công trình kiến trúc nổi lên như một hiện tượng của quốc gia thì nó sẽ tạo ra sức hút rất lớn về văn hoá, du lịch”- ông Phan Đăng Sơn chia sẻ.
Cũng theo ông Phan Đăng Sơn, việc thi tuyển kiến trúc cần phụ thuộc vào quy mô, mức độ của công trình để đạt được hiệu quả về kinh tế cũng như hiệu quả về sản phẩm. “Một số địa phương đã làm rất tốt việc này như tỉnh Bình Định. Các công trình kiến trúc thông qua thi tuyển đã tạo cho Bình Định có được sức hút lớn về du lich, văn hoá”- ông Phan Đăng Sơn chia sẻ thêm.
Theo kiến trúc sư Lý Thành Phương, các địa phương trong tỉnh đều rất muốn triển khai thi tuyển kiến trúc đối với các công trình đầu tư công. Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay là muốn thi tuyển kiến trúc thì dự án phải được thông qua chủ trương đầu tư. Nhưng thời gian từ khi có chủ trương đầu tư đến lúc hoàn thiện hồ sơ đầu tư để trình duyệt chỉ có 6 tháng lại quá ngắn để có thể tổ chức thi tuyển.