Sách truyện lịch sử “lên ngôi”

​Thời gian gần đây, các nhà xuất bản (NXB) đã đồng loạt ra mắt bạn đọc nhiều bộ sách lịch sử, đặc biệt là sách truyện dành cho lứa tuổi học sinh, sinh viên. Các đầu sách này không chỉ tiếp thêm niềm tự hào dân tộc mà còn giúp người đọc hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc, biết ơn các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Với các nhà văn hay tác giả trẻ, viết truyện lịch sử không phải là “lĩnh vực” dễ dàng, ngoài năng lực văn chương, các tác giả còn phải “đối mặt” với nhiều thách thức. Trong đó, viết về lịch sử đòi hỏi phải tiếp cận tư liệu, nhân chứng, vật chứng, sàng lọc công phu và hơn hết người viết phải vừa tỉ mỉ nghiêm khắc vừa có trí tưởng tượng phong phú. Bởi viết về lịch sử kỳ công và khó nhọc, và người viết nếu không đủ tài hoa, rất dễ thành người sao chép sử, khô khan và cứng nhắc.

Nếu như trước đây, trên văn đàn xuất hiện nhiều “cây bút” viết về lịch sử kỳ cựu với những tác phẩm nổi tiếng: Bão táp triều Trần, Tám triều vua Lý (Hoàng Quốc Hải), Giàn thiêu (Võ Thị Hảo), Hồ Quý Ly (Nguyễn Xuân Khánh), Đêm hội Long Trì (Nguyễn Huy Tưởng)…thì nay, văn học trẻ đã chủ động khai thác nhiều về đề tài này. Có thể kể đến các tác giả trẻ như: Dũng Phan với Sử Việt - 12 khúc tráng ca; Ngọc Toàn với Người quản tượng của Vua Quang Trung; Nguyễn Thị Kim Hòa với Con chim phụng cuối cùng… đã tạo được nhiều dấu ấn và dư âm trong lòng độc giả.

Để tránh việc sao chép và trả lời các vấn đề còn “bỏ ngõ” trong sử, các nhà văn và tác giả trẻ đã đổi mới góc nhìn, đưa các nhân vật lịch sử  gần gũi hơn với đời sống con người. Bằng cách hư cấu của văn chương, hàng nghìn nhân vật, sự kiện, thời kỳ, biến cố lịch sử đã sống dậy trên từng trang viết. Các nhân vật lịch sử xuất hiện với đầy đủ các đức tính tốt, xấu đan xen trong mỗi con người. Đặc biệt, các tác giả khai thác nội tâm nhân vật tinh tế, hợp lý với các chi tiết hư cấu đan xen vừa phải tạo nên sức thuyết phục đến bất ngờ.

Bạn đọc yêu thích sách truyện lịch sử không thể bỏ qua các đầu sách như: Lược sử Việt Nam bằng tranh; Sát Thát; Sử ta - chuyện xưa kể lại; Những người thầy trong sử Việt. Đặc biệt gần đây, NXB Kim Đồng đã ra mắt bạn đọc nhí nhiều tác phẩm về anh hùng, liệt sĩ thời niên thiếu như: Vừ A Dính (Tô Hoài), Dương Văn Nội (Lê Vân), Kim Đồng (Tô Hoài), Phạm Ngọc Đa (Xuân Sách)...

 Mới đây, NXB Đồng Nai đã phối hợp với nhà văn Nguyễn Thái Hải và họa sĩ Phạm Quang Huy thực hiện bộ sách tranh truyện danh nhân đất Đồng Nai. Bộ sách dự kiến sẽ có 20 tập, mỗi tập 20 trang viết về các danh nhân Đồng Nai như: Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Tri Phương, Trần Thượng Xuyên... Hiện tại, 5 tập đầu của bộ sách đã hoàn chỉnh các nội dung. Sau khi xuất bản sẽ được phát hành, phổ biến rộng rãi trong các trường học trên địa bàn tỉnh.

Sự xuất hiện hàng loạt các sách về đề tài lịch sử  đã mở ra những cánh cửa lịch sử mới. Bởi cách hiểu, cách nhìn nhận về lịch sử trong xã hội hiện đại có phần cởi mở hơn, giúp các nhà văn bớt dè dặt hơn trong sáng tác, mạnh dạn hơn trong việc “lý giải” các nhân vật. Điều này giúp bạn đọc có thể “lại gần” để quan sát, nhìn thấy cuộc sống, tâm hồn bình dị và rất đời thường của các nhân vật lịch sử. Có lẽ, đó cũng chính là lý do khiến các đầu sách lịch sử hiện nay vừa ra đời đã được độc giả tìm đọc và đón nhận nồng nhiệt.

Sự xuất hiện hàng loạt các sách về đề tài lịch sử  đã mở ra những cánh cửa lịch sử mới. Bởi cách hiểu, cách nhìn nhận về lịch sử trong xã hội hiện đại có phần cởi mở hơn, giúp các nhà văn bớt dè dặt hơn trong sáng tác, mạnh dạn hơn trong việc “lý giải” các nhân vật. Điều này giúp bạn đọc có thể “lại gần” để quan sát, nhìn thấy cuộc sống, tâm hồn bình dị và rất đời thường của các nhân vật lịch sử. Có lẽ, đó cũng chính là lý do khiến các đầu sách lịch sử hiện nay vừa ra đời đã được độc giả tìm đọc và đón nhận nồng nhiệt.

Theo cô Nguyễn Thị Hồng Tuyến (giáo viên lịch sử Trường THCS Trần Hưng Đạo, TP.Biên Hòa) bên cạnh dạy nội dung chính trong sách, cô thường giới thiệu các đoạn phim lịch sử ngắn hoặc các cuốn truyện tranh, truyện ngắn về các nhân vật lịch sử trong sách giáo khoa cho học sinh. Nhiều em đã tìm sách đọc rồi đến kể cho cả lớp nghe. Đọc sách, xem phim cũng phần nào minh chứng là các em không hề thờ ơ với lịch sử như một số người vẫn nghĩ. Điều quan trọng là người giáo viên phải tâm huyết, biết khơi gợi những cái hay, cái đẹp để tạo hứng thú cho các em.

Hiện nay, khi mà một bộ phận người trẻ có phần “lơ là” với bộ môn lịch sử, sự xuất hiện của những đầu sách truyện lịch sử góp phần không nhỏ trong việc hướng các em trở về với nguồn cội, khuyến khích các em yêu thích, say mê tìm hiểu lịch sử nước nhà. Tuy nhiên để người trẻ yêu lịch sử thông qua con đường văn chương hoàn toàn không phải là việc đơn giản. Vì vậy, rất cần sự quan tâm sâu sắc của gia đình, nhà trường, nhà văn, nhà nghiên cứu tâm huyết với lịch sử nước nhà để sử Việt ngày càng gần hơn với mọi người.