Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị số 22-CT/TW ngày 5-6-2008 của Ban bí thư Trung ương Đảng (khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp”, cấp ủy Đảng và chính quyền, các ngành liên quan trong tỉnh đã có nhiều cách làm sáng tạo, nỗ lực xây dựng quan hệ lao động hài hòa, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.​ 

Tích cực đối thoại

Phát huy hiệu quả hoạt động đối thoại trong doanh nghiệp là kinh nghiệm thực tiễn mà Đồng Nai có được sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 22. Theo đó, các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành liên quan và doanh nghiệp trên địa bàn đã chú trọng thực hiện công tác đối thoại, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn, mâu thuẫn phát sinh dẫn tới tranh chấp, đình công trái pháp luật trong quan hệ lao động. Năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị định 60 về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, trong đó có quy định về đối thoại tại nơi làm việc là nội dung cốt lõi nhằm xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.  Khi mới triển khai thực hiện nghị định này, toàn tỉnh có 302/1.064 doanh nghiệp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc, tỷ lệ còn rất thấp so với tổng số doanh nghiệp (28,4%). Đến cuối năm 2018, đã có 521/1.235 doanh nghiệp tổ chức đối thoại (đạt tỷ lệ 42,2%), trong đó doanh nghiệp có vốn Nhà nước đạt 100%. Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Hồ Thanh Hồng cho biết, nội dung các cuộc đối thoại được người lao động quan tâm nhất hiện nay vẫn là các vấn đề về tiền lương, thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc, chính sách của doanh nghiệp trong chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên, người lao động. Cụ thể như nhà ở công nhân, nhà trẻ cho con người lao động, cải thiện chất lượng bữa ăn giữa ca, các chế độ phúc lợi…

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp lớn, có đông công nhân lao động, có tổ chức Đảng đã xây dựng được quy chế phối hợp với doanh nghiệp trong việc đối thoại định kỳ với đại diện người lao động. Từ đó kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giải quyết những khó khăn, đề xuất chính đáng của người lao động. Điển hình như các doanh nghiệp: Changshin Việt Nam, Vedan Việt Nam, Taekwang Vina, Pousung…

 Người lao động làm việc trong doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các ngành chức năng, việc đối thoại trong doanh nghiệp diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau và chưa thực sự tuân theo quy định của Nghị định 60/2013/NĐ-CP của Chính phủ (3 tháng doanh nghiệp phải đối thoại một lần hoặc đối thoại trực tiếp). Từ thực tế này, năm 2018, Chính phủ ban hành Nghị định 149/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1-1-2019, giao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong việc tổ chức đối thoại tại nơi làm việc thông qua việc xây dựng quy chế dân chủ. Điều này kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong vấn đề chủ động tổ chức đối thoại bằng nhiều hình thức khác nhau, tần suất, cách thức, nội dung đối thoại được doanh nghiệp lựa chọn phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp…

Ngoài tổ chức đối thoại trong doanh nghiệp, Đồng Nai đã được Chính phủ, các bộ, ngành, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quan tâm tổ chức nhiều cuộc đối thoại đặc biệt. Trong đó có cuộc đối thoại của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc với công nhân các tỉnh Đông Nam bộ tổ chức tại Đồng Nai; Thủ tướng trực tiếp đối thoại với công nhân lao động làm việc trong các KCN tại Công ty Taekwang Vina. Qua đó đưa ra nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, hạn chế bức xúc, tranh chấp dẫn đến đình công. Đồng thời, UBND tỉnh, các sở, ngành của tỉnh cũng đã tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ, đối thoại và giải đáp thắc mắc, kiến nghị của doanh nghiệp, người lao động. Điều này không chỉ thực hiện phương châm “Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp” mà còn tạo thuận lợi để doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, từ đó có điều kiện thực hiện tốt hơn các chế độ phúc lợi đối với người lao động cũng như trách nhiệm xã hội tại địa phương.

Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy

Cùng với tổ chức đối thoại, việc thương lượng, ký thỏa ước lao động tập thể trong doanh nghiệp được quan tâm. Các ngành chức năng, đặc biệt là Liên đoàn Lao động tỉnh đã bám sát sự chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tỉnh ủy để chỉ đạo Công đoàn cấp trên cơ sở hướng dẫn các CĐCS trong doanh nghiệp lấy ý kiến người lao động, tổ chức thương lượng với Ban giám đốc và ký thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật.

Phát biểu tại buổi làm việc với Tỉnh ủy mới đây, Thứ trưởng Bộ LĐ-TBXH Doãn Mậu Diệp, Phó ban chỉ đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ Trung ương cho rằng, trong quá trình phát triển và hội nhập, việc xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ là nhiệm vụ rất quan trọng, nhất là trong bối cảnh Hiệp định CPTPP có hiệu lực như hiện nay sẽ giúp doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường lao động an toàn, bình đẳng, công bằng cho người lao động.

“Thực tế khi thực hiện Chỉ thị 22, Đồng Nai đã có nhiều giải pháp tốt để ổn định hoạt động của trên 32.000 doanh nghiệp các loại hình với trên 1,2 triệu lao động. Tuy nhiên, Đồng Nai vẫn là tỉnh đứng đầu trong khu vực về tranh chấp lao động, quan hệ lao động trong doanh nghiệp còn tiềm ẩn nhiều vấn đề cần được quan tâm, điển hình như vụ việc xảy ra tại Công ty Texwell Vina, tình hình doanh nghiệp nợ bảo hiểm vẫn còn tồn tại… Do đó, sắp tới Đồng Nai cần phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời giải quyết những vướng mắc, tồn tại để xây dựng và duy trì mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định”, Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp nhấn mạnh.

Theo báo cáo của ngành chức năng, từ năm 2008 đến cuối năm 2018, toàn tỉnh đã xảy ra 775 vụ tranh chấp lao động dẫn đến đình công, trong đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 81,8% (tương đương 634 vụ); có 609/775 vụ (78,6%) xảy ra ở doanh nghiệp đã có CĐCS. Từ thực tế này, Thứ trưởng Bộ LĐ-TBXH gợi mở nhiều vấn đề như cần thiết phải nâng cao nhận thức, đào tạo và tập huấn chuyên môn cho cán bộ Công đoàn… Từ đó mới có thể phát huy hết năng lực hoạt động của đội ngũ cán bộ CĐCS trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI. Ngoài các vấn đề liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động, Đồng Nai cũng cần tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền trong việc thúc đẩy xây dựng quan hệ lao động hài hòa như: xây dựng và vận động xây dựng các thiết chế cho công nhân lao động, nhà ở xã hội, nhà trẻ cho con người lao động…

Toàn tỉnh có 1.105 bản thỏa ước lao động tập thể

Đến cuối năm 2018, toàn tỉnh có 1.105 bản thỏa ước lao động tập thể trong các doanh nghiệp đã có tổ chức Công đoàn và đủ điều kiện thương lượng ký kết thỏa ước. Nội dung chính các thỏa ước bao gồm các khoản phúc lợi, trợ cấp, hiếu hỷ, xăng xe, nhà ở, nâng bậc, nâng lương, bảo đảm việc làm, thu nhập, an toàn vệ sinh lao động, mua bảo hiểm 24/24, hỗ trợ bữa ăn giữa ca…Qua đánh giá cho thấy, đa số các doanh nghiệp đã ký thỏa ước đều tuân thủ thực hiện theo nội dung đã ký kết…

Nguyệt Hà