Startup và bài toán bảo mật ý tưởng, công nghệ sản phẩm

Giới thiệu sản phẩm robot vệ sinh năng lượng mặt trời của một doanh nghiệp Đồng Nai

Trên thực tế đã có những DN gặp phải vấn đề này. Do vậy, đối với các DN, nhất là khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, việc nắm giữ được công nghệ lõi là rất cần thiết.

Dễ bị sao chép, trùng lắp ý tưởng

Là DN phát triển theo định hướng công nghệ, Công ty CP công nghệ Nhiệt Mặt Trời chuyên sản xuất những sản phẩm như hệ thống sấy khô nông sản, phở, bánh tráng, hủ tiếu, tủ sấy đa năng… Trong kinh doanh, DN này cũng đã gặp phải tình trạng sao chép công nghệ.

Theo ông Nguyễn Văn Khoẻ, Giám đốc công ty thì 1 dự án tại TP. HCM trị giá nhiều tỷ đồng mà ông dự định ký kết nhưng sau đó khách hàng đã chuyển hợp đồng này cho 1 đơn vị khác làm. Có điều, công nghệ mà đơn vị này thực hiện lại chính là phiên bản của Công ty CP công nghệ Nhiệt Mặt Trời do họ được tiếp cận từ trước. Kết quả là sau 6 tháng thi công nhưng hệ thống sấy mà đơn vị kia thực hiện không đạt yêu cầu và trễ hẹn. Cuối cùng chủ đầu tư mới phải tìm đến ông để “chữa cháy”. Ngoài bị copy thì DN còn có thể bị trùng lặp ý tưởng kinh doanh. Anh Nguyễn Quang, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thiết bị và phần mềm iCare. Dự án khởi nghiệp mà công ty nghiên cứu sản xuất là thiết bị iCare nhỏ gọn, an toàn, tiện lợi, có thể gắn lên người để giám sát và theo dõi nhiệt độ từ xa thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh. Thiết bị rất hữu ích đối với các gia đình có con nhỏ, gia đình cần theo dõi sức khỏe người bệnh thông qua nhiệt độ cơ thể… Từ dự án này, tại chương trình Thương vụ bạc tỷ (Shark tank), anh Quang được Shark Nguyễn Hoà Bình (Chủ tịch Tập đoàn NextTech) đồng ý góp 100 ngàn USD để lập liên doanh sản xuất sản phẩm. Theo anh Quang, vấn đề là từ khi có ý tưởng cho đến giai đoạn hoàn thiện và tung ra thị trường sẽ không tránh khỏi có những công ty ra các sản phẩm tương tự.

Điều quan trọng là phải nắm được công nghệ lõi

Để có thể yên tâm với sản phẩm của mình theo các DN, yếu tố quan trọng bậc nhất là phải làm chủ công nghệ lõi bởi vì kiểu dáng sản phẩm, thậm chí chức năng có thể tương tự nhưng công nghệ lõi được bảo mật thì rất khó bị khai thác.

Là đơn vị chuyên sản xuất ra các thiết bị cấp phôi tự động (phễu rung, mâm rung, sàng rung, máy cấp liệu, máy cấp phôi…) phục vụ cho các nhà máy công nghiệp, anh Ngô Thanh Bình, Giám đốc Công ty TNHH TMDV sản xuất Quyết Thắng cho hay DN của mình không ngại việc bị cạnh tranh hay là sao chép sản phẩm vì luôn giữ bảo mật với công nghệ của mình. “Không dễ gì mà dù quy mô nhỏ nhưng những sản phẩm của chúng tôi luôn được khách hàng đặt nhiều vì mỗi đơn vị có những bí quyết, công nghệ riêng của mình, điều này được bảo mật rất kỹ”

Tương tự, với ông Nguyễn Văn Khoẻ thì công nghệ chế tạo hệ thống sấy sử dụng năng lượng mặt trời của DN đã được đúc kết kinh nghiệp, mày mò hơn 10 năm trời. Cho dù có bị sao chép về kiểu dáng nhưng đối với các sản phẩm mang tính chất công nghệ sẽ có những nguyên lý riêng mà người sáng chế ra nó nắm giữ nên chất lượng sản phẩm sao chép làm ra khó có thể cạnh tranh lại.

Trong khi đó, dưới góc độ là nhà tư vấn, ông Ngô Đắc Thuần (David Ngô), Phó tổng giám đốc phụ trách về công nghệ tại Trung tâm Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, chủ tịch Tập đoàn Ipplus thì DN cần coi trọng vấn đề sở hữu trí tuệ. Tại Việt Nam, rất ít DN nhận thức rõ ràng vấn đề này. Khi có sở hữu trí tuệ sẽ bảo vệ sản phẩm sáng tạo của mình khỏi việc bị “đạo nhái”. “Với một ý tưởng mới, công nghệ do mình phát triển, khi gọi vốn sẽ không thể định giá cao DN của mình do không có gì chứng minh ngoài đội ngũ tâm huyết….Nếu có bằng sáng chế trong tay, giá trị khác hẳn”, ông Ngô Đắc Thuần nhắn nhủ. 

Nam Vũ