Phát triển kinh tế xanh - hướng đi tất yếu của Đồng Nai

Đồng Nai - một trong những tỉnh có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa mạnh mẽ của cả nước cũng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ theo hướng này. Đây không chỉ là lựa chọn mang tính chiến lược mà còn là con đường tất yếu để phát triển lâu dài, đảm bảo hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Kinh tế xanh nền tảng cho phát triển

Kinh tế xanh là mô hình kinh tế hướng đến việc giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng tài nguyên hiệu quả và đảm bảo công bằng xã hội. Đồng Nai hiện có 83 khu công nghiệp (KCN) được quy hoạch, hàng chục ngàn doanh nghiệp đang hoạt động. Vì vậy, việc theo đuổi kinh tế xanh là yêu cầu cấp thiết để giảm áp lực môi trường, nâng cao chất lượng sống cho người dân, đồng thời tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thời gian qua, 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai cũ đã ban hành nhiều chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, sử dụng tài nguyên tiết kiệm và hiệu quả. Các KCN mới đều được quy hoạch theo hướng sinh thái, tích hợp hạ tầng xử lý nước thải, chất thải, cây xanh và giao thông bền vững. Một số doanh nghiệp tiêu biểu như: Công ty TNHH Changshin Việt Nam; Công ty cổ phần Gỗ MDF VRG Dongwha; Công ty cổ phần Taekwang Vina… đã đi đầu trong việc áp dụng mô hình sản xuất sạch hơn, tái chế nước thải và tận dụng năng lượng khác để vận hành nhà máy.

Với quyết tâm chính trị cao, cùng sự chung tay của toàn xã hội, Đồng Nai hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu về một tỉnh phát triển hài hòa giữa công nghiệp, nông nghiệp hiện đại và môi trường sống trong lành.

Trưởng phòng Tổng vụ, Công ty cổ phần Gỗ MDF VRG Dongwha, KCN Minh Hưng III (phường Minh Hưng) Trần Anh Tuấn cho biết: “Nhà máy MDF VRG Dongwha đang sở hữu công nghệ tiên tiến nhất của Đức, việc xử lý nguồn thải sẽ triệt tiêu hoàn toàn nguồn thải và tái tạo lại năng lượng cho sản xuất. Nhà máy sử dụng nguyên liệu xanh, sạch và đưa ra những sản phẩm thân thiện với môi trường xanh. Đặc biệt, trong khuôn viên nhà máy, công ty cũng bố trí cảnh quan không giống như công nghiệp để cảm nhận về xanh, sạch, đẹp trong KCN”.

Đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp trong các KCN đã bắt đầu chuyển đổi theo mô hình “zero waste” (không rác thải) và “green factory” (nhà máy xanh). Nhờ đó, không chỉ giảm được chi phí vận hành lâu dài mà còn đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường từ các thị trường xuất khẩu như châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản. Vì vậy, trong quá trình đầu tư phát triển KCN, các công ty đầu tư hạ tầng cũng đã xác định phương châm “sống” là phát triển đồng bộ giữa kinh tế và môi trường trong bản đồ công nghiệp xanh. Ông Phạm Phi Điểu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần KCN Bắc Đồng Phú (xã Đồng Phú) cho biết: “KCN Bắc và Nam Đồng Phú đã thu hút 112 doanh nghiệp đến đầu tư xây dựng và hoạt động với diện tích đất công nghiệp cho thuê đã lấp đầy 100%. Hiện công ty đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý để mở rộng KCN giai đoạn 2 hơn 600ha và ngay từ giai đoạn quy hoạch dự án, chúng tôi đều hướng tới mô hình KCN xanh. Trong đó, dành quỹ đất để phát triển mảng xanh và khuyến khích các DN đến đầu tư hoạt động sản xuất ngành nghề ít ô nhiễm, giảm phát thải carbon và sử dụng năng lượng tái tạo…”.

Nông nghiệp xanh cần sự đồng lòng

Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong nhiều năm qua, Đồng Nai đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ cao, sử dụng phân bón hữu cơ, tái sử dụng chất thải chăn nuôi, và phát triển các mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Các mô hình như trồng rau hữu cơ, chăn nuôi an toàn sinh học hay ứng dụng hệ thống tưới nước tiết kiệm đã được triển khai tại nhiều địa phương trong tỉnh và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Với mô hình kinh tế tuần hoàn từ chăn nuôi dê đến trồng, chăm sóc cây trồng chủ lực ở địa phương, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp, dịch vụ Cần Lê (xã Lộc Thành) đã thu hút nhiều nông dân tham gia và phát huy hiệu quả kinh tế cao. Ông Đào Xuân Phong, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp, dịch vụ Cần Lê cho biết: “Mô hình đã được nhân rộng trong địa bàn khu dân cư, qua đó góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giảm lượng phân bón, thuốc trừ sâu… Đồng thời, sản phẩm nông nghiệp của mô hình được người tiêu dùng rất tin tưởng và đón nhận, mang lại giá trị kinh tế rất cao. Từ đó, khẳng định mô hình Kinh tế tuần hoàn đã dần chiếm được vị thế và sự kỳ vọng của người nông dân”.

Nông nghiệp xanh không chỉ đơn thuần là sử dụng ít hóa chất mà còn là một hệ thống sản xuất bền vững, thân thiện với môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm và góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo động lực để người nông dân kiên trì theo đuổi con đường nông nghiệp sạch.

Vừa đưa Nhà máy Chế biến nông sản và thực phẩm được đầu tư 6,5 triệu USD vào hoạt động, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Gia Bảo (phường Bình Phước) Trần Văn Sơn chia sẻ: “Nhà máy được đầu tư công nghệ của Nhật Bản và Đức nhằm sản xuất ra những sản phẩm tốt nhất, đáp ứng nhu cầu khó tính nhất của người tiêu dùng trên toàn thế giới. Đây cũng là tiền đề để doanh nghiệp đồng hành với nông dân trong việc theo đuổi con đường sản xuất nông nghiệp sạch, nâng cao chuỗi giá trị hàng nông sản của Việt Nam”.

Hướng tới tương lai bền vững

Dù đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng con đường phát triển nông nghiệp xanh ở Đồng Nai vẫn gặp nhiều thách thức. Việc tiếp cận công nghệ mới, giống cây trồng, vật nuôi chất lượng và thị trường đầu ra ổn định cũng là rào cản khiến nhiều hộ nông dân còn do dự. Để nông nghiệp xanh không chỉ là khẩu hiệu mà thực sự đi vào đời sống sản xuất, Đồng Nai đã có một chiến lược đồng bộ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng người dân.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết cho biết: “Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tập trung về chuyển đổi sáng tạo, ứng dụng công nghệ số nhằm minh bạch tất cả các khâu trong quá trình từ đầu vào về giống, vật tư nông nghiệp, ứng dụng khoa học - kỹ thuật đến sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu. Đồng thời, sẽ tiếp tục thành lập các HTX, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp để xây dựng những chuỗi sản phẩm có giá trị kinh tế cao. Đặc biệt, Đồng Nai đã ban hành Nghị quyết số 143/2018/NQ-HĐND ngày 7-12-2018 quy định chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Theo đó, ngành sẽ tập trung xây dựng những chuỗi trên các con, cây chủ lực của địa phương nhằm phát triển nền nông nghiệp của tỉnh theo hướng bền vững...”.

Phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững không chỉ là sự lựa chọn thông minh mà còn là con đường tất yếu để Đồng Nai nâng cao chất lượng sống cho người dân, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ tương lai và nâng tầm vị thế trong nền kinh tế toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng “xanh hóa”.