Phân cấp lại ngân sách từ đấu giá đất công

Trong bối cảnh các hình thức gọi vốn như BT, BOT đang gặp những vướng mắc về thủ tục pháp lý thì nguồn tiền từ bán đấu giá sử dụng đất công, đặc biệt là các “khu đất vàng” được xem là “cứu cánh” cho việc đầu tư xây dựng các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh.​

Tuy nhiên, đang có sự mất cân đối trong phân cấp nguồn tiền thu được từ việc đấu giá sử dụng đất khiến việc bố trí vốn cho các công trình trọng điểm cấp tỉnh gặp khó.

Tạo vốn từ đấu giá đất công

Cuối năm 2018, Chủ tịch UBND tỉnh Ðinh Quốc Thái đã làm việc với UBND TP. Biên Hòa để “gỡ rối” cho các dự án đầu tư trên địa bàn và yêu cầu thành phố xem xét thay đổi phương án đầu tư đối với 2 dự án để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Cụ thể, Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị TP. Biên Hòa nghiên cứu khả năng chuyển đổi hình thức đầu tư từ BT sang đầu tư công đối với 2 dự án cấp bách gồm dự án đường liên phường Trảng Dài - Tân Hiệp - Tân Phong và Hương lộ 2, giai đoạn 1 xã An Hòa.

 Khu đất vàng Rạp hát Nam Hà, TP. Biên Hòa khi đấu giá sử dụng đất sẽ mang về nguồn vốn lớn phục vụ đầu tư các công trình hạ tầng.

Trước đó, 2 dự án này được quyết định đầu tư theo hình thức BT. Tuy nhiên, đầu năm 2018, Bộ Tài chính có văn bản tạm dừng xem xét quyết định tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư theo hình thức BT để chờ chỉ đạo của Chính phủ khiến việc triển khai các dự án gặp khó.

Không chỉ đối với 2 dự án trên, hàng loạt dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh trước đó được quyết định đầu tư bằng hình thức BT hiện cũng gặp vướng vì chưa có hướng dẫn thực hiện cụ thể.

Trong bối cảnh gặp khó khi huy động vốn, một hướng mở khác để có vốn triển khai các công trình, dự án nói trên chính là nguồn tiền từ đấu giá sử dụng đất công, đặc biệt là các “khu đất vàng” trên địa bàn tỉnh. “Việc đấu giá các khu đất công sẽ tạo nguồn vốn đầu tư cho các công trình trọng điểm, cấp bách trên địa bàn tỉnh”, Giám đốc Sở Kế hoạch - đầu tư Hồ Văn Hà cho hay.

Theo UBND tỉnh, hiện nay, tổng số khu đất công mà UBND tỉnh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên - môi trường) quản lý, khai thác là 158 khu. Trong đó, theo kế hoạch trong năm 2019 sẽ tiến hành đấu giá sử dụng 41 khu đất đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Hiện nay, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đã hoàn thành đấu giá 1 khu đất thuộc khu lâm nghiệp Sài Gòn tại xã Phước An, huyện Nhơn Trạch với số tiền hơn 900 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 6 khu đất khác đã hoàn thành thủ tục và đăng thông tin đấu giá 2 lần nhưng không có khách hàng tham gia đấu giá. Hiện Sở Tài nguyên - môi trường đang xây dựng lại phương án đấu giá và thuê đơn vị tư vấn xác định lại giá khởi điểm cho phù hợp. Ðồng thời, đơn vị này cũng đang hoàn thành các thủ tục liên quan đối với các khu đất khác để đưa ra đấu giá.

Mới đây, tại hội nghị giao ban về kinh tế - xã hội quý I-2019, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường nhấn mạnh, thu ngân sách của Ðồng Nai nằm trong tốp đầu cả nước, nhưng nhiều năm qua chỉ có vài con đường trọng điểm với chiều dài không nhiều nhưng lại không đủ vốn để xây dựng. Do đó, các đơn vị cần phải đẩy nhanh việc thực hiện đấu giá các khu đất công để tạo nguồn vốn đầu tư cho các công trình, dự án. Theo Bí thư Tỉnh ủy, hiện trên địa bàn TP. Biên Hòa có nhiều khu đất công có giá trị lớn như: Khu bệnh viện Trung Cao, rạp Thanh Bình, rạp Nam Hà... có thể đưa ra đấu giá sử dụng đất để có kinh phí làm đường ven sông Cái, đường trung tâm TP. Biên Hòa, đường liên phường Trảng Dài - Tân Hiệp.

Phân chia lại nguồn thu từ đấu giá đất

Nguồn vốn để triển khai các công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh hiện chủ yếu dựa vào nguồn thu từ đấu giá đất công. Tuy nhiên, do bất cập trong việc phân bổ nguồn thu từ đấu giá đất công khiến một số công trình, dự án gặp khó vì thiếu vốn.

Cụ thể, hiện nguồn tiền thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất công được phân bổ theo tỷ lệ 60 - 40. Theo đó, địa phương có khu đất công đấu giá thành công được hưởng 60% nguồn thu, 40% còn lại được chuyển về 2 quỹ đầu tư gồm Quỹ đầu tư phát triển nhà và Quỹ phát triển đất thuộc Quỹ đầu tư phát triển tỉnh.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường, về bản chất đây vẫn là tiền của Nhà nước nhưng với cách phân bổ hiện tại thì ngân sách tỉnh không có nguồn thu từ đấu giá sử dụng đất, do đó không có vốn để đầu tư các công trình. “Phải tính đến phương án tỉnh phải có nguồn lực để làm. Hiện các tuyến đường giao thông chủ yếu lấy vốn từ tiền đấu giá sử dụng đất, nhưng nếu điều tiết kiểu này thì khi làm chủ đầu tư, tỉnh không có tiền để làm”, Bí thư Tỉnh ủy chỉ rõ.

Từ thực tế trên, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường yêu cầu các Sở: Tài chính, Kế hoạch - đầu tư và Tài nguyên - môi trường cần xem xét soạn thảo trình UBND tỉnh để đưa ra HÐND tỉnh tại kỳ họp thường kỳ giữa năm sắp tới xem xét Nghị quyết phân cấp ngân sách về tiền sử dụng đất để tỉnh có nguồn vốn đầu tư cho các công trình hạ tầng.

Ngoài ra, Bí thư Tỉnh ủy cũng cho rằng, hiện Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh quản lý hết toàn bộ quỹ đất công của tỉnh nhưng nhân lực còn ít. Do đó, cần có phân cấp lại vai trò quản lý của đơn vị này. “Ðất nào có thể giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất các địa phương thực hiện đấu giá thì giao, đất nào thuộc thẩm quyền tỉnh thì giao Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh thực hiện đấu giá. Như vậy mới phân cấp được nguồn thu”, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường nhấn mạnh.

Nghiên cứu thành lập Ban chỉ đạo giám sát việc đấu giá đất

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường đề nghị UBND tỉnh nghiên cứu thành lập Ban chỉ đạo để theo dõi giám sát việc đấu giá quyền sử dụng đất bao gồm Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và Trung tâm bán đấu giá của Sở Tư pháp. Theo Bí thư Tỉnh ủy, việc bán đấu giá những tài sản lớn cần phải giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Phạm Tùng