Quản lý chăn nuôi bằng công nghệ số

Tổng cục Thống kê đã chính thức đề nghị Ðồng Nai phối hợp triển khai hệ thống TE-FOOD với công nghệ Blockchain (quản lý theo chuỗi, khối) để quản lý đàn chăn nuôi trên địa bàn tỉnh.​

Vừa qua, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương đã làm việc với Ðồng Nai về việc hỗ trợ tỉnh triển khai phần mềm trong quản lý chăn nuôi trên địa bàn, nhằm giúp địa phương truy xuất được nguồn gốc, giám sát dịch bệnh, sản lượng tiêu thụ và quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm.

Nhiều lợi ích

Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, theo đánh giá của tổ chức Lương thực - nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hệ thống TE-FOOD với công nghệ Blockchain là một trong những hệ thống quản lý hiện đại đang được nhiều nước và các tổ chức trên thế giới áp dụng để quản lý nhiều lĩnh vực như ngân hàng, tài chính… Hiện nay, công nghệ này cũng đang được một số nước triển khai trên lĩnh vực nông nghiệp, trong đó có việc quản lý đàn chăn nuôi.

Quang cảnh cuộc họp.

Mới đây, FAO đã đề nghị hỗ trợ Việt Nam thực hiện làm thí điểm việc khai báo đàn chăn nuôi theo công nghệ này. Do đó, theo bà Hương, Tổng cục Thống kê đã quyết định làm việc với Ðồng Nai để đề xuất phối hợp triển khai thí điểm công nghệ này làm cơ sở để nhân rộng về sau. “Ðồng Nai là địa phương có tổng đàn chăn nuôi lớn, tỉnh cũng đang có nhiều chủ trương để áp dụng công nghệ vào quản lý chăn nuôi nên chúng tôi chọn để cùng phối hợp thực hiện”, lãnh đạo Tổng cục Thống kê cho biết.

Tổng cục Thống kê đề xuất thí điểm áp dụng công nghệ này với các hộ chăn nuôi có quy mô bước đầu từ 30 con heo và 1.000 con gà trở lên. Theo đó, việc thực hiện sẽ bắt đầu bằng việc cung cấp một ứng dụng (app) để các trang trại, cơ sở chăn nuôi tải về và đăng ký, kê khai đàn vật nuôi của mình. “Người chăn nuôi khi tham gia sẽ được hỗ trợ các thông tin về dịch bệnh, thị trường thông qua việc tương tác với hệ thống bằng tin nhắn. Ngoài ra, khi xảy ra dịch bệnh thì người chăn nuôi cũng sẽ được hỗ trợ theo quy định dựa trên số lượng đàn vật nuôi đã kê khai trên hệ thống”, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết.

Cũng theo bà Hương, ngoài việc người chăn nuôi được hưởng lợi, các cơ quan chức năng cũng sẽ nhận được nhiều lợi ích trong việc quản lý chăn nuôi khi áp dụng công nghệ này. Cụ thể, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có được cơ sở dữ liệu chung để quản lý một cách thống nhất và thuận lợi. Theo đó, Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn (NN-PTNT) có thể dùng số liệu để quản lý đàn vật nuôi, phát hiện, quản lý dịch bệnh, quản lý tiêm phòng. Bộ Công thương có thể kết nối để truy xuất nguồn gốc, tính toán sản lượng tiêu thụ. Ngành Thống kê sẽ có được con số thống kê chính xác từ cơ sở dữ liệu trên. “Quan trọng hơn, các cơ quan chức năng có thể tính toán sản lượng chính xác, tránh được tình trạng cung vượt cầu rồi phải giải cứu như thời gian qua. Ngoài ra, việc quản lý bằng công nghệ số cũng giúp thực hiện việc truy xuất nguồn gốc để có thể xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi và bảo hộ cho sản phẩm chăn nuôi trong nước trước sự cạnh tranh của các sản phẩm kém chất lượng”, bà Hương nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Sở NN-PTNT Huỳnh Thành Vinh, Ðồng Nai là địa phương có đàn chăn nuôi lớn nên việc quản lý đàn rất quan trọng để có định hướng, chiến lược phát triển phù hợp. Hiện nay, UBND tỉnh cũng đã có chủ trương thực hiện đầu tư 3 dự án gồm: truy xuất nguồn gốc thực phẩm thiết yếu có nguồn gốc động vật; quản lý trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm; xây dựng vùng chăn nuôi an toàn cho nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh. “Việc áp dụng công nghệ số để quản lý là việc buộc phải làm”, Giám đốc Sở NN-PTNT cho biết.

