Sách với gia đình

Trong khi những người làm sách vẫn đang đi tìm nhiều giải pháp để lành mạnh hóa các ấn phẩm thì nhiều bậc phụ huynh đã tự tìm cách định hướng cho con em mình những cuốn sách đáng đọc. Và họ chọn cách đọc sách cùng con, cùng con chia sẻ sách nhằm giúp con hiểu thêm nhiều điều về thế giới, kích thích phát triển trí não, ươm mầm, nuôi dưỡng ước mơ của con trẻ.​

Bởi thế, không phải ngẫu nhiên mà Ngày sách Việt Nam (21-4) năm nay có chủ đề “Sách với gia đình” nhằm khẳng định, tôn vinh, khuyến khích và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách với mỗi cá nhân và toàn xã hội. Qua đó, thúc đẩy thói quen và kỹ năng đọc sách, gia tăng kết nối giữa cha mẹ và con cái, góp phần gìn giữ, nâng cao chất lượng văn hóa đọc.

Không gian gắn kết gia đình

Ðến thăm gia đình anh Nguyễn Hiếu (ấp Ðồng Nai, xã Hóa An, TP. Biên Hòa), chúng tôi khá ngạc nhiên về tủ sách trong phòng đọc của gia đình anh. Mặc dù số lượng sách không nhiều nhưng phần lớn sách được lựa chọn theo nhu cầu, sở thích của Thùy Dương - con gái anh. Trong không gian nhỏ ấm áp ấy, tất cả hoạt động đọc sách, học tập của cả nhà đều tập trung ở đây.

Anh Nguyễn Hiếu - chị Ngọc Hân (ấp Đồng Nai, xã Hóa An) cùng con đọc sách.

Theo như lời anh Hiếu kể thì thói quen đọc sách và mê sách của Thùy Dương bắt đầu hình thành từ nhỏ và lớn dần theo năm tháng: “Thấy con thích đọc sách, cứ vào cuối tuần, vợ chồng tôi thay nhau dẫn con đi nhà sách, tìm mua những cuốn mà con thích. Ở lứa tuổi này, Thùy Dương cũng giống như những đứa trẻ khác đều thích truyện tranh, truyện thiếu nhi và các sách tham khảo cô giáo giới thiệu... Qua việc đọc sách đã hình hành nên thói quen tự học cho con, đồng thời nuôi dưỡng tâm hồn để các thành viên trong gia đình có được vốn sống phong phú”.

Ham đọc sách và quý sách là thế nhưng Thùy Dương lại không giữ sách quá lâu trên tủ sách của mình. Mỗi cuốn sách mua về, em đọc đi đọc lại nhiều lần, nghiền ngẫm kỹ rồi nhờ mẹ Ngọc Hân mang đến trường và Nhà thiếu nhi tỉnh quyên góp vào tủ sách chung để bạn bè cùng đọc… Thùy Dương cho biết: “Tranh tủ thời gian buổi tối sau giờ học của con, cả gia đình cùng đọc cuốn sách mới mua, trao đổi những điều con thắc mắc. Từ đó, giúp con rút ra các bài học biết sống, biết yêu thương và biết chia sẻ. Con cảm thấy rất vui khi chia sẻ với những người xung quanh những cuốn sách hay, thú vị, nhất là những bạn chưa có điều kiện để mua nhiều sách”.

Tương tự, với gia đình chị Nguyễn Thị Tiến (công nhân Công ty Taekwang Vina) vẫn luôn tranh thủ thời gian rảnh dẫn con đi nhà sách và giúp con xây dựng một tủ sách gia đình đầy đủ thể loại như: văn học, nghệ thuật, lịch sử, khoa học, các tập san báo hoa học trò, thiếu niên... Những cuốn sách đều được các con chị cất giữ cẩn thận và phân loại một cách khoa học. Chị Tiến cho hay, với đặc thù công việc ở công ty bận rộn nên vợ chồng chị ít có thời gian cập nhật kiến thức sách vở:  “Tuy nhiên, vì con gái Nguyễn Hải Yến (lớp 10, Trường THPT Lê Hồng Phong, TP. Biên Hòa) thích đọc sách, thường xuyên theo dõi các hội thi, hoạt động về sách nên vợ chồng tôi đã động viên con bằng cách đọc và chia sẻ với con những cuốn sách con tâm đắc”.

Cũng theo chị Tiến, từ khi xây dựng tủ sách gia đình, cùng con đọc sách và trò chuyện thì chị hiểu rõ hơn tâm tư, tình cảm của con gái trong độ tuổi mới lớn. Từ đó, chị có định hướng, giúp con biết kết hợp hài hòa việc học và nghỉ ngơi, nuôi dưỡng và thực hiện ước mơ của mình.

