Phát triển ngành chế biến lâm sản bền vững

​Ngành chế biến gỗ và lâm sản là ngành kinh tế mũi nhọn và đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Lãnh đạo tỉnh thăm khu trưng bày các sản phẩm OCOP Đồng Nai. Ảnh: Phan Anh 

Theo đó, Đồng Nai đang xây dựng đề án sản xuất, chế biến lâm sản bền vững đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 với nhiều nội dung lớn như: Phát triển rừng trồng để chủ động nguồn nguyên liệu gỗ trong chế biến lâm sản; đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này; chú trọng đào tạo lao động, đổi mới công nghệ để phát triển nhanh và bền vững ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản, tiếp tục là ngành kinh tế mũi nhọn và đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Tăng nguồn nguyên liệu nội địa

Ở đây giải pháp căn cơ để phát triển ngành chế biến lâm sản bền vững là đảm bảo nguồn nguyên liệu sản xuất. Vì một trong những khó khăn lớn nhất của ngành chế biến lâm sản là không chủ động được nguồn nguyên liệu cho sản xuất. Thực trạng hiện nay, nguồn nguyên liệu ngày càng khan hiếm do chính sách bảo vệ môi trường, nguyên liệu đầu vào phải có chứng chỉ xuất xứ, phụ thuộc vào nhập khẩu. Việc nhập khẩu nguyên liệu gỗ sẽ gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực như: giá nguyên liệu thường biến động, khó chủ động được nguồn nguyên liệu, không nắm rõ được nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu nhập làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp.

Tính đến cuối năm 2019, toàn tỉnh có gần 47,9 ngàn ha rừng trồng. Tổng lượng rừng trồng đạt sản lượng 1,2 triệu m3 gỗ, tập trung nhiều ở H.Long Thành, Long Khánh, Vĩnh Cửu, Xuân Lộc...Ngoài ra, khai thác gỗ từ nguồn cây cao su, cây ăn trái, cây lâu năm… Tuy nhiên, sản lượng gỗ khai thác hiện nay chỉ đáp ứng được 17,6% nhu cầu chế biến còn lại là thu mua ở ngoài tỉnh và nhập khẩu khoảng 200 ngàn m3 gỗ/năm.

Theo đó, mục tiêu trong đề án sản xuất, chế biến lâm sản bền vững đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đặt ra là phấn đấu 100% sản phẩm gỗ xuất khẩu trên địa bàn tỉnh có nguồn gốc hợp pháp; phấn đấu nguồn nguyên liệu trong tỉnh đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu nguyên liệu cho chế biến gỗ và lâm sản xuất khẩu vào năm 2025 và tiếp tục tăng lên đáp ứng được khoảng từ 70-80% vào năm 2030.

Đề án cũng đưa ra định hướng phát triển rừng sản xuất, hệ thống giống cây rừng đáp ứng mục tiêu đề ra. Trong đó, cần rà soát, đánh giá diện tích đất trồng và rừng trồng sản xuất hiện có để xác định diện tích rừng có thể chuyển hóa để kinh doanh gỗ lớn, diện tích rừng đến tuổi khai thác, có điều kiện lập địa phù hợp có thể trồng lại rừng theo hướng thâm canh; diện tích đất trồng có khả năng đưa vào trồng mới theo hướng thâm canh để kinh doanh rừng gỗ lớn. Phát triển rừng trồng nguyên liệu cây gỗ lớn gắn với các cơ sở chế biến để thực hiện chuyển hóa rừng trồng hiện có và trồng rừng thâm canh gỗ lớn. Ngoài ra, công tác nghiên cứu và chọn tạo giống mới, khảo nghiệm các giống cây trồng lâm nghiệp đã được công nhận theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng đáp ứng yêu cầu kinh doanh gỗ lớn và thúc đẩy hoạt động chuyển giao các giống mới vào sản xuất.

Nguồn gỗ khai thác trong dân. Ảnh người dân ở H.Trảng Bom khai thác gỗ từ vườn trồng. Ảnh: Phan Anh

Tạo môi trường thu hút đầu tư

Hiện đa số doanh nghiệp, cơ sở chế biến lâm sản của Đồng Nai có quy mô nhỏ, trang thiết bị đơn giản và chưa có biện pháp hiệu quả hạn chế các nguồn gây tác động đến môi trường vẫn còn chiếm tỉ lệ khá cao. Theo đó, việc hình thành được các khu, cụm công nghiệp sản xuất tập trung, tạo môi trường cho các doanh nghiệp, cơ sở lớn mạnh là rất cần thiết. Đề án cũng đề ra sẽ thu hút khoảng 30% doanh nghiệp vào khu, cụm công nghiệp; xây dựng được 2 cụm công nghiệp sản xuất chế biến gỗ và lâm sản.

Ông Đỗ Văn Thông, Phân viện trưởng Phân viện Điều tra, quy hoạch rừng Nam bộ đơn vị tư vấn cho đề án trên nhận xét, Đồng Nai có lợi thế là tỉnh công nghiệp nên quá trình chuyển đổi ngành chế biến gỗ từ quy mô cơ giới nhỏ lẻ sang quy mô lớn, tập trung, chế biến tổng hợp với các thiết bị và công nghệ thích hợp đáp ứng các yêu cầu chất lượng sản phẩm sẽ không gặp nhiều khó khăn nếu có quy hoạch đúng và sự chỉ đạo sát sao của chính quyền tỉnh. Để ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản phát triển bền vững, hiện đại, tiếp tục là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh cần thực hiện một các đồng bộ các nhóm giải pháp như: đổi mới công nghệ; đảm bảo nguồn nguyên liệu hợp pháp; cần bổ sung, hoàn thiện về cơ chế, chính sách tạo hành lang pháp lý để hỗ trợ các doanh nghiệp tổ chức sản xuất, kinh doanh hiệu quả; có giải pháp về phát triển thị trường; về tài chính đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực; phát triển công nghiệp hỗ trợ cho ngành chế biến lâm sản…

                                                                                          Phan Anh