“Nút thắt” - người chăn nuôi

Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - thú y Trần Văn Quang cho rằng, việc nắm được tổng đàn để quản lý và hoạch định phát triển chăn nuôi là rất quan trọng. Tuy nhiên, hiện nay, các số liệu thống kê về tổng đàn chăn nuôi thường “không còn giá trị” ngay sau khi hoàn thành thống kê. Theo ông Quang, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do đặc điểm chăn nuôi hiện tại có quá trình trung chuyển đàn diễn ra rất nhanh nên phương pháp thống kê thủ công đã không đáp ứng. “Hiện đàn gà chỉ có thời gian nuôi 49 ngày. Do đó, thống kê thủ công vừa có kết quả thì đàn nuôi đã biến động khác rồi”, ông Quang cho biết thêm.

Từ đặc điểm trên, theo ông Quang, nếu áp dụng được công nghệ Blockchain để quản lý thì rất “tuyệt vời”. Tuy nhiên, thực tế chăn nuôi ở Việt Nam cho thấy quá trình triển khai sẽ không dễ do phụ thuộc nhiều vào người chăn nuôi. “Hệ thống này dù tiên tiến nhưng để hoạt động được thì cần có dữ liệu, mà dữ liệu thì do người chăn nuôi cung cấp. Nếu người chăn nuôi không kê khai, cung cấp thì không thể thực hiện”, ông Quang góp ý.

Lấy dẫn chứng cho thực trạng này, ông Quang cho hay, tháng 9-2018, Bộ NN-PTNT mời 4 địa phương, trong đó có Ðồng Nai để triển khai áp dụng công nghệ Blockchain vào quản lý đàn vật nuôi. Tuy nhiên, khi về thực hiện thí điểm ở huyện Thống Nhất thì không làm được. “Chúng tôi mời hội thảo 3 lần thì các cơ sở chăn nuôi không đi đầy đủ. Các cơ sở tham gia hội thảo thì khi về lại không thực hiện kê khai dù việc kê khai rất đơn giản, chỉ thông qua một ứng dụng tải về trên điện thoại di động”, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - thú y Trần Văn Quang nói.

Ðồng quan điểm với nhận định này, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh cũng cho rằng, việc áp dụng hệ thống TE-FOOD chỉ thành công nếu người chăn nuôi thực hiện kê khai và kê khai đúng. Phó chủ tịch UBND tỉnh cũng cho biết, Ðồng Nai đang tiến hành thí điểm việc truy xuất nguồn, quản lý an toàn thực phẩm, giám sát dịch bệnh. Nếu kết hợp cùng triển khai phần mềm này tại Ðồng Nai sẽ rất thuận lợi cho tỉnh trong việc quản lý chăn nuôi về lâu dài.

Hệ thống TE-FOOD với công nghệ Blockchain là giải pháp truy xuất nguồn gốc thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn, bao gồm tất cả các hoạt động chăn nuôi, xử lý, chế biến, kiểm tra chất lượng và bảo quản thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Hệ thống có phần mềm cung cấp thông tin về chi phí, nơi cung cấp thức ăn, độ tươi sống, chất lượng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm một cách hiệu quả.

Phạm Tùng