Có thể nói, việc xây dựng tủ sách gia đình đã thực sự tạo nên một không gian gần gũi, ấm cúng, tăng thêm sự gắn kết và thấu hiểu giữa trẻ em và các bậc làm cha mẹ. Thiết nghĩ, những tủ sách gia đình cần được nhân rộng nhiều hơn để sẻ chia, để không còn khoảng cách, không còn những “rào cản” về tinh thần mà cuộc sống bận rộn ngày nay đang vô tình tạo ra ngăn cách giữa cha mẹ và con trẻ.

Nâng cao văn hóa đọc

Theo Giám đốc Thư viện tỉnh Lê Văn Tám, sách báo và tủ sách gia đình có vai trò quan trọng trong hình thành thói quen, văn hóa đọc của từng thành viên trong gia đình, trước hết là trẻ em. Hiện nay, nhiều gia đình trong tỉnh đã chú trọng xây dựng mô hình tủ sách, phục vụ nhu cầu đọc không chỉ của gia đình mà còn phục vụ cho cộng đồng. Chẳng hạn như: tủ sách của ông Trần Văn Cù (ở ấp 3, xã Mã Ðà, huyện Vĩnh Cửu) cùng với 4 hộ dân khác ở các ấp 2, 4, 5 và 6 (xã Mã Ðà); tủ sách của ông Lê Nuôi (ấp Tân Bình 2, xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc)...

“Tuy quy mô không lớn nhưng các tủ sách gia đình phục vụ cộng đồng này đã và đang có tác dụng to lớn trong việc củng cố, duy trì, nâng cao văn hóa đọc. Thời gian tới, Thư viện tỉnh sẽ tiếp tục kêu gọi các mạnh thường quân hỗ trợ, ủng hộ sách để tủ sách không ngừng được thêm mới, ngày càng phát triển và nhân rộng”.

Ai cũng biết lợi ích của đọc sách là bồi dưỡng nhân cách và nâng cao đời sống tinh thần. Do vậy, để phát huy hơn nữa vai trò của sách trong cuộc sống hiện nay, thiết nghĩ cần có sự quan tâm chung tay của các ngành, các cấp đặc biệt là ngành Văn hóa. Cùng với đó là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền để mọi người hiểu đúng đắn hơn về sách - chiếc nôi nuôi dưỡng và phát triển thói quen đọc sách, là sân chơi, gắn kết các thành viên trong gia đình.  Có như vậy, văn hóa đọc mới không bị lãng quên.

Triển lãm trưng bày tài liệu quý hiếm

Hưởng ứng Ngày sách Việt Nam (21-4) và Ngày Bản quyền thế giới (23-4), Thư viện Đồng Nai đã phối hợp với Thư viện Khoa học tổng hợp TP. Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc triển lãm trưng bày tài liệu quý hiếm vào sáng 18-4. Đến dự có hơn 100 đại biểu đại diện các sở ngành, giáo viên và học sinh Trường đại học Công nghệ Đồng Nai.

Triển lãm trưng bày hơn 100 đầu sách và các tài liệu cổ được chia làm 2 nội dung: những tài liệu quý hiếm về địa chí vùng đất Biên Hòa, Gia Định, trong đó nổi bật là các tài liệu bản đồ cổ về địa danh Biên Hòa, Gia Định và các tài liệu quý hiếm như: sách bằng đồng khắc chế thư ban cho Phú Bình Quận Công Miên Áo truy phục làm Phú Bình Công do vua Tự Đức ban năm 1878; Chế thư bằng vải lụa ban cho Bà Nguyễn Thị Đoan, niên đại Khải Định năm thứ 2 (1917)…

Đối với các loại sách quý hiếm này, do chế độ bảo quản nghiêm ngặt (để trong tủ kính ở nhiệt độ thấp, không được “sờ tay” vào hiện vật) nên cán bộ Thư viện Khoa học tổng hợp TP. Hồ Chí Minh sẽ trực tiếp phục vụ người dân và du khách tham quan. Cuối ngày, toàn bộ số sách này sẽ được luân chuyển về TP. Hồ Chí Minh để cất giữ và bảo quản, và sẽ chuyển về lại Đồng Nai vào sáng hôm sau.

Không chỉ tái hiện lại những giá trị lịch sử - văn hóa miền Đông nói chung, quê hương Đồng Nai nói riêng mà triển lãm còn cung cấp cho bạn đọc những cuốn sách hay, sách quý. Từ đó, tạo điều kiện cho người dân, nhất là các bạn trẻ có cái nhìn toàn diện hơn về lịch sử của một vùng đất gắn liền với danh xưng Biên Hòa, Gia Định xưa. Triển lãm trưng bày đến hết ngày 27-4-2018.

Ly